background image

Polityka transportowa Unii 

Europejskiej

background image

POLITYKA TRANSPORTOWA UNII 

EUROPEJSKIEJ

jeden z filarów rozwoju gospodarek 
państw członkowskich. Sprawne 
funkcjonowanie przewozów istotnie 
wpływa na efektywność gospodarowania i 
korzyści z niej płynące. W roku 2001 
wydatki na transport w Unii Europejskiej 
sięgnęły 1 biliona euro, co stanowi ponad 
10% łącznego produktu krajowego brutto 
państw Wspólnoty. 

background image

TRANSPORT DROGOWY

pozostaje najpopularniejszą metodą przewozu. W roku 2000 obejmował on 44% 
łącznych przewozów transportowych i 79% pasażerskich. Jednocześnie 
transport drogowy najmocniej zanieczyszcza środowisko oraz jest źródłem wielu 
szkód społecznych. Koszty związane z tymi utrudnieniami to głównie 
zanieczyszczenie powietrza, zmiany klimatyczne, hałas, utrzymanie 
infrastruktury i wypadki drogowe. 

background image

HISTORIA

1992, 1993 rok: Rozporządzenia Rady zakreśliły ramy wspólnego rynku przewozów 

towarowych w transporcie drogowym. 

1998 rok: Całkowita liberalizacja poprzez usunięcie wszelkich ograniczeń dotyczących 

narodowości lub miejsca siedziby przewoźnika. 

Regulacje dotyczące przewozów pasażerskich zawarte zostały w rozporządzenia Rady z 1992 

roku: międzynarodowy przewóz pasażerów autokarami i autobusami (pojazdy przewożące 

ponad dziewięć osób łącznie z kierowcą przez przewoźników mających swą siedzibę na 

terenie UE i działających na zasadzie wynajmu, wynagrodzenia lub na własny rachunek) oraz 

z 1997 roku: warunki świadczenia usług krajowych przez przewoźników nierezydentów.

Przepisy mające na celu poprawę warunków bezpieczeństwa to między innymi:

Przepisy regulujące przewóz niebezpiecznych ładunków 

przepisy ustalające dopuszczalne stężenie alkoholu we krwi kierowcy 

Przepisy określające maksymalne rozmiary i wagę pojazdu drogowego 

Kolejnym krokiem na drodze do poprawy bezpieczeństwa było utworzenie w 1993 roku CARE 

– banku danych o wypadkach drogowych. Aby usprawnić ruch drogowy ustalane są opłaty za 

dostęp do najbardziej zatłoczonych połączeń, na przykład wprowadzona po raz pierwszy w 

Londynie w 2003 roku opłata za wjazd do centrum miasta. Przepisy dotyczące transportu 

drogowego regulują również zasady wzajemnego uznawania dyplomów oraz innych 

świadectw kwalifikacji zawodowych, szkoleń kierowców, a także niektórych aspektów sfery 

społecznej zatrudnienia w transporcie drogowym, jak maksymalny czas jazdy kierowców oraz 

minimalny czas odpoczynku i przerw.

background image

TRANSPORT KOLEJOWY

przypada jedynie ok. 8% przewozów towarów oraz 6% 

przewozów pasażerskich. Wynika to z niekorzystnych 

warunków liberalizacji tego obszaru w momencie wejścia w 

życie regulacji o wspólnym rynku transportu kolejowego z 

1993 roku. Były to głównie monopole państwowe, nadmierna 

regulacja przewozów kolejowych oraz zła kondycja 

przedsiębiorstw kolejowych w państwach członkowskich. Aby 

kolej mogła przejąć przewozy towarowe drogowe konieczne 

jest zwiększenie prędkości (obecnie pociąg towarowy w UE 

jeździ średnio z prędkością 18km/h) i podniesienie poziomu 

usług. Ze względu na wymienione niedogodności transport 

kolejowy jest mało konkurencyjny w porównaniu do innych 

technik przewozu. Ze względu na jego małą szkodliwość dla 

środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwo Unia Europejska 

uznała rewitalizację kolei za jeden z priorytetów w dziedzinie 

polityki transportowej. 

background image

HISTORIA

1991 rok: Dyrektywa Rady Europejskiej w sprawie rozwoju 

kolei Wspólnoty, demonopolizacja poprzez rozdzielenie 

zarządzania infrastrukturą od usług przewozowych 

2001 rok: dyrektywa Rady i Parlamentu Europejskiego 

stanowiąca, że od 2003 roku wszystkie firmy posiadające 

licencję wspólnotową zyskują prawo świadczenia 

międzynarodowego transportu towarów w ramach 

Transeuropejskiej Kolejowej Sieci Przewozów (Trans European 

Rail Freight Net-work). Licencja wspólnotowa wydawana na 

okres 5 lat wydawana jest po spełnieniu określonych 

warunków i uznawana na terenie całej UE. 

Od 15 marca 2003 roku (w Wielkiej Brytanii, Grecji i Irlandii po 

5-letnim okresie przejściowym) państwa członkowskie mają 

obowiązek utworzenia jednostek zarządzających infrastruktura 

kolejową przyznających dostęp do niej i pobierających 

odpowiednie opłaty. 

background image

TRANSPORT MORSKI 

ŚRÓDLĄDOWY

dział transportu wodnego śródlądowego w 

przewozie towarów wynosi 4% i wciąż 

maleje na rzecz transportu drogowego. 

Polityka ma na celu ograniczenie 

nadmiernej podaży usług w tej dziedzinie 

oraz złomowania statków. Pomimo 

wysiłków na rzecz liberalizacji danej gałęzi 

transportu, pełna swoboda świadczenia 

usług nie została jeszcze osiągnięta. 

background image

HISTORIA

background image

TRANSPORT MORSKI

Liberalizacja międzynarodowego transportu morskiego 

została dokonana na zasadzie wieloletniej praktyki 

międzynarodowej oraz dzięki działalności 

Międzynarodowej Organizacji Morskiej. Unia Europejska 

w swej działalności koncentruje się na pomocy dla 

armatorów wspólnotowych, ochronie środowiska, 

bezpieczeństwie morskim i standardach socjalnych. Ze 

względu na zagrożenie wyciekami ropy naftowej u 

wybrzeży Europy, UE wprowadziła bardziej szczegółowe 

inspekcje statków, kary za zanieczyszczenie 

spowodowane zaniedbaniem oraz stopniowe wycofanie 

z użytku tankowców jednokadłubowych.

background image

HISTORIA

1986 rok: Rozporządzenie Rady: 
swoboda oferowania usług w przewozie 
morskim między państwami 
członkowskimi oraz między państwami 
członkowskimi a krajami trzecimi; 

1992 rok: Rozporządzenie Rady: 
liberalizacja przewozów kabotażowych 

background image

TRANSPORT LOTNICZY

Dzięki liberalizacji usług lotniczych nastąpił 
wzrost konkurencyjności, obniżenie cen i 
zwiększenie liczby połączeń między krajami 
członkowskimi. W roku 2007 podpisano umowę 
ze Stanami Zjednoczonymi o „otwartym niebie”, 
dzięki której z udogodnień w transporcie można 
korzystać również na trasach transatlantyckich. 
Każdy przewoźnik z UE może obsługiwać loty z 
dowolnego lotniska wspólnoty do wybranego 
portu lotniczego w USA. 

background image

HISTORIA

1987 rok: Regulacje dotyczące częściowej liberalizacji taryf 

lotniczych oraz szerszego dostępu do regularnych przelotów 

między krajami członkowskimi dla wspólnotowych przewoźników 

1990 rok: dalsza liberalizacja systemu taryf i przewozów, 

dostępu do rynku oraz wolnej konkurencji 

1993 rok: pełna liberalizacja w dziedzinach: dostęp do tras 

powietrznych wewnątrz UE, licencje dla przewoźników, opłaty i 

stawki za usługi lotnicze. 

1997 rok: wolny dostęp do świadczenia usług lotniczych we 

Wspólnocie dla wszystkich przewoźników zarejestrowanych na 

terenie UE i posiadających licencję wspólnotową. 

1999 rok: propozycja utworzenia jednolitej europejskiej 

przestrzeni powietrznej (Single European Sky), mająca na celu 

zapewnienie bezpieczeństwa, współpracy i punktualności lotów 

w obliczu rosnącego natężenia ruchu. 

background image

Transeuropejska sieć 

transportowa (TEN)

W traktacie z Maastricht z 1992 roku zapisano konieczność 

utworzenia sprawnych sieci transportowych, energii i 

telekomunikacji dla zapewnienia potrzeb jednolitego rynku. W 

1994 roku na posiedzeniu Rady Europejskiej wytypowano 

czternaście priorytetowych projektów infrastrukturalnych. 

Należą do nich: zapewnienie przepustowości głównego szlaku 

śródlądowego łączącego Ren, Men i Dunaj regulacja ruchu na 

najbardziej uczęszczanych trasach morskich wzdłuż wybrzeży 

UE modernizacja wybranych połączeń kolejowych północ – 

południe i wschód – zachód. W roku 1996 Parlament 

Europejski i Rada przyjęły wytyczne w tej sprawie. Projekty w 

nich ujęte powinny być zrealizowane do 2010 roku. Główne 

założenia to mobilność towarów i osób na terenie UE, 

bezpieczeństwo, ochrona środowiska, konkurencji oraz 

umacnianie spójności ekonomiczno – socjalnej w Unii 

Europejskiej. 

background image

LISTA KORYTARZY 

TRANSPORTOWYCH

I.Tallin – Ryga – Kowno – Warszawa + Ryga – Kaliningrad –Gdańsk 

II.Berlin – Warszawa – Mińsk – Moskwa 

III.Berlin – Wrocław – Katowice – Lwów – Kijów Drezno – Wrocław 

IV.Drezno – Praga – Bratysława – Györ – Budapeszt  Arad – Krajowa – Sofia – 

Saloniki/Płowdiw – Istambuł Norymberga – Praga + Wiedeń – Györ + Arad – 

Bukareszt – Konstanca 

V.Triest – Koper – Dostojna – Lublana – Budapeszt – Użgorod – Lwów 

Bratysława – Żylina – Koszyce – Użygorod + Rijeka – Dostojna 

VI.Gdańsk – Warszawa – Katowice – Żylina – Bratysława + Toruń – Poznań 

VII.Droga wodna Dunaju 

VIII.Durres  Tirana – Skopie – Sofia – Płowdiw – Burgas  Warna 

IX.Płowdiw – Bukareszt – Kiszyniów – Ljubasivka – Kijów – Witebsk – Psków – 

St. Petersburg – Helsinki + Odessa – Ljubasivka + Kijów – Mińsk  Wilno – 

Kowno – Kłajpeda + Kijów – Moskwa + Kowno – Królewiec 

X.Salzburg – Lublana – Zagrzeb – Belgrad – Nisz – Skopje – Veles – Saloniki + 

Graz – Maribor – Zagrzeb + Budapeszt – Novy Sad – Belgrad + Nisz – Sofia – 

Dimitrovgrad – via korytarz VI + Veles – Prelep – Bitowa – Florina – via Egnatia – 

Igoumentisa 


Document Outline