1

Powikłania w 

Powikłania w 

trakcie      i po 

trakcie      i po 

usunięciu zęba.

usunięciu zęba.

WYKŁAD 
05

Chirurgia Stomatologiczna
2007/2008

cracked by: fazi
copyright by: sobatolog

2

Powikłania miejscowe powstałe w 

trakcie usuwania zębów

1. Niezamierzone usunięcie zęba sąsiedniego

2. Uszkodzenie zęba przeciwstawnego

3. Usunięcie zawiązka zęba stałego

4. Uszkodzenie tkanek miękkich

5. Przepchnięcie korzenia zęba do tkanek 

miękkich

3

Powikłania miejscowe w trakcie 

usuwania zębów cd.

6. Przepchnięcie korzenia zęba do kanału 

żuchwy

7. Otwarcie zatoki szczękowej i wtłoczenie 

korzenia zęba do zatoki szczękowej

8. Odłamanie wyrostka zębodołowego szczęki 

lub żuchwy

9. Odłamanie guza szczęki

4

Powikłania miejscowe w trakcie 

usuwania zębów cd.

10. Złamanie żuchwy

11. Zwichnięcie żuchwy

12. Przedostanie się zęba do dróg oddechowych 

lub przewodu pokarmowego

13. Uszkodzenie pęczka naczyniowo-nerwowego 

w kanale żuchwy

5

ad.1)  Niezamierzone usunięcie zęba 

sąsiedniego

Przyczyny:

a) nierozpoznanie zroślaka

b) użycie dźwigni w celu usunięcia dolnego trzeciego 

zęba trzonowego przy jednoczesnym braku 

pierwszego zęba trzonowego po stronie usuwanej

6

ad.2) Uszkodzenie zęba 

przeciwstawnego

Do wystąpienia tego powikłania 

dochodzi 

najczęściej na skutek usuwania 

dolnych zębów trzonowych

. Spowodowane 

jest błędną techniką usuwania, gdy lekarz 

nie wykonuje ruchów wyważających, a 

stara się ząb wyrwać z zębodołu.

7

ad.3) Uszkodzenie zawiązka zęba stałego

Do tego powikłania dochodzi najczęściej 

podczas usuwania mlecznych zębów 

trzonowych

, kiedy zęby te obejmują swoimi 

nie zresorbowanymi korzeniami zawiązki 

zębów stałych lub na skutek nieumiejętnego 

stosowania dźwigni do usuwania zębów 

mlecznych.

8

ad.4) Uszkodzenie tkanek miękkich

Przyczyny:

a) .nieprawidłowe nałożenie kleszczy na ząb poprzez 

dziąsło prowadzi do powstania rany szarpanej.

b) nieumiejętne użycie dźwigni , zwłaszcza Beina oraz 

nieodpowiednie zabezpieczenie tkanek miękkich przed 
przypadkowym obsunięciem się instrumentu prowadzi 
do uszkodzenia tkanek miękkich jamy ustnej t.j.: 

błony 

śluzowej wyrostka zębodołowego szczęki i żuchwy, 
policzka, języka, wargi, podniebienia lub dna jamy 
ustnej.

9

ad.5) Przepchnięcie korzenia zęba do 

tkanek miękkich

Powikłanie to najczęściej może wystąpić 

podczas usuwania górnych zębów 

przedtrzonowych i trzonowych

 za pomocą 

dźwigni. zbyt gwałtowne jej użycie może 

prowadzić do odłamania blaszki wyrostka 

zębodołowego i wtłoczenie korzenia pod błonę 

śluzową przedsionka jamy ustnej lub 

podniebienia.

10

ad.6) Przepchnięcie korzenia zęba do 

kanału żuchwy

Do powikłania dochodzi przy próbie usunięcia 

głęboko złamanego korzenia zębów w żuchwie 

najczęściej zębów trzonowych i przedtrzonowych 
przy użyciu dźwigni.

ad.7) Otwarcie zatoki szczękowej i 

wtłoczenie do niej korzenia zęba

Jest to powikłanie 

związane z usuwaniem 

górnych zębów trzonowych i przedtrzonowych, 
bardzo rzadko kłów.

11

Przyczyny:

a) nieumiejętna praca narzędziami podczas 

usuwania zębów – stosowanie dźwigni, usuwanie 
korzeni zęba poprzez przegrodę zębodołową

b) zniszczenie blaszki kostnej oddzielającej zębodół 

od zatoki szczękowej poprzez toczące się w kości 
procesy patologiczne np.: zmiany ziarninowe, 
zmiany torbielowate, proces nowotworowy

c) stosunki anatomiczne dna zatoki do korzeni 

zębów usuwanych

12

ad.8) Odłamanie wyrostka 

zębodołowego szczęki lub żuchwy

Przyczyny:

a) zbyt brutalne usuwanie zębów, głównie 

trzonowych

b) ścisłe połączenie korzeni zęba z otaczającą 

tkanką kostną powstałą najczęściej na 
skutek przebytych procesów zapalnych

13

ad.9) Odłamanie guza szczęki

Przyczyny:

a) nieprawidłowe nałożenie kleszczy oraz zbyt silne 

wyważanie podczas usuwania ostatniego zęba 
trzonowego

b) zmniejszenie odporności mechanicznej na 

skutek dużej pneumatyzacji kości guza szczęki

c) zrost korzenia usuwanego zęba z tkanką kostną 

na skutek przebytego procesu zapalnego

14

ad.10) Złamanie żuchwy

Przyczyny:

a) nieumiejętna praca instrumentami podczas 

usuwania zębów (dźwignią Wintera)

b) zniszczenie tkanki kostnej żuchwy procesami 

chorobowymi: zapalenia kości, torbiele, guzy 
nowotworowe

c) sklerotyzacja kości, zanik wyrostka zębodołowego 

żuchwy, zęby zatrzymane, zęby z długimi i 
zakrzywionymi korzeniami

15

ad.11) Zwichnięcie żuchwy

Przyczyny:

a) zła technika usuwania zębów – do zwichnięcia 

dochodzi na skutek zbyt silnego wtłaczania 
kleszczy podczas usuwania dolnych zębów 
bez podtrzymywania żuchwy lewą ręką

b) w przypadku rozluźnienia torebki stawowej w 

wyniku zwichnięć nawykowych

16

ad.12) Przedostanie się zęba do dróg 

oddechowych lub przewodu 

pokarmowego

Jest to szczególnie niebezpieczne 

powikłanie występujące najczęściej u dzieci 

i osób niespokojnych podczas usuwania 

zębów, prowadzący do niedrożności dróg 

oddechowych, a co za tym idzie do 

bezdechu.

17

ad.13) Uszkodzenie pęczka 

naczyniowo-nerwowego w kanale 

żuchwy

Przyczyny:

a) złą technika usuwania korzenie głównie 

zębów trzonowych w żuchwie

b) zniszczenie dna zębodołu procesami 

patologicznymi

18

Powikłania miejscowe po usunięciu 

zębów

1. Ciała obce w zębodole

2. Ostre brzegi zębodołu

3. Ból poekstrakcyjny

4. Powikłania zapalne

5. Krwawienie

19

ad.1) Ciała obce w zębodole

Przyczyny:

Pozostawienie w zębodole fragmentów 

usuwanego zęba , resztek wypełnień, 
złamanych fragmentów kostnych, narzędzi 
metalowych, prowadzi do utrudnionego 
gojenia się rany poekstrakcyjnej

Objawy:

a) bark objawów gojenia się zębodołu
b) zębodół wypełniony bujającą ziarniną z objawami 

ropienia

20

ad.1) Ciała obce w zębodole cd.

c) zaczerwienienie błony śluzowej okolicy rany 

poekstrakcyjnej

d) bolesność palpacyjna okolicy usuniętego zęba 

e) bolesność samoistna

Leczenie

 – rewizja wyrostka zębodołowego z 

usunięciem ziarniny i ciała obcego. 
Antybiotykoterapia

21

ad.2) Ostre brzegi zębodołu

Pozostawienie ostrych brzegów kostnych 
zębodołu, może powodować następujące 
objawy:

a) silne bóle podczas dotknięcia na skutek drażnienia 

obkurczającej się nad brzegiem kostnym brzeżnej 
części błony śluzowej wyrostka zębodołowego

b) drażnienie i ranienie tkanek miękkich jamy ustnej 

głównie języka i policzka

22

ad.4) Powikłania zapalne

Powstaniu stanów zapalnych po usunięciu 
zęba sprzyja zmniejszenie się odporności 
miejscowej i ogólnej.

Powikłania zapalne mogą powstawać na 
skutek:

a) wprowadzenia infekcji podczas ekstrakcji zęba

b) zaostrzenia się stanu zapalnego toczącego się w 

tankach okolicznych usuwanego zęba