Pedagogika specjalna

Znaczenie słów

Pedagogika specjalna

–

To nauka szczegółowa

pedagogiki,

przedmiotem jej jest

opieka, terapia,

kształcenie

i wychowanie osób

z odchyleniami od normy

( najczęściej osób mniej

sprawnych, bądź

niepełnosprawnych);

Zasady i metody

postępowania w pedagogice

specjalnej

Odpowiednio przygotowani

nauczyciele – wychowawcy stosują

zasady i metody postępowania

usprawniającego, naprawczego i

kompensacyjnego

z wykorzystaniem specjalnych urządzeń

i pomocy naukowo-dydaktycznych.

Pedagogikę specjalną charakteryzuje specjalny
CEL:

rewalidacja społeczna dzieci upośledzonych, chorych,
niedostosowanych społecznie lub w inny sposób
odchylonych od normy.

tyflopedagogika –

zajmuje się edukacją osób

niewidomych i niedowidzących

- surdopedagogika

– zajmuje się edukacją osób

głuchych i niedosłyszących

- oligofrenopedagogika

–

zajmuje się edukacją osób

upośledzonych umysłowo

pedagogika rewalidacyjna

zajmuje się edukacją

osób chorych i niepełnosprawnych

pedagogika resocjalizacyjna

– zajmuje się

edukacją osób niedostosowanych społecznie

Podstawowe pojęcia

pedagogiki specjalnej



„

Specjalne”

– w języku polskim, oznacza coś

wyjątkowego, dodatkowego, szczególnego

( czyli coś pozytywnego!!!)

Jednak zależy to w dużej mierze od interpretacji.

W zadawnionych stereotypach myślenia o

odchyleniach i niepełnosprawności myślano

jako o właściwościach jednoznacznie

degradujących lub nawet dyskryminujących

jednostki odmienne które mogą by po prostu

sprawne inaczej lub ze specyficznymi

potrzebami rozwojowymi.

Terminologia potoczna

często obraźliwa, krzywdząca i

agresywna



Debil



Imbecyl



Idiota

Niestety, nadal funkcjonują

w języku , mimo

zaniechania ich

stosowania

w międzynarodowych

klasyfikacjach

upośledzeń umysłowych.



„

Norma

„–

bywa utożsamiana z pojęciem

zdrowia, ale posiada znacznie szerszy

zakres znaczeniowy i może by

rozpatrywana wg. różnych kryteriów, np.

statystycznych, rozwojowych i w ujęciu

społeczno kulturowym.



„

Odchylenie od normy”

- występuje

wówczas, gdy jednostka odbiega od

typowych, najczęściej występujących w

danej populacji (sytuacji) zachowań.



„

Zdrowie psychiczne”

zdolność do rozwoju w kierunku

wszechstronnego rozumienia, przeżywania,

odkrywania i tworzenia coraz wyższej

hierarchii rzeczywistości i wartości, aż do

konkretnego ideału indywidualnego i

społecznego

Jest kategorią kulturową, podstawowym pojęciem

społecznym, które wynika z określonej więzi

i świadomości społecznej.

Całe nasze życie upływa na dążeniu do

normalności.

„Rewalidacja”

(łac. validus – silny,

sprawny) system wychowania, nauczania i
terapii dzieci i młodzieży upośledzonej
(maksymalne usprawnianie psychofizyczne
jednostki)

 „Rehabilitacja”

(łac. habilis –

zdatny, sposobny) dążenie do przywrócenia
utraconej na skutek np. urazów, schorzeń,
sprawności fizycznej, psychicznej i
społecznej drogą oddziaływania
usprawniającego i terapeutycznego.
Ułatwienie przystosowania społecznego i
zawodowego w zmienionych warunkach
spowodowanych ograniczoną sprawnością.



„

Niepełnosprawność”

–

obejmuje

różne ograniczenia funkcjonalne

jednostek

ludzkich w każdym społeczeństwie,

wynikające z uszkodzenia zdolności

wykonywania jakiejś czynności w sposób

uważany za normalny, typowy dla ludzkiego

życia.

Ograniczenia mogą mieć charakter:

 stały lub przejściowy,

 całkowity lub częściowy;

Mogą dotyczyć sfer:

 sensorycznej

 fizycznej

 psychicznej.



„

Upośledzenie”

określa utratę lub

ograniczenie możliwości pełnego uczestniczenia

danej osoby w życiu społecznym. Upośledzenie

w preferowanej obecnie orientacji

psychospołecznej jest przede wszystkim faktem

społeczno –kulturowym, gdzie najbardziej

istotne dla jego rozpoznawania są zachowania

społeczne odbiegające w jakimś stopniu od

normy kulturowej, określane także jako

niekompetentne.



„

Dysfunkcjonalnośc”

- nie jest

równoznaczna z niepełnosprawnością,

gdyż dotyczy zdrowia fizycznego, bądź

uszkodzenia narządu ruchu. W ocenie

dysfunkcjonalności należy posługiwać się

kryteriami biologicznymi lub medycznymi

dotyczące ludzkiego organizmu w

których uwzględnia się czas trwania oraz

zakres istniejącego uszkodzenia.



„

Inwalidą”

jest jednostka, u której

istnieje naruszenie sprawności i

funkcji w stopniu wyraźnie

utrudniającym pobieranie nauki w

normalnej szkole, wykonywanie

czynności życia codziennego, prace

zawodową, udział w życiu

codziennym oraz w zajęciach w

czasie wolnym od pracy.

To długotrwały proces niesienia

pomocy osobom

niepełnosprawnym, aby mogły

wziąć na siebie pełna lub

częściową odpowiedzialność

kreowania swojego życia jako

pełnosprawni członkowie

społeczeństwa.

Są to działania i świadczenia ,

dzięki którym systemy

instytucji środowiskowych

mogą stać się dostępne dla

wszystkich, także dla osób

niepełnosprawnych.

KRYTERIA FUNKCJONOWANIA I BARIERY

Psychologiczne



Choroba ,uraz,

zaburzenie

( disease

disorder )



Niepełnosprawn

ośc, zaburzenie

aktywności,

ograniczenie

doświadczeń i

kompetencji

(disability)

Organiczne

( somatyczne,fizyczne)

Uszkodzenie ,
dysfunkcja
,odchylenie w
stanie zdrowia

( impairement
)

Społeczne

Ograniczenie ,
upośledzenie
funkcjonowania w
rolach społecznych
(handicap)

(Stan
wewnętrzny)
Uszkodzenie
sensoryczne
wzroku i słuchu ;
-uszkodzenie
układu kostnego
lub mięśniowego ;
-niedowłady
kończyn ;
-uszkodzenie
mózgu lub
ośrodkowego
układu
nerwowego

( Obiektywizacja )
Zaburzenia w
zakresie :
-percepcji
-myślenie
-komunikowania się
-ustosunkowania
(emocji)
-motoryki

(uzewnętrznienie)

(socjalizacja)
-niesamodzielność fizyczna
:
-osłabienie orientacji w
otoczeniu;
-zaburzenie komunikacji
interpersonalnej;
-utrudnienia w
wykonywaniu zadań
życiowych;
-zachowania aspołeczne i
antyspołeczne

KLASYFIKACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH WG. WHO:

Document Outline