J. Wilkin - Ekonomia

WZROST I ROZWÓJ 
GOSPODARCZY

Wykład 7

WNE UW

 

J. Wilkin - Ekonomia

PLAN WYKŁADU

I.

TERMINOLOGIA

II.

PRZEGLĄD STANU FAKTYCZNEGO

III.

CZYNNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO

IV.

MODELE WZROSTU GOSPODARCZEGO

V.

WZROST GOSPODARCZY A DOBROBYT

 

J. Wilkin - Ekonomia

WZROST GOSPODARCZY A 

ROZWÓJ GOSPODARCZY



Wzrost gospodarczy: Proces powiększania 

efektów gospodarowania, wyrażający się przede 

wszystkim w zwiększaniu Produktu Krajowego 

Brutto



Produkt Krajowy Brutto – wartość nowo 

wytworzonych dóbr i usług w danej gospodarce 

narodowej w ciągu roku



Rozwój gospodarczy: złożony proces gospodarczo-

społeczny, przejawiający się w przemianach 

strukturalnych gospodarki oraz poprawie 

najważniejszych wskaźników charakteryzujących 

warunki życia społeczeństwa. Syntetycznym 

wskaźnikiem rozwoju jest stosowany przez UNDP 

tzw. Wskaźnik Rozwoju Społecznego (HDI – Human 

Development Index)

 

J. Wilkin - Ekonomia

KLASYFIKACJE KRAJÓW 
(pod względem rozwoju)

- rozwinięte vs. nierozwinięte/rozwijające 

się/zacofane

- uprzemysłowione vs. nieuprzemysłowione

- Pierwszy, Drugi, Trzeci Świat

- Północ vs. Południe

- bogate vs. biedne

 

J. Wilkin - Ekonomia

II. PRZEGLĄD STANU 
FAKTYCZNEGO

Stopa wzrostu gospodarczego w wybranych krajach 

(2000-2004) 

Kraj

2000

2001

2002

2003

2004

Średni

a

Argentyna

-1

-4

-11

9

9

0.4

Bangladesz

6

5

4

5

6

5.2

Chiny

8

8

8

9

10

8.6

Etiopia

6

9

2

-4

13

5.2

Francja

4

2

1

0

2

1.8

Niemcy

3

1

0

0

2

1.2

Polska

4

1

1

4

5

3

Rosja

10

5

5

7

7

6.8

USA

4

1

2

3

4

2.8

 Źródło: Obliczenia własne w oparciu o Bank Światowy (2005). 

 

J. Wilkin - Ekonomia

II. PRZEGLĄD STANU 
FAKTYCZNEGO

Ewolucja PKB w krajach postsocjalistycznych (1990-

2004)

 Źródło: Obliczenia własne w oparciu o Bank Światowy (2002, 2005). 

 

J. Wilkin - Ekonomia

II. PRZEGLĄD STANU 
FAKTYCZNEGO

Wybrane wskaźniki rozwoju gospodarczego (2001) 

Kraj

PKB per 

capita 

($,PPP)

Średnia 

dług. życia

% 

analfabetów 

pow. 15 lat

HDI

Argentyna

12 090

74

3

0.842

Bangladesz

1 650

61

59

0.470

Chiny

3 940

70

17

0.718

Etiopia

660

42

63

0.321

Francja

24 470

79

b.d.

0.924

Niemcy

25 010

77

b.d.

0.921

Polska

9 030

73

0

0.828

Rosja

8 030

66

1

0.775

USA

34 260

77

b.d.

0.934

 Źródło: Human Development Report (2002). 

 

J. Wilkin - Ekonomia

III. CZYNNIKI WZROSTU

I.

ZASOBY NATURALNE

II.

CZYNNIKI OSOBOWE

III.

CZYNNIKI KAPITAŁOWE

IV.

CZYNNIKI 
INSTYTUCJONALNE

 

J. Wilkin - Ekonomia

IV. MODELE WZROSTU

I.

MODEL HARRODA-DOMARA

Y = K × 1/k

gdzie:
Y – produkt krajowy brutto
K – kapitał
k – kapitałochłonność 

 

J. Wilkin - Ekonomia

IV. MODELE WZROSTU

I.

MODEL HARRODA-DOMARA cd.

Y = K × 1/k

gdzie:
Y – wzrost produktu krajowego brutto
K – przyrost kapitału (= inwestycje)
k – kapitałochłonność 

 

J. Wilkin - Ekonomia

IV. MODELE WZROSTU

I.

MODEL HARRODA-DOMARA cd.

Y/Y = K/Y × 1/k

gdzie:
Y/Y – stopa wzrostu produktu krajowego brutto
K/Y – stopa inwestycji
k – kapitałochłonność 

 

J. Wilkin - Ekonomia

IV. MODELE WZROSTU

II.

MODEL SOLOWA

Y = f(K, L, A)

gdzie:
Y – produkt krajowy brutto
K – kapitał
L – siła robocza (praca)
A – efektywność wykorzystania czynników produkcji 

(technologia) 

 

J. Wilkin - Ekonomia

IV. MODELE WZROSTU

II.

MODEL SOLOWA cd.

Y/Y = a + W

K

×r

K 

+ W

L

×r

L

gdzie:
Y/Y – stopa wzrostu produktu krajowego brutto
a – parametr efektywności wykorzystania czynników 

produkcji

W

K

 (W

L

) – proporcja dochodu przypadająca na kapitał 

(pracę)

r

K

 (r

L

) – stopa wzrostu kapitału (pracy)

 

J. Wilkin - Ekonomia

IV. MODELE WZROSTU

Źródła wzrostu PKB w USA w latach 1929-1982

Źródło wzrostu

Udział 

(%)

Wzrost zatrudnienia

32

Wzrost wydajności 

pracy

68

w tym:
  postęp techniczny

28

  wzrost kapitału

19

  edukacja

14

  wzrost skali produkcji

9

  lepsza alokacja 

zasobów

8

  ochrona środowiska i 

  zasobów pracy

-9

Źródło: Denison, 1985.

 

J. Wilkin - Ekonomia

V. WZROST A DOBROBYT



WZROST GOSPODARCZY A 
REDYSTRYBUCJA DOCHODÓW



GRANICE WZROSTU (wg. Raportów dla 
Klubu Rzymskiego)

 

J. Wilkin - Ekonomia

Pytania problemowe



Wyjaśnij różnice między pojęciem wzrostu 

i rozwoju gospodarczego



W jaki sposób możemy mierzyć wzrost i 

rozwój gospodarczy?



Jak przebiega ewolucja znaczenia różnych 

czynników wzrostu gospodarczego?



Klasyczne modele wzrostu gospodarczego



Wykorzystanie Human Development 

Index dla mierzenia i porównywania 

rozwoju gospodarczego