Przedsiębiorstwo jednoosobowe
-
przedsiębiorstwo jednego właściciela
Podstawy Funkcjonowania określa ustawa O
swobodzie działalności gospodarczej oraz
Kodeks cywilny. Generalnie wymaga jedynie
wpisania do rejestru w Krajowym Rejestrze
Sądowym
Kompetencje decyzyjne można delegować w
formie pełnomocnictw.
Działają przeważnie w handlu, usługach,
rolnictwie, drobnej produkcji.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Spółki osobowe
– spółka cywilna, osobowe
spółki handlowe (jawna, partnerska,
komandytowa, komandytowo-akcyjna)
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Spółka cywilna
– powstaje w wyniku zawarcia
przez wspólników umowy pisemnej,
określającej istotne postanowienia co do
powołania spółki, celu gospodarczego, czasu
trwania, sposobu prowadzenia działalności,
rodzaju i wysokości wkładów, zasady udziału
wspólników w stratach i zyskach oraz zasad
rozwiązywania. Spółka cywilna nie ma
osobowości prawnej. Solidarna
odpowiedzialność za zobowiązania. Graniczna
wartość przychodów 800 tys. euro (jej
przekroczenie powoduje konieczność
przekształcenia w spółkę jawną).
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Osobowe spółki handlowe
– prowadzą
przedsiębiorstwo pod własną firmą, mogą
we własnym imieniu nabywać prawa (np.
własność nieruchomości), zaciągać
zobowiązania oraz pozywać i być pozywane
(tzw. ograniczona osobowość prawna).
Istnieje wyodrębniony majątek spółki.
Odpowiedzialność wspólników ma charakter
subsydiarny – wierzyciel może prowadzić
egzekucję z majątku wspólnika dopiero gdy
egzekucja z majątku spółki jest
nieskuteczna.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Spółka jawna
– określana jest w Kodeksie
spółek handlowych jako spółka osobowa,
która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną
firmą, a nie jest inną spółką handlową.
Powstaje w wyniku zawarcia umowy
pisemnej. Prowadzenie spraw spółki jest
prawem i obowiązkiem każdego wspólnika
(czasami zarząd jest powierzany któremuś
ze wspólników). Jest to forma większego
przedsiębiorstwa jeżeli nie ma możliwości
zgromadzenia kapitału do utworzenia spółki
kapitałowej a wszyscy wspólnicy są
zainteresowani prowadzeniem i bieżącym
nadzorowaniem spraw spółki.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Spółka partnerska
– nowa forma spółki
osobowej. Umowa powinna być zawarta w
formie aktu notarialnego. Jest to forma
przeznaczona dla przedstawicieli wolnych
zawodów. Zarządzanie zależnie od woli
wspólników odbywa się na zasadach spółki
jawnej lub spółki zoo. Ma miejsce
wyłączenia odpowiedzialności partnera za
zobowiązania spółki, powstałe w związku z
wykonywaniem wolnego zawodu przez
pozostałych partnerów i osoby zatrudnione
w spółce, które podlegają kierownictwu
innego partnera przy świadczeniu usług
związanych z przedmiotem działalności
spółki.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Spółka komandytowa
– stanowi formę
pośrednią pomiędzy spółkami osobowymi i
kapitałowymi. Jej istota polega na tym, że
przynajmniej jeden ze wspólników
odpowiada wobec wierzycieli spółki całym
majątkiem (nazywani są
komplementariuszami), a odpowiedzialność
przynajmniej jednego jest ograniczona
(noszą oni nazwę komandytariuszy). Prawo
prowadzenia przedsiębiorstwa przysługuje
jedynie komplementariuszom. Umowa
spółki w formie aktu notarialnego. Jest to
forma stosowana na pewnym etapie rozwoju
przedsiębiorstwa kiedy istnieje potrzeba
zasilenia kapitałowego, a dotychczasowy
przedsiębiorca chce zachować pełną
kontrolę.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Spółka komandytowo-akcyjna
–
przynajmniej jeden ze wspólników
odpowiada za zobowiązania bez ograniczeń
(komplementariusz) i co najmniej jeden
wspólnik jest akcjonariuszem. Minimalny
poziom kapitału założycielskiego 50 tys. zł.
Statut powinien mieć postać aktu
notarialnego. Pojawiają się ograny właściwe
spółkom kapitałowym – rada nadzorcza,
walne zgromadzenie. Prawo emitowania
akcji.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
(spółka z o.o.)
– posiada osobowość prawną co
prowadzi do rozdzielenia majątkowego (i
odpowiedzialności materialnej) spółki i
wspólników. Występują wyodrębnione władze
spółki. Kapitał minimalny w wysokości 50 tys.
zł musi być wniesiony w całości w chwili
powstania spółki w formie gotówkowej lub
wkładami niepieniężnymi i dzieli się na
udziały. Zazwyczaj nie ma związania udziału z
osobą wspólnika. Utworzenie wymaga aktu
notarialnego. Władze: zgromadzenie
wspólników, zarząd, rada nadzorcza i/lub
komisja rewizyjna. Ta forma jest stosowana
zazwyczaj w małych i średnich
przedsiębiorstwach.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Spółka akcyjna
– kapitał minimalny w
wysokości 500 tys. zł. musi być zgromadzony
w ciągu pięciu lat. Kapitał może być pokryty w
gotówką lub aportami i dzieli się na akcje.
Akcje mogą być imienne lub na okaziciela i są
zbywalne. Kapitał może być zgromadzony
drogą subskrypcji akcji w postaci publicznej
lub też prywatnej (zamkniętej). Spółka może
wydać akcje uprzywilejowane co do prawa
głosu, dywidendy i podziału majątku w razie
likwidacji. Utworzenie wymaga ustanowienia
statusu w formie aktu notarialnego. Struktura
i kompetencje władz tak jak w spółce z o.o.
jednakże istnieje obowiązek powołania rady
nadzorczej.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Przekształcenie spółek
Zasady przekształcania są regulowane
przepisami Kodeksu spółek handlowych
Każda ze spółek handlowych może być
przekształcona w inną spółkę handlową.
spółka osobowa inna spółka
osobowa
spółka osobowa spółka
kapitałowa
spółka kapitałowa inna spółka
kapitałowa
spółka kapitałowa
spółka osobowa
spółka cywilna spółka
handlowa
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Połączenia spółek
– mogą być dokonane
poprzez przeniesienie całego majątku na
spółkę przejmującą lub też zawiązanie nowej
spółki. Spółki kapitałowe mogą łączyć się
między sobą oraz ze spółkami osobowymi.
Spółki osobowe mogą się również łączyć.
Spółka przejmująca i spółka nowo powstała
musi być spółką kapitałową.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Podziałowi
mogą podlegać jedynie spółki
kapitałowe.
Podział przez przejęcie
– przeniesienie
całego majątku na inne spółki istniejące.
Podział przez zawiązanie nowych
–
przeniesienie majątku na spółki nowo
zawiązane.
Podział przez jednoczesne przejęcie i
zawiązanie
Podział poprzez wydzielenie
– przeniesienie
części majątku na spółki nowe lub
istniejące.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Przedsiębiorstwa państwowe
–
samodzielność, samofinansowanie,
samorządność. Działają na podstawie aktów
prawnych z 1981 r. Organami samorządu
załogi są: ogólne zebranie pracowników i
rada przedsiębiorstwa. Specyficzną cechą
polskich przedsiębiorstw państwowych jest
oparcie i bezpośrednie wynikanie
kompetencji zarządczych ze stosunku pracy.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Kompetencje ogólnego zebrania
pracowników:
- uchwalanie statutu
- podział zysku (część przeznaczona dla
załogi)
- uchwalanie planów wieloletnich
Kompetencje rady pracowniczej
:
- uchwalanie planu rocznego
- uchwały w sprawie inwestycji
- wyrażanie zgody na podziały i połączenia
- podział dochodu wynikowego
- powoływanie i odwoływanie dyrektora
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Przedsiębiorstwa spółdzielcze
– dobrowolne
zrzeszenia nieograniczonej liczby osób w
celu prowadzenia wspólnej działalności.
Zmienność podstawowego funduszu
udziałowego wraz ze zmianą liczby
członków. Oderwanie wpływu na zarządzanie
od wielkości wkładu kapitałowego (każdy
członek ma jednakowe prawo głosu).
Utworzenie wymaga uchwalenia statutu i
wpisu w rejestrze sądowym. Struktura
władzy: walne zgromadzenie członków
spółdzielni, rada nadzorcza, zarząd.
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Formy działalności gospodarczej a własność
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Podstawowe kryteria uwzględniane przy
wyborze formy organizacyjno-prawnej:
- wymagania założycielskie
- zakres odpowiedzialności majątkowej i ryzyka
kapitałowego
- możliwości finansowania
- zakres kierowania i kontroli firmy
- obciążenia podatkowe
- kwestie dziedziczenia
- możliwość upłynniania udziałów
- trwałość formy organizacyjno-prawnej
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych
polega na:
1) zbywaniu należących do Skarbu Państwa
akcji lub udziałów spółek powstałych w
wyniku komercjalizacji
2) rozporządzaniu wszystkimi składnikami
materialnymi i niematerialnymi majątku
przedsiębiorstwa państwowego lub spółki
powstałej w wyniku komercjalizacji poprzez
jego sprzedaż, wniesienie do spółki lub
oddanie do odpłatnego korzystania
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Mechanizm prywatyzacji
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Przedsiębiorstwo
państwowe
Prywatyzacja
pośrednia
Prywatyzacja
bezpośrednia
Sprzedaż
przedsiębiorstwa
Komercjalizacja
Jednoosobowa spółka
Skarbu Państwa
Wniesienie
do spółki
Oddanie do
odpłatnego
korzystania
Zbycie akcji lub
udziałów z prefe-
rencjami dla
pracowników
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw