Ocena stanu zdrowia 

chorych na POChP w 

czasie zaostrzeń

Adam Witkowski

Metody oceny zaostrzeń 

• Do oceny samopoczucia i stanu 

chorych i zakresu ich funkcjonowania 
służą specjalnie konstruowane ankiety

• Są tworzone w taki sposób by 

pozwalały na ocenę objawów z punktu 
widzenia chorych

• Dotyczą wielu aspektów, od satysfakcji 

pacjentów z opieki medycznej, aż po 
całościowy wpływ na codzienne życie

• Ocenia się wpływ choroby na codzienne 

życie, a wyniki przedstawia w skali 
punktowej

• Ankiety stanowią narzędzie oceny wpływu 

choroby na ogólne samopoczucie 
pacjentów, w tym dokuczliwość objawów 
choroby, takich jak:

– Duszność
Oraz wpływ na codzienne aktywności:
– Mycie się 
– Ubieranie 
Jak również na samoocenę  chorego

Wszystkie metody analizy stanu 

zdrowia chorych na POChP powinny 

spełniać następujące warunki:

• Responsywność – jakie znaczenie 

kliniczne mają obserwowane zmiany 
oceny?

• Czułość – czy pozwala na rozróżnienie 

pomiędzy różnymi stopniami ciężkości 
choroby?

• Wiarygodność/rzetelność – czy pomiar 

jest ważny w każdym przypadku?

• Walidacja/trafność – czy metoda pozwala 

na ocenę tego, do czego się jej używa?

Metody oceny stanu zdrowia 

dzieli się na 3 grupy w 

zależności od celu:

• Metody generyczne (ogólne) – projektowane 

są w taki sposób by umożliwiały 
porównywanie pomiędzy różnymi grupami 
chorób.

• Metody swoiste dla danej choroby – służy do 

porównywania chorych w określonej grupie i 
lepiej pokazują zmiany w przebiegu choroby.

• Metody służące do analizy kosztów 

związanych z pogorszeniem stanu zdrowia 

Skuteczność ankiet 

• W bardzo dużym badaniu TORCH 

udowodniono poprawę stanu zdrowia, 
dzięki modyfikacji leczenia, przy 
zastosowaniu ankiety oceniających 
zaostrzenia POChP. 

• Najczęściej stosowanymi w 

zaostrzeniach POChP testami do oceny 

stanu zdrowia są kwestionariusze SF36, 

SGRQ, CRQ

• Spełniają one dobrze swoje zadanie, 

pozwalając na wykazanie istotnego 

negatywnego wpływu zaostrzeń choroby 

na ocenę stanu zdrowia, w krótkiej jak i 

w długiej obserwacji

• Czułość na zmiany związane ze 

wzrostem aktywności choroby 

potwierdzono w badaniach, w których 

wykazano pogorszenie jakości życia w 

przebiegu zaostrzeń i jej poprawę po 

ustąpieniu zaostrzenia

Przyszłość oceny stanu zdrowia 

w przebiegu zaostrzeń POChP

• Obecnie stosowane metody oceny stanu 

zdrowia w rzetelny i czuły sposób 

pozwalają na wykrywanie zmian 

aktywności choroby.

• Konieczne są dalsze badania pozwalające 

na uzyskanie informacji na temat 

znaczenia tych metod w grupach o różnej 

częstości występowania zaostrzeń oraz 

określenie wartości predykcyjnej z 

uwzględnieniem definicji zaostrzenia

• Każda nowa metoda musi zostać poddana 

walidacji w odniesieniu do już istniejących 
metod

• Dzięki temu dostarczą one więcej 

przydatnych klinicznie informacji niż 
aktualnie stosowane kwestionariusze, 
zamiast stanowić ich ekwiwalent

• Przy konstruowaniu nowych narzędzi 

psychometrycznych należy uwzględnić 
zróżnicowanie objawów pomiędzy 
chorymi i znaleźć efektywny sposób ich 
monitorowania 

• Nie będą mogły zastąpić starszych testów 

• Aktualnie stosowane kwestionariusze 

pozwalają ocenić wpływ aktywności 

choroby na wiele aspektów składających 

się na pojęcie „stan zdrowia” 

• Ilościowa ocena zaostrzeń wykorzystuje 

wąski zakres zagadnień opierających się 

na analizie zakresu objawów, dobranych 

w taki sposób, aby uwzględniały 

elementy zaostrzeń o istotnym 

znaczeniu dla pacjenta

• Stąd obydwa rodzaje narzędzi będą się 

wzajemnie uzupełniały, skutkując 

większą ilością informacji na temat 

oceny stanu zdrowia w POChP