Przychód z eksportu towarów w księgach rachunkowych
Definicja eksportu zamieszczona jest w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Zgodnie z art.
2 pkt 8 tej ustawy przez eksport towarów rozumie się potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych wywóz towarów poza
terytorium Wspólnoty w wykonywaniu czynności określonych w art. 7 ust. 1-4, jeŜeli wywóz jest dokonany przez:
a) dostawcę lub na jego rzecz, lub
b) przez nabywcę mającego siedzibę poza granicami kraju, lub na jego rzecz.
Dla celów podatku VAT zasady przeliczania kwot wynikających z faktur wyraŜonych w walutach obcych zawarte są w § 37 rozporządzenia Ministra
Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 97, poz. 970 ze
zm.). Z przepisu tego wynika, Ŝe kwoty wyraŜone w walucie obcej wykazywane na fakturze przelicza się na złote według wyliczonego
i ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski bieŜącego kursu średniego waluty obcej na dzień wystawienia faktury, jeŜeli faktura jest wystawiana
w terminie, w którym podatnik obowiązany jest do jej wystawienia. Natomiast w przypadku niewystawienia faktury w terminie, w którym podatnik
obowiązany jest do jej wystawienia, kwoty wyraŜone w walucie obcej przelicza się na złote według wyliczonego i ogłoszonego przez Narodowy
Bank Polski bieŜącego kursu średniego waluty obcej na dzień powstania obowiązku podatkowego. JednakŜe gdy na dany dzień bieŜący kurs średni
waluty obcej nie został wyliczony i ogłoszony, do przeliczenia naleŜy stosować kurs wymiany ostatnio wyliczony i ogłoszony.
Dla celów bilansowych przychód ze sprzedaŜy eksportowej towarów moŜna wycenić i ująć w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia
według zasady określonej w art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.), a więc
po kursie średnim ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień.
Natomiast dla celów podatkowych, począwszy od 1 stycznia 2007 r. naleŜności z tytułu przychodów wyraŜonych w walutach obcych naleŜy
przeliczać na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania
przychodu. Stanowi o tym art. 14 ust. 1a ustawy o pdof (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.) i art. 12 ust. 2 ustawy o pdop (Dz. U. z 2000 r. nr
54, poz. 654 ze zm.).
Nie będzie błędem przyjęcie dla celów bilansowych zasady przeliczenia naleŜności w walutach obcych według kurs średniego z dnia poprzedniego,
a więc takiego samego jak do celów podatku dochodowego. NaleŜy w tym miejscu dodać, Ŝe do godziny 12
00
danego dnia znany jest kurs z dnia
poprzedniego, dopiero po tej godzinie znany jest kurs średni na dany dzień, ogłaszany przez NBP. W związku z tym jednostki mogą przyjąć zasadę,
Ŝ
e faktury wyraŜone w walutach obcych dotyczące sprzedaŜy eksportowej będzie się wystawiać do godziny 12
00
danego dnia.
Stosowny zapis w tej sprawie powinna zawierać dokumentacja opisująca przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, o której mowa w art. 10 ust. 1
ustawy o rachunkowości. Na tej podstawie jednostki będą mogły stosować ten sam kurs zarówno dla celów bilansowych jak i podatku VAT oraz
podatku dochodowego.
Eksport bezpośredni
W przypadku gdy wywozu towarów poza granice Unii Europejskiej dokonuje eksporter ma miejsce eksport określany jako bezpośredni (przypadek
wskazany w pkt a). W przypadku eksportu bezpośredniego stawka podatku VAT wynosi 0% pod warunkiem posiadania przez eksportera -
przed złoŜeniem deklaracji podatkowej za dany miesiąc - dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty (art. 41 ust. 6
ustawy o VAT). JeŜeli ten warunek nie jest spełniony podatnik moŜe wykazać sprzedaŜ eksportową w rozliczeniu za następny miesiąc, pod
warunkiem otrzymania dokumentu potwierdzającego wywóz towarów przed złoŜeniem deklaracji za ten drugi miesiąc. W razie nieotrzymania tego
dokumentu w tym drugim terminie, zastosowanie mają stawki właściwe dla dostawy tego towaru na terytorium kraju (art. 41 ust. 7 i 8 ustawy
o VAT). Oznacza to obowiązek wykazania w deklaracji za ten drugi okres rozliczeniowy obrotu z tego tytułu jako sprzedaŜy krajowej stosując
stawki obowiązujące dla tej sprzedaŜy. Obliczając podatek naleŜny moŜna przyjąć, Ŝe podatek ten jest juŜ zawarty w cenie, tj. stosując metodę „w
stu”.
Otrzymanie przez podatnika dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty w terminie późniejszym upowaŜnia podatnika
do dokonania korekty podatku naleŜnego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik otrzymał ten dokument.
Sposób ujęcia w księgach rachunkowych operacji dotyczących eksportu bezpośredniego przedstawia poniŜszy przykład.
Przykład 1
ZałoŜenia
1.
jednostka, zarejestrowana jako podatnik VAT, w dniu 27 lipca 2007 r. w ramach eksportu bezpośredniego sprzedała
kontrahentowi z Ukrainy towar, którego wartość zgodnie z wystawioną w tym samym dniu fakturą wyniosła 10.000 euro.
2.
Ś
redni kurs euro z dnia 26 lipca 2007 r. wyniósł 3,74 zł/euro.
3.
Dokumenty potwierdzające wywóz towarów wpłynęły 28 sierpnia 2007 r.
