OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ
NEREK
Seminarium dla VI
roku Wydziału
Lekarskiego PAM
w Szczecinie
OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ
NEREK
Seminarium dla VI
roku Wydziału
Lekarskiego PAM
w Szczecinie
Definicja:
Zespół kliniczny
charakteryzujący się nagłym
spadkiem fizjologicznych
funkcji nerek, prowadzący
m.in. do nagromadzenia
produktów przemiany
białkowej.
Oliguria lub anuria
50 do 70%
przypadków
ONN
- podział
Przednerkowa ONN
•
hipowolemia: krwawienia, wymioty,
biegunka, oparzenia, diuretyki
• redystrybucja: hepatomegalia, z.
nerczycowy, pancreatitis, peritonitis,
niedożywienie
rzut serca – wstrząs kardiogenny, zawał,
wady zastawkowe, miocarditis, arytmie,
zatorowość płucna, tamponada sera
• obwodowa wazodilatacja – hipotensja,
sepsa, hipoksemia, jatrogenna (Il12, IF)
Przednerkowa ONN
•
kurcz tętniczek doprowadzających
kłębuszka: posocznica, hiperkalcemia, z.
wątrobowo-nerkowy, leki (NLPZ, CsA,
amfoteryyna B, A, NA)
•
rozkurcz tętniczek odprowadzających
kłębuszka: ACEI, antagoniści AT
1
R
Nerkowa (miąższowa) ONN
– ostra martwica cewek nerkowych
cz. hemodynamicze: posocznica, zabiegi
kardiochirurgiczne, cz. przednerkowe
toksyny: kontrasty jodowe, leki
immunosupresyjne i p-nowotworowe,
opiaty, Extasy, Cu, metale ciężkie,
mannitol, rozpuszczalniki organiczne
złogi wewnątrzcewkowe: kwas moczowy,
hiperkalcemia, szpiczak, sulfadiazyna
Nerkowa (miąższowa) ONN
– ostra martwica cewek nerkowych
Barwniki organiczne
mioglobina [rabdomioliza]: urazy
mięśni, infekcje, z. skórnomięśnio-
we, śpiączka hiperosmolalna,
kwasica ketonowa, ciężka
hipokaliemia, leki, glikol, chlorek
miedzi, statyny-Lipobay, fibraty,
opioidy, amfetamina,
Nerkowa (miąższowa) ONN
– ostra martwica cewek nerkowych
Barwniki organiczne
hemoglobina:malaria, masywny
rozpad RBC [krążenie pozaustro-
jowe, protezy metalowe], transfuzje
[lub inne hemolizy], udar cieplny,
napadowa nocna hemoglobinuria,
cz. chemiczne [anilina, glicerol,
benzyna, fenol, hydralazyna]
Nerkowa (miąższowa) ONN
–
ostre KZN
poinfekcyjne
ch. Henocha-Schonleina
mieszana krioglobulinemia
SLE
nefropatia IgA
z. Goodpastur’a
RPGN
mezangiokapilarne KZN
Nerkowa (miąższowa) ONN
- naczyniowa
zakrzepica/zator tętnic[y] nerkowych
zakrzepica żył[y] nerkowych
DIC, HUS,zakrzepica małopłytko-
wa,z. antyfosfolipidowy
złośliwe nadciśnienie tętnicze
zapalenia naczyń, sklerodermia
Nerkowa (miąższowa) ONN
– ostre śródmiąższowe zapalenie nerek
LEKI:antybiotyki, sulfonamidy,
NLPZ, cymetydyna, allopurinol
SLE
odrzucanie
neo [szpiczak, chłoniak, ostra
białaczka]
Zanerkowa ONN
uropatie wrodzone i nabyte
nowotwory
zwłóknienie zaotrzewnowe [gł. wtórne]
ginekologiczne
ostra nefropatia moczanowa
leki [sulfonamidy]
zakażenia [gruźlica, kandydoza, aspergiloza]
jatrogenne
Ostra niewydolność nerek
ONN
– czynniki usposabiające
Ostra niewydolność nerek
-
fazy
wstępna: skąpomocz, nieznaczna
retencja ciał azotowych
utrwalonej onn: utrwalenie
skąpomoczu lub bezmoczu,
hiperazotemia, hiperkaliemia,
hiperwolemia, kwasica metaboliczna
zdrowienia: wielomocz, tendencja do
hipokaliemii
Ostra niewydolność nerek
-
rozpoznanie
Ustalenie rozpoznania ONN:
wywiad
diureza godzinowa i/lub dobowa
stężenie mocznika, kreatyniny,
elektrolitów, gazometria
Ostra niewydolność nerek
-
rozpoznanie
Ustalenie przyczyny ONN:
wywiad [w tym leki!]
bad.przedmiotowe [przewodnienie, odwo-
dnienie, RR, zm. skórne, p. moczowy]
rtg klatki piersiowej
usg j.brzusznej, ew. rtg przeglądowe
bad.og.moczu
biopsja nerki
ONN
– badanie ogólne moczu
ONN
– badanie ogólne moczu
Ostra niewydolność nerek
–
leczenie w fazie wstępnej
Przednerkowa i nerkowa
próba usunięcia czynnika sprawczego [np.
poprawa rzutu serca, odstawienie leków] i/lub
leczenie specyficzne [np. sterydy w ostrym
śródmiąższowym z.]
wymuszenie diurezy:
-
nawodnienie
-
dopamina 2.5-3g/kg/min
-
diuretyki pętlowe [furosemid, torasemid]
-
mannitol
Ostra niewydolność nerek
–
leczenie w fazie wstępnej
Nerkowa
udrożnienie dróg moczowych [np.
nefrostomia
wymuszenie diurezy [j.w.]
Ostra niewydolność nerek
–
w fazie utrwalonej
Postępowanie zachowawcze:
ograniczenie podaży płynów [diureza
+500-600ml]
redukcja hiperkaliemii [wlewy glukozy z
insuliną, żywice jonowymienne]
wyrównanie kwasicy metabolicznej [8.4%
NaHCO
3
]
żywienie 1-1.5g białka/d
Ostra niewydolność nerek
–
w fazie utrwalonej
Dializoterapia
hemodializa
dializa otrzewnowa
metody ciągłe
Preferowane podjęcie leczenia w ciągu
48 godz. od początku bezmoczu
Ostra niewydolność nerek
–
w fazie utrwalonej
Wskazania kliniczne:
przewodnienie grożące obrzękiem płuc
lub mózgu
nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie
farmakologiczne
stany hiperkatabolizmu
drgawki i drżenia metaboliczne
skaza krwotoczna
przygotowanie do zabiegu chirurgicznego
Ostra niewydolność nerek
–
w fazie utrwalonej
Wskazania biochemiczne:
stężenie potasu > 6.5 mmol/l
stężenie mocznika > 150 mg/dl
kwasica metaboliczna pH < 7.2
Ostra niewydolność nerek
–
w fazie zdrowienia
nawadnianie adekwatne do poliurii
wyrównanie ew. hipokaliemii
Fernando Liaño
ONN
- rokowanie
Fernando Liaño
ONN
- rokowanie
ONN
- rokowanie
-