Metody hodowli
bakterii
beztlenowych
Metody hodowli
bakterii
beztlenowych
Ogólna charakterystyka
Uzyskują energię z procesów fermentacji
Wytwarzają
krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe
metan
wodór
Do wzrostu wymagają egzogennych
czynników wzrostowych
Brak
dysmutazy nadtlenkowej
peroksydazy i katalazy
Metody hodowli
W hodowli beztlenowców konieczne jest
wytworzenie ujemnego potencjału
oksydoredukcyjnego, który można
uzyskać metodami:
fizycznymi
chemicznymi
biologicznymi
Metody fizyczne
podłoża
stałe – zawsze świeże
płynne – świeże lub regenerowane
zagotowanie i gwałtowne ochłodzenie
atmosfera
hodowla prowadzona w anaerostacie lub
saszetce, z których usunięto tlen
wypompowanie i zastąpienie gazem obojętnym
na drodze reakcji chemicznej w generatorze
Metody chemiczne
Do podłóż płynnych dodaje się
substancji wytwarzających ujemny
potencjał oksydoredukcyjny:
np. kwas tioglikolanowy
oraz wskaźnik natlenienia podłoża np.
rezazurynę
Metody biologiczne
Na jednej części podłoża stałego
posiewa się drobnoustój bezwzględnie
tlenowy np. Bacillus subtilis
Na drugiej części podłoża posiewa się
drobnoustrój beztlenowy
Płytkę uszczelnia się
Czynniki ryzyka zakażenia
bakteriami beztlenowymi
Upośledzenie zaopatrzenia tkanek w tlen
Urazy
Zabiegi chirurgiczne
Choroba nowotworowa
Wstrząs
Przerwanie ciągłości barier:
Perforacja jelita
Poród
Ekstrakcja zębów
Zabiegi chirurgiczne i endoskopowe
Zmiany śluzówki w przebiegu działania bakterii
tlenowych lub nowotworu
Czynniki ryzyka zakażenia
bakteriami beztlenowymi
Zaburzona odporność humoralna i
komórkowa:
Cukrzyca
Alkoholizm
Narkomania
Immunosupresja
Splenektomia
Chorby wątroby
Czynniki ryzyka zakażenia
bakteriami beztlenowymi
Długotrwała antybiotykoterapia
Obniżony potencjał oksydoredukcyjny
(miejscowo):
martwica tkanki
reakcja wokół ciała obcego
zakrzepica naczyniowa
uprzednie zakażenie bakteryjne
Zakażenia ze spodziewanym
udziałem bakterii
beztlenowych
Zakażenia w obrębie głowy i szyi
Przewlekłe zapalenie ucha
Przewlekłe zapalenie zatok
Zapalenie węzłów chłonnych
Martwicze zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Ropień okołomigdałkowy
Zgorzel okołowierzchołkowa
Układ oddechowy
Zachłystowe zapalenie płuc
Martwicze zapalenie płuc
Ropnie płuc
Ropniak opłucnej
Zakażenia ze spodziewanym
udziałem bakterii
beztlenowych
Zakażenia w obrębie jamy brzusznej
Zapalenie wyrostka robaczkowego
Zapalenie otrzewnej
Ropnie jamy brzusznej
Powikłania po urazach, niedrożności,
perforacji
Powikłania po zabiegach chirurgicznych i
endoskopii
Zakażenia ze spodziewanym
udziałem bakterii
beztlenowych
Układ krążenia
bakteriemia
zapalenie osierdzia
OUN
Ropne ZOMR
Ropień mózgu
Zakażenia układu moczowo-płciowego
Zapalenie przydatków
Zapalenie gruczołu Bartholina
Posocznica po poronieniach i w połogu
Powikłania po zabiegach na miednicy mniejszej
Zakażenia ze spodziewanym
udziałem bakterii
beztlenowych
Zakażenia u noworodków
Skórne
Posocznice
Zapalenie spojówek
Niemowlęcy botulizm
Martwicze zapalenie jelit
Zakażenia ze spodziewanym
udziałem bakterii
beztlenowych
Zakażenia przewodu pokarmowego
Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego
(PMC)
Biegunka poantybiotykowa (AAD)
Nieswoiste zapalenie jelist (AAC)
Inne
Martwicze zapalenie powięzi, tkanki łącznej
i skóry
Ropnie skórne i narządowe
Kiedy pobrać materiał na
ukierunkowane badanie?
Umiejscowienie zakażenia w pobliżu błon
śluzowych
Zakażenie po ugryzieniu przez człowieka
lub zwierze
Kliniczne objawy zgorzeli gazowej
IZW
Zakażenia towarzyszące chorobie
nowotworowej, przebiegające z martwicą
Kiedy pobrać materiał na
ukierunkowane badanie?
Obecność cuchnącej wydzieliny
Czarno zabarwiona wydzielina
zawierająca krew
„Ziarna siarki” w wydzielinie
Niepowodzenie terapeutyczne przy
stosowaniu w celowanej
antybiotykoterapii:
aminoglikozydów
Fluorochinolonów
Kiedy pobrać materiał na
ukierunkowane badanie?
Biegunki polekowe
Podejrzenie PMC
Sytuacje kliniczne ze spodziewanym
udziałem beztlenowców
Zasady pobierania i
transportu materiału
Materiał ZAWSZE POBIERA LEKARZ
Należy uprzedzić Zakład Mikrobiologii o planowanym
badaniu w kierunku beztlenowców (konieczność
przygotowania podłóż)
przy planowanym badaniu – na dobę wcześniej
w sytuacjach nagłych – 30 minut przed pobraniem
materiału
Próbkę materiału należy pobrać ZAWSZE przed
włączeniem antybiotykoterapii lub podaniem kolejnej
dawki leku
Materiał ZAWSZE należy pobrać z miejsca, w którym
toczy się proces chorobowy unikając zanieczyszczenia i
MINIMALIZUJĄC kontakt z powietrzem
Zasady pobierania i
transportu materiału
Materiał płynny – wprowadzić do
odpowiedniego podłoża transportowego
Wymazy są mniej polecane, jeśli nie można
pobrać materiału w inny sposób, to należy
pobrać go do zestawu transportowego.
Wymazy ZAWSZE pobiera się na dwie wymazówki
celem wykonania preparatu bezpośredniego
Zakład Mikrobiologii może udostępnić bulion z
tioglikolanem sodu, do którego można posiać
materiał natychmiast po pobraniu przy łóżku
chorego
Przydatność materiałów do
badań w kierunku
beztlenowców
Płuco
Do badań nie nadaje się odkrztuszona plwocina
Materiał należy pobrać przez nakłucie przeztchawicze lub
przez ścianę klatki piersiowej
Opłucna
Materiał z punkcji
Drogi moczowe
Do badań nie nadaje się mocz oddany drogą fizjologiczną
lub z cewnika
Należy wykonać nakłucie nadłonowe i zaaspirować mocz
Materiał z zatok obocznych nosa
Aspiracja materiału wprost z zamkniętego ropnia po
dezynfekcji powierzchni
Przydatność materiałów do
badań w kierunku
beztlenowców
Ropnie
Aspiracja materiału wprost z zamkniętego
ropnia po dezynfekcji powierzchni
Przetoki
Ujście przetoki zdezynfekować
Materiał pobrać z dna przetoki za pomocą
drenów o jak najmniejszej średnicy
założonych na strzykawkę
Zgorzel gazowa
Do badania pobrać fragmenty tkanek