Struktura rynku

Udział i znaczenie 

poszczególnych podmiotów 
występujących na rynku.

Struktura rynkowa może być opisana 

kategoriami takimi jak:

– rozmiar danego rynku,
– rozmiar i liczba przedsiębiorstw 

działających w ramach danej struktury,

– system dystrybucji dóbr,
– system ustalania cen na rynku,
– zachowanie przedsiębiorstw na rynku.

 

 

Struktura rynku

Strukturę rynku kształtują:

– przewaga w sferze kosztów 

produkcji

– korzyści skali
– malejące koszty krańcowe
– specyfika prowadzonej 

działalności

– przepisy prawa 
– fuzje i akwizycje

 

 

Modele struktur rynkowych

• Konkurencja doskonała
• Monopol
• Oligopol
• Konkurencja 

monopolistyczna

 

 

Konkurencja doskonała 

Model konkurencji doskonałej:

• jednorodny – taki sam produkt u 

wszystkich sprzedawców

• zbliżone metody wytwarzania
• duża liczba sprzedawców oraz 

nabywców

• pełna mobilność zasobów
• doskonała informacja rynkowa
• postęp techniczny nie różnicuje 

producentów 

• sprzedający dążą do 

maksymalizacji zysku

• kupujący dążą do maksymalizacji 

użyteczności

 

 

Konkurencja doskonała

Rynek doskonale 

konkurencyjny:

– brak barier wejścia i 

wyjścia

– pełna przejrzystość
– krzywa popytu 

przedsiębiorstwa jest 

płaska

– przedsiębiorstwo jest 

cenobiorcą

 

 

Monopol

Sytuacja, w której cały rynek 

danego wyrobu jest 

kontrolowany przez jednego 

producenta-sprzedawcę.

Monopol:

– produkowany wyrób nie ma 

bliskich substytutów

– istnieje wyłączność produkcji lub 

sprzedaży

– producent ma doskonałą wiedzę o 

rynku 

– celem działania jest 

maksymalizacja zysku

 

 

Monopol 

Rynek monopolisty:

– istnieją istotne bariery 

wejścia na rynek

– cena nie jest parametrem do 

którego monopolista musi się 

dostosować

– krzywa popytu ma normalne 

– ujemne nachylenie

 

 

Monopol 

Źródła siły monopolu:

– opanowanie źródeł i zasobów 

podstawowego czynnika 

niezbędnego do produkcji danego 

wyrobu

– opłacalna skala produkcji  

(zaspokaja popyt rynkowy)

– wysokie zapotrzebowanie na 

kapitał niezbędny do rozpoczęcia 

produkcji

– opanowanie kanałów dystrybucji

– patenty, licencje, prawa własności

– czas niezbędny do wejścia na 

rynek

 

 

Oligopol 

Struktura rynkowa, w której:

– produkuje się/sprzedaje 

produkty jednorodne lub 

bliskie substytuty

– występuje mała liczba 

producentów/sprzedawców

– duże udziały rynkowe
– istnieją bariery wejścia 

 

 

Oligopol

Rynek oligopolistyczny:

– układ się zróżnicowany tj. od 

dominacji jednej firmy do 

zrównoważenia pozycji 

wszystkich

– pozycja firmy zależy od 

różnic w minimalnych 

efektywnych skalach 

produkcji

– decyzje dotyczące cen, 

wielkości produkcji i 

sprzedaży są współzależne

 

 

Oligopol   

Konkurencja niecenowa
Konkurencja wirtualna

 

 

Konkurencja monopolistyczna

Sytuacja, w której:

– na rynku działa wiele firm
– przedmiotem obrotu 

rynkowego są zróżnicowane 

produkty lub usługi mające 

bliskie substytuty

– udziały rynkowe firm są 

bardzo małe

– brak jest barier wejścia i 

wyjścia