Fizjoterapia w chorobach 

naczyń



Niedrożność tętnic obwodowych (miażdżyca, zapalenie naczyń np 

zakrzepowe zapalenie naczyń).



Stadia zaawansowania zmian niedokrwiennych kończyn wg Fontaine a.



I Bez dolegliwości.



IIa Ból przy wysiłku, trasa przebyta > 200m.



IIb Ból  przy wysiłku, trasa przebyta < 200m.



III Ból w pozycji horyzontalnej.



IV Ból spoczynkowy, martwica / zgorzel.                                                         

      



Badanie wstępne przy zwężeniu tętnic obwodowych:



Oględziny, tętno



Testy czynnościowe: pomiar stawów, kontrola siły, testy rozciąganie mm, 

napięcie mm. Próba ułożeniowa Rastchowa: położenie na plecach z 

podciągnętymi nogami, zginanie stóp na zmianę grzbietowo i podeszwowo 

do wystąpienia bólu oraz od opuszczenia nóg do pierwszego zaczerwienia. 



Próba marszowa. Przy 120 krokach/min (metrometr) zmierzyć odcinek 

marszu bezbólowego.

Fizjoterapia w chorobach 

naczyń



Dieta, farmakoterapia.



Rehabilitacja w stadium II wg Fontaine a  : 3xdz, w 3 odstępach z 3 

minutowymi przerwami 



Trening wg Rastchowa do wystąpienia bólu  lub 75- 90% wyniku testu, – w 

przerwie nogi luźno zwieszać w dół.



Trening marszowy



Typ obwodowy: gimnstyka stóp. Typ udowy: stawanie na piętach i palcach. 

Typ miednicowy: przysiady, jazda na rowerze, wchodzenie po schodach.



Typ ramieniowy: otwieranie i zamykanie dłoni w pięść. 



Typ pasa barkowego: ćwiczenia hantlami, pomki.



Ruchy ekonomiczne- skrócone mięśnie rozciągnąć w sposób umiarkowany, 

masaż czynnościowy, wzajemne hamowanie. Terapia manualna przy 

zmniejszonym zakresie ruchu stawu.  Chodząc ćwiczyć zmniejszanie pracy 

mięśni (skrócenie kroków, powolniejsze tempo), skoordynowane 

przemieszczanie ciężaru).

Fizjoterapia w chorobach 

naczyń



PTA, leczenie operacyjne (>III, IIb w skali Fontaine a).                                  

 



Stadium III i IV wg Fontaine a.



Zachowana funkcja stawu, mięśni.



Ukrwienie optymalne : aktywne ćwiczenia ruchowe zdrowych kończyn. 

MŁT. Zabiegi odprężające.



Zachowana zdolność chodzenia: mała kroki, nie stosować w pełni fazy 

przemieszczenia celem redukcji zużycia energii w mięśniach gorzej 

zaopatrzonych. Tempo własne pacjenta.

Fizjoterapia w chorobach 

naczyń



Nadciśnienie tętnicze.



Stadium I bez zmian w narządach.



Stadium II przerost lewej komory serca, zmniany na dnie oka, białko w 

moczu.



Stadium III : nadciśnieniowe uszkodzenie serca, mózgu, oka.                        

                                       



Umiejętność optymalnego odprężenia.



Ukrwienie obwodowe; MŁT, mały lub duży zakres (zmniejsza podwyższone 

napięcie układu współczulnego),  samodzielny masaż szczotką całego ciała, 

ciepłozmienne prysznice, kąpiele kwasowęglowe.



Zredukować proces stwardnienia tętnic:  trening wytrzymałościowy. Osoby 

niewytrenowane 4x w tygodniu przez 10 minut ćwiczyć kilka grup mięśni 

(ponad 1/6 mm szieletowych) przy częstości uderzeń serca 180 minus wiek. 

Korzystnie wspomagają kondycję: jogging, wiosłowanie, jazda na rowerze, 

biegi narciarskie, wędrówki. Niewskazane podnoszenie ciężarów, sporty 

walki, ćwiczenia siłowe.

Fizjoterapia w chorobach 

naczyń



Przewlekła niewydolność żylna.



Oględziny. Przesuwalność tkanki podskórnej względem powięzi, stan 

tkanki łącznej. 



Test Perthesa (sprawdza perforans).



Test Trendelenburga.



Pończochy uciskowe.                                                                                       

                                                               



Optymalny odpływ żylny. Ułożenie nóg wyższe o 20 stopni , ściskanie i 

dynamiczne zginanie  kończyn dolnych. 



Terapia oddechowa dla pogłębienia oddechu i wydechu. Wdech : 

przyspieszony przypływ do dużych żył wewnętrznych klatki piersiowej.



Polewanie wodą wg Kneippa, dreptanie w wodzie.



MŁT i masaż szczotką w strefach żył i węzłów chłonnych połączony z 

pompą oddechową.



W ciągu dnia częste zabiegi, nie przedłużane w czasie.

Fizjoterapia w chorobach 

naczyń



Skłonność do zakrzepowego zapalenia żył nie leżeć, chodzić z opaską 

uciskową. Maści z heparyną.



Zakrzepica żył głębokich. Wypoczynek w łóżku, heparynizacja.



Objaw Payra – bolesność uciskowa podeszwy stopy, objawa Homanna – ból 

łydki przy grzbie4towym zgięciu stopy, Meyera – ból orzy naciśnięciuu 

łydki.



Po rozpuszczeniu zakrzepu: uruchamianie ,  chorą nogę statycznie 

napinać.



Przekątne  PNF  z oporem prowadzenia  zdrowej nogi. 



Ruchy czynno – bierne chorej nogi, statyczne napinanie obu nóg z TO. 

Dynamiczne skurcze mm nóg siedząc, stając, dreptać w miejscu, chodzić.



Wspomagać odpływ krwi żylnej. Kompresja nóg przez conajmniej pół roku 

celem uniknięcia układu pozakrzepowego postępowanie jak w przewlekłej 

niewydolności żylnej. 

Fizjoterapia w chorobach 

naczyń



Zaburzenia przepływu limfy i obrzęk limfatyczny



Środki kompresyjne.



Drenaż limfatyczny.Pneumatyczne urządzenia do zmiany ucisku. Stosować 

przy usunięciu przeszkody u nasady kończyn.