Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii 
ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych 
jednostkach chorobowych. 
 
 
Aby ujednolicić opis opieki pielęgniarskiej nad pacjentem po 
zabiegu operacyjnym należy przyjąć uniwersalny schemat 
pielęgniarskiego postępowania pozabiegowego 

(SCHEMAT  PPP) 

 
Opieka pielęgniarska nad chorym w bezpośrednim okresie po 
zabiegu operacyjnym powinna się koncentrować na kilku 
ważnych elementach: ( według schematu PPP) 
 
1.

Kontrola stanu świadomości chorego. 

 

2

.Monitorowanie podstawowych funkcji życiowych chorego 

• 

Ciśnienie tętnicze

 

• 

Tętno

 

• 

Oddech

 

• 

Ilość wydalanego moczu

 

• 

ocena barwy skóry i błon śluzowych, tzw. powrotu 
kapilarnego i temperatury ciała pacjenta

 

 

3

.Obserwacja chorego w kierunku wystąpienia ewentualnych 

powikłań związanych z zabiegiem. 
 

4.

Obserwacja rany pooperacyjnej, czystości opatrunku, 

obserwacja ilości i jakości treści jaka może wypływać  z 
założonych w trakcie zabiegu drenów. 
 

5

.Podawanie pacjentowi zleconych leków i płynów infuzyjnych. 

 

6

.Pomoc w uwalnianiu chorego od bólu związanego z zabiegiem 

operacyjnym poprzez systematyczne podawanie leków 
 przeciwbólowych oraz stałą kontrolę bólu odczuwanego przez 
pacjenta. 
 

7

. Dbanie o ogólny komfort chorego. 

 

8

.Dokumentowanie wszystkich pomiarów dokonanych u 

chorego. Dokumentowanie podawanych pacjentowi leków i 
płynów infuzyjnych. 
 

9

. W razie konieczności szybkie informowanie zespołu 

medycznego  
(chirurg, anestezjolog, pozostali członkowie zespołu 
pielęgniarskiego) o zmieniającym się stanie chorego. 
 
 

Opieka pielęgniarska nad chorym po usunięciu pęcherzyka 
żółciowego - CHOLECYSTECTOMIA  
oraz po operacji kamicy przewodowej – CHOLEDOCHOTOMIA 
 

I. Uwagi kliniczne. 
 Zabieg operacyjny polega na usunięciu kamieni wraz z 
pęcherzykiem -  

CHOLECYSTECTOMIA, 

lub na usunięciu kamieni 

z przewodu żółciowego wspólnego –

 CHOLEDOCHOTOMIA. 

Zabiegi te można wykonać metodą tradycyjną i metodą 
laparoskopową. Czas hospitalizacji chorego i utrzymywania się 
dolegliwości związanych z zabiegiem (np. ból) jest zwykle 
krótszy po zabiegu wykonanym metodą laparoskopową niż w 
przypadku metody tradycyjnej. 
 
II. Postępowanie pielęgniarskie. 
Opieka nad chorym w bezpośrednim okresie po zabiegu 
operacyjnym powinna się skupić na kilku ważnych elementach: 
 
1.Kontrola stanu świadomości chorego. 
 
2.Monitorowanie podstawowych funkcji życiowych chorego: 

• 

Ciśnienie tętnicze

 

• 

Tętno

 

• 

Oddech – świst? Jeśli tak to niebezpieczeństwo 
zapadania się chrząstek tchawicy, zwłaszcza gdy 
chory zgłasza duszność

 

• 

Ilość wydalanego moczu

 

• 

ocena barwy skóry i błon śluzowych, tzw. powrotu 
kapilarnego i temperatury ciała pacjenta

 

 

3.Obserwacja chorego w kierunku wystąpienia ewentualnych 
powikłań związanych z zabiegiem. 

    

4.Obserwacja rany operacyjnej, czystości opatrunku, 
obserwacja ilości i jakości treści jaka może wypływać z 
założonych w trakcie zabiegu drenów, obserwacja pojemników 
Redona. Nadmierny wyciek treści krwistej z drenu Redona może 
oznaczać brak prawidłowej hemostazy, a obecna w nim treść 
żółciowa – brak prawidłowego zaopatrzenia przewodu 
pęcherzykowego, uszkodzenie dróg żółciowych. 
Po 

CHOLEDOCHOTOMII 

pacjent ma założony dren Kehra  

(dren w kształcie litery T). 
 
5.Podawanie pacjentowi zleconych leków i płynów infuzyjnych. 
 
6.Pomoc w uwalnianiu chorego od bólu związanego z zabiegiem 
operacyjnym poprzez systematyczne podawanie leków 
 przeciwbólowych oraz stałą kontrolę bólu odczuwanego przez 
pacjenta. 

Dolegliwości bólowe po CHOLECYSTECTOMII i/lub 
CHOLEDOCHOTOMII : 

•  Ból w okolicy ramion, obojczyków i potylicy 

(maksymalnie 2-3doby po dokonanym zabiegu) 
wynikający z zastosowanej operacyjnej metody 
laparoskopowej. Podczas zabiegu tą metodą do jamy 
brzusznej wprowadza się gaz (CO2 - dwutlenek 
węgla), który unosi przeponę powodując podrażnienie 
nerwów przeponowych odchodzących od splotu 
szyjnego C4 i C5. 

 

•  Ból tylko prawego barku – podrażnienie nerwu 

przeponowego prawego przez krwiak 
podprzeponowy, ropień podprzeponowy lub zbiornik 
żółci. 

 
•  Ból w ranie pooperacyjnej ( przy operacji 

laparoskopowej ból w ranie pooperacyjnej z reguły 
ma niewielkie natężenie) – reakcja ma uszkodzone 
nerwy biegnące w okolicy cięcia operacyjnego, 
krwiak w ranie, zakażenie rany. 

 

•  Ból o charakterze kolkowym czasowo zaostrzający 

się – utrudniony pasaż jelitowy. 

 

•  Ból o charakterze stałym, zlokalizowany w jamie 

brzusznej – krwiak, ropień, zbiornik żółci w jamie 
otrzewnowej. 

7. Dbanie o ogólny komfort chorego. 
 
8.Dokumentowanie wszystkich pomiarów dokonanych u 
chorego. Dokumentowanie podawanych pacjentowi leków i 
płynów infuzyjnych. 
 
9. W razie konieczności szybkie informowanie zespołu 
medycznego  
(chirurg, anestezjolog, pozostali członkowie zespołu 
pielęgniarskiego) o zmieniającym się stanie chorego. 
 

Zalecenia dla chorego po zakończeniu leczenia szpitalnego

. 

Usunięcia pęcherzyka żółciowego oznacza brak magazynowania 
żółci (a rezultacie jej 10-cio krotnego zagęszczenia) i 
uniemożliwia tym samym szybkie dostarczanie właściwej 
objętości żółci do dwunastnicy w przypadku spożycia większej 
ilości tłuszczu. Ponadto operacja nie cofa w pełni powstałego w 
czasie trwania kamicy żółciowej uszkodzenia wątroby, zaburzeń 
ruchowych dróg żółciowych, oraz zmian w trzustce. Dlatego 
wskazane jest przestrzeganie określonych zasad dietetycznych 
optymalnie przez kilkanaście tygodni a czasem na stałe. 
 

Zalecenia dietetyczne: 

•  Ograniczenie podaży tłuszczów w zakresie ilościowym 

i jakościowym – głównie tłuszczów pochodzenia 
zwierzęcego. 

•  We wczesnym okresie pooperacyjnym zakaz 

spożywania tłustego mięsa, jaj, ostro przyprawionych 
potraw, alkoholu, napojów gazowanych, mocnej 
kawy. 

•  Spożywanie posiłków  często, w małych ilościach, tak 

aby zapobiec zastojowi żółci w drogach żółciowych. 

•   Umiarkowany wysiłek fizyczny, który pobudzi 

procesy przemiany materii i zapobiegnie otyłości. 

•  Przyjmowanie leków zaordynowanych przez lekarza.