Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 1 z 14 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
.................................... 
kod pracy ucznia 

............................................. 

         pieczątka nagłówkowa szkoły 

 
 

 
 

KONKURS  PRZEDMIOTOWY  Z  HISTORII 

 

DLA  UCZNIÓW  GIMNAZJUM 

 

ETAP  SZKOLNY 

 
 
Drogi Uczniu, 
witaj  na  I  etapie  konkursu  historycznego.  Przeczytaj  uważnie  instrukcję  i postaraj 
się prawidłowo odpowiedzieć na wszystkie pytania. 
 
 
•  Arkusz liczy 14 stron i zawiera 45 zadań. 
•  Przed  rozpoczęciem  pracy  sprawdź  czy  Twój  test  jest 

kompletny.  Jeżeli  zauważysz  usterki,  zgłoś  Komisji 
Konkursowej. 

•  Zadania czytaj uważnie i ze zrozumieniem. 
•  Odpowiedzi  wpisuj  czarnym  lub  niebieskim  długopisem 

bądź piórem. 

•  Dbaj o czytelność pisma i precyzję odpowiedzi. 
•  Nie  używaj  korektora.  Jeśli  się  pomylisz  przekreśl  błędną 

odpowiedź i wpisz poprawną. 

•  W przypadku testu wyboru prawidłową odpowiedź zaznacz 

stawiając znak 

X na literze poprzedzającej treść wybranej 

odpowiedzi. Jeżeli pomylisz się, błędne zaznaczenie otocz 
kółkiem i zaznacz znakiem 

X inną odpowiedź. 

•  Oceniane będą tylko odpowiedzi, które zostały umieszczone 

w miejscu do tego przeznaczonym. 

 
Pracuj samodzielnie. 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Powodzenia! 

 

Czas pracy: 

 

 

60 minut 

 
 
 
 
 

Liczba punktów 

możliwych  

do uzyskania: 

 

100 

 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 2 z 14 

Zadanie 1.  (0-2 pkt.) 

Uzupełnij zdanie: 

Państwo  jest  terytorialną,  przymusową  oraz  polityczną  organizacją  …………….., 

wyposażoną w suwerenną ………............ 

 

Zadanie 2.  (0-1 pkt.) 
Monarchia despotyczna to: 

a.  państwo,  w  którym  monarcha  sprawuje  władzę  przy  współudziale 

społeczeństwa 

b.  państwo,  w  którym  monarcha  sprawuje  władzę  przy  pomocy  urzędników, 

ustanawia prawa, którym sam nie podlega, jego władza jest dziedziczna 

c.  państwo,  w  którym  monarcha  sprawuje  władzę  dożywotnio,  jest  najwyższym 

bogiem  lub  kapłanem,  do  niego  należy  dowództwo  nad  wojskiem,  stanowi 

prawa, którym sam nie podlega. Posiada władzę nieograniczoną 

d.  państwo,  w  którym  monarcha  sprawuje  władzę  tylko  reprezentacyjną, 

faktycznie władzę w państwie sprawują urzędnicy 

 

Zadanie 3.  (0-1 pkt.) 
Polis to: 

a.  nazwa jednego z bogów greckich 

b.  naczynie greckie 

c.  wspólnota obywateli 

d.  inaczej polityka 

 

Zadanie 4.  (0-1 pkt.) 
Kto był twórcą terminu demokracja? 

a.  Militiades 

b.  Arystoteles 

c.  Klejstenes 

d.  Perykles 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 3 z 14 

Zadanie 5.  (0-4 pkt.) 

Połącz  pojęcia  z  ich  znaczeniami.  Do  litery  w  miejsce  wykropkowane  dobierz 
cyfrę. 
 

a. Zgromadzenie Ludowe ( …) 

1. Ateński rząd, załatwiał bieżące sprawy. 

b. Rada Pięciuset             ( …) 

2.  Wybierano  ich  w  liczbie  6  tys.  drogą 

losowania na 1 rok . 

c. Urzędnicy, w tym 10 strategów ( ... )  3.  Decydowano  o  najważniejszych  spra-

wach  państwa,  w  obradach  mógł  brać 

udział  każdy  wolny  obywatel  miasta 

(z wyjątkiem  kobiet,  przybyszów,  niewolni-

ków)  obradowano  4  razy  w miesiącu, 

głosowano przez podniesienie ręki. 

d. Sądy przysięgłych         ( …) 

4.  Wybierani  byli  na  1  rok,  za  swoją 

działalność odpowiadali przed zgromadze-

niem,  gdy  nie  wywiązywali  się  ze  swoich 

funkcji mogli być ukarani. 

 

Zadanie 6.  (0-1 pkt.) 
Demagog to: 

a.  grecka nazwa nauczyciela 

b.  dowódca armii greckiej, naczelny wódz wiodący armię do boju 

c.  człowiek,  który  poprzez  swoje  przemówienia  i  wnioski  wpływał  na  decyzje 

zgromadzenia ludowego 

d.  człowiek, który przewodził chórowi podczas widowisk teatralnych 

 

Zadanie 7.  (0-2 pkt.) 
Uzupełnij zdanie: 

 

Ostracyzm  to  …...........................….,  podczas  którego  w  drodze  głosowania 

wskazywano obywateli zagrażających dobru państwa. Musieli oni ……...............…… 

Ateny. 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 4 z 14 

Zadanie 8.  (0-2 pkt.) 

Uzupełnij zdanie: 

W  starożytnej  Sparcie  wychowaniem  przyszłych  obywateli  zajmowało  się 

……............................…. Po urodzeniu się dziecka zbierała się  …........  …….......…, 

która postanawiała o jego dalszym losie. 

 

Zadanie 9.  (0-1 pkt.) 
Starożytna Sparta była państwem o typie ustroju: 

a.  demokratycznym 

b.  oligarchicznym 

c.  despotycznym 

d.  republikańskim 

 

Zadanie 10.  (0-1 pkt.) 
W  starożytnej  Grecji  specyficzna  forma  rządów  występowała  wówczas,  gdy 
władzę objął ktoś, kto nie miał do tego żadnego prawa, nazywano ją: 

a.  dyktaturą 

b.  tyranią 

c.  strategią 

d.  hipokryzją 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 5 z 14 

Zadanie 11.  (0-6 pkt.) 

Połącz  pojęcia  z  ich  znaczeniami.  Do  litery  w  miejsce  wykropkowane  dobierz 
cyfrę. 

 

a. Konsulowie   ( … ) 

1.  Był  powoływany  w  przypadku  zagrożenia 

państwa  lub  szczególnych  trudności,  mógł  on 

pełnić  swoją  funkcję  najwyżej  przez  pół  roku, 

posiadał  nieograniczoną  władzę,  a  od  jego 

decyzji nie było odwołania. 

b. Senat   ( … ) 

2.  Należało  do  nich  przeprowadzanie  cenzusu, 

czyli  spisu  wolnej  ludności,  wycena  jej  mają-

tków, ustalanie listy senatorów oraz nadzór nad 

obyczajami. 

c. Cenzorzy   ( … ) 

3.  Na  czele  państwa  stało  ich  dwóch 

wybieranych  przez  zgromadzenie  ludowe  na 

okres  1  roku.  Na  nich  przeszła  cała  władza 

królewska.  Kierowali  bieżącą  polityką  państwa, 

dowodzili armią a także powoływali senat. 

d. Zgromadzenie Ludowe   ( ... ) 

4.  Zadaniem  ich  było  bronienie  interesów  ludzi 

ubogich 

przed 

nadużyciami 

urzędników. 

Posiadanie  prawa  weta  wobec  uchwał  senatu 

i zarządzeń  urzędników  dawało  im  dużą  wła-

dzę, osoby te były nietykalne. 

e. Trybuni Ludowi   ( ... ) 

5.  Składał  się  z  członków  którzy  swą  godność 

piastowali 

dożywotnio. 

Zasiadali 

w 

nim 

obywatele  pełniący  wcześniej  wyższe  urzędy, 

doświadczeni,  zasłużeni  dla  państwa.  Z naj-

lepszych rodów rzymskich. 

f. Dyktator   ( … ) 

6.  Decydowano  o  sprawach  najważniejszych, 

np.  o  wojnie  i  pokoju,  o  nowych  prawach.  Nie 

mogło  jednak  zmieniać  przedstawianych  mu 

przez 

konsula 

wniosków 

ani 

wysuwać 

własnych.  Uchwały  te  rozpatrywał  i  zatwierdzał 

później senat. 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 6 z 14 

Zadanie 12.  (0-1 pkt.) 

Pryncypat to: 

a.  inaczej  władza    nad  państwem  rzymskim,  polegająca  na  pełnej  akceptacji 

poddanych, władza dziedziczna, władca traktowany jest jak ojciec 

b.  jeden z urzędów w cesarstwie rzymskim 

c.  forma  ustrojowa  państwa  rzymskiego,  w  której  cesarz  posiada  władzę 

nieograniczoną, rządzi sam, otaczany był boskim kultem 

d.  forma  ustrojowa  państwa  rzymskiego,  w  której  cesarz,  występując  tylko  jako 

pierwszy  wśród  senatorów  i  obywateli,  zachował  urzędy  i  instytucje 

republikańskie – w istocie był jedynowładcą 

 

Zadanie 13.  (0-1 pkt.) 
W  III  wieku  w  cesarstwie  rzymskim  powstaje  system  rządów  podkreślający 

nieograniczoną  władzę  cesarza  zwany  dominatem,  system  ten  wprowadza 
cesarz: 

a.  Kaligula 

b.  Neron 

c.  Dioklecjan 

d.  Marek Aureliusz 

 

Zadanie 14.  (0-1 pkt.) 

Jak  nazywamy  system,  w  którym  władza  świecka  podporządkowuje  sobie 
władze kościelną? 

a.  teokratyzm 

b.  cezaropapizm 

c.  oligarchia 

d.  totalitaryzm 

 

Zadanie 15.  (0-1 pkt.) 
Pierwszym władcą z dynastii Karolingów był: 

a.  Chlodwig 

b.  Karol Młot 

c.  Childeryk III 

d.  Pepin Mały 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 7 z 14 

Zadanie 16.  (0-2 pkt.) 

Uzupełnij zdanie: 

W roku …................. papież …….......…….. koronował Karola Wielkiego na cesarza. 

  

Zadanie 17.  (0-5 pkt.) 

Uzupełnij zdanie: 

Państwo Karola Wielkiego, po zawarciu traktatu w …….....................................….. 

w  roku  ……..........,  zostało  podzielone  na  trzy  części:  (dopisz  władcę  do  terytorium 

lub terytorium do władcy) 

władca 

terytorium 

 

Italia, Burgundia, Lotaryngia, Fryzja 

Ludwik Niemiecki 

 

 

Państwo zachodniofrankijskie – późniejsza Francja 

 

Zadanie 18.  (0-1 pkt.) 
Monarchię,  w  której  władca  traktował  państwo  jako  własność  prywatną,  miał 

prawo podzielić państwo między swoich spadkobierców nazywamy: 

a.  stanową 

b.  despotyczną 

c.  patrymonialną 

d.  konstytucyjną 

 

Zadanie 19.  (0-1 pkt.) 
Drabina  zależności  feudalnej  obejmowała  kilka  szczebli,  a  na  jej  szczycie 

znajdował się: 

a.  princeps 

b.  suweren 

c.  margrabia 

d.  baron 

 

Zadanie 20.  (0-1 pkt.) 
Czy wasal w średniowieczu mógł być jednocześnie seniorem? 

a.  tak 

b.  nie 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 8 z 14 

Zadanie 21.  (0-2 pkt.) 

Uzupełnij zdanie: 

Wasal  otrzymywał  od  …….......................……..  posiadłość  wraz  z  osadzonymi 

tam chłopami. Przyjmując nadanie składał mu  ......……….  ……......……… obiecując 

wierną służbę w każdej sprawie, która nie uwłacza godności rycerza. 

 

Zadanie 22.  (0-1 pkt.) 
Otto I koronował się w Rzymie na cesarza w roku: 

a.  962  

b.  951  

c.  961  

d.  960  

 

Zadanie 23.  (0-1 pkt.) 
Nazwa – Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego pojawiło się w: 

a.  X wieku 

b.  XII wieku 

c.  XIII wieku 

d.  XIV wieku 

 

Zadanie 24.  (0-4 pkt.) 

Otto  III  uważał,  że  cesarstwo powinno  składać  się  z  czterech  równoprawnych 
części: 

a.  ............................................................. 

b.  ............................................................. 

c.  ............................................................. 

d.  ............................................................. 

 

Zadanie 25.  (0-2 pkt.) 
Uzupełnij zdanie: 

W ……................ roku Mieszko I z dynastii piastowskiej przyjął chrzest. Państwo 

polskie  stało  się  jednym  z  krajów  świata  …............…………………….  W  okresie 

panowania Mieszka I zostały wyznaczone podstawy terytorialne przyszłego państwa 

polskiego. 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 9 z 14 

Zadanie 26.  (0-3 pkt.) 

Jakie  konkretne  korzyści  dla  państwa  polskiego  miał  zjazd  w  Gnieźnie 
w 1000 roku? Jedna lub więcej odpowiedzi jest poprawna. 

 

a.  koronację Bolesława Chrobrego 

b.  utworzenie arcybiskupstwa w Gnieźnie  

c.  zgodę Ottona III na przyłączenie ziemi Prusów do Polski 

d.  uznanie przez cesarza suwerenności Polski 

e.  utworzenie biskupstw w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu 

  

Zadanie 27.  (0-4 pkt.) 
Testament  (statut)  Bolesława  Krzywoustego  z  1138  roku  regulował  sprawę 
następstwa  tronu  po  jego  śmierci.  Przyporządkuj  ziemie  przyznane  spadko-

biercom. Do litery w miejsce wykropkowane dobierz cyfrę. 

 

a.  Władysław II Wygnaniec  ( … )   

1. Mazowsze 

b.  Bolesław IV Kędzierzawy  ( … )   

2. Wielkopolska 

c.  Mieszko III Stary 

 

( … )   

3. Ziemia Sandomierska 

d.  Henryk 

 

 

( … )   

4. Śląsk, dzielnica senioralna 

 

Zadanie 28.  (0-1 pkt.) 

Zasada senioratu ustanowiona przez Bolesława Krzywoustego określała, że: 
 

a.  Zawsze  najstarszy  książę  z  dynastii  piastowskiej  (senior)  miał  zarządzać 

dzielnicą  senioralną  i  sprawować  władzę  zwierzchnią  nad  braćmi  w  innych 

dzielnicach,  reprezentować  Polskę  na  zewnątrz  i  sprawować  zwierzchnictwo 

nad Pomorzem Gdańskim. 

b.  Salomea  –  księżna  wdowa  miała  wyznaczać  panującego  księcia  –  seniora, 

a po jej śmierci możni polscy. 

c.  Zawsze  najstarszy  książę  (senior)  panujący  w  dzielnicy  senioralnej  mógł 

przekazać władzę najstarszemu swojemu synowi. 

d.  Zawsze  najstarszy  książę  musiał  dzielić  się  swoją  władzą  z  pozostałymi 

młodszymi  braćmi,  wspólnie  z  nimi  decydować  o  polityce  zagranicznej, 

polityce wewnętrznej nad całym terytorium państwa. 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 10 z 14 

Zadanie 29.  (0-6 pkt.) 

Uporządkuj  w  kolejności  chronologicznej  władców,  którzy  podjęli  próby  zje-
dnoczenia ziem polskich. W miejsce kropek wpisz cyfry od 1 do 6. 

a.  Przemysł II   

 

( … ) 

b.  Henryk IV Probus   

( … ) 

c.  Władysław Łokietek  

( … ) 

d.  Henryk Pobożny 

 

( … ) 

e.  Henryk Brodaty 

 

( … ) 

f.  Wacław II 

 

 

( … ) 

  

Zadanie 30.  (0-1 pkt.) 
Ostatecznie w Polsce monarchia stanowa ukształtowała się za panowania: 

a.  Wacława II 

b.  Władysława Łokietka 

c.  Kazimierza Wielkiego 

d.  Ludwika Węgierskiego 

 

Zadanie 31.  (0-1 pkt.) 
Rzeczpospolita szlachecka to: 

a.  monarchia 

b.  republika 

 

Zadanie 32.  (0-8 pkt.) 
Dobierz  przywileje  do  władcy,  który  go  nadał.  Do  litery  w  miejsce  wykropko-
wane dobierz cyfrę. 

a.  koszycki 1374 r. 

( ... )   

 

 

1. Władysław Jagiełło 

b.  piotrkowski 1388 r.  ( ... )   

 

 

2. Kazimierz Jagiellończyk 

c.  czerwiński 1422 r.  ( ... )   

 

 

3. Ludwik Węgierski  

d.  warecki 1423 r. 

( ... )   

 

 

4. Jan Olbracht 

e.  jedlneńsko – krakowskie 1430 – 1433  ( ... )  5. Aleksander Jagiellończyk  

f.  cerkiewicko – nieszawskie 1454 r. 

( ... ) 

g.  piotrkowski 1496 r.   

 

 

( ... ) 

h.  radomski 1505 r. (konstytucja „nihil novi”) 

( ... ) 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 11 z 14 

Zadanie 33.  (0-2 pkt.) 

Które z podanych  niżej postanowień znalazły się w przywilejach jedlneńsko – 
krakowskich? Jedna lub więcej odpowiedzi jest poprawna. 

a.  szlachta  została  zwolniona  z  obowiązku  uczestniczenia  w  wyprawach 

wojennych poza granicami kraju 

b.  gwarantowano szlachcie nietykalność osobistą bez wyroku sądowego 

c.  ograniczono  ludziom  spoza  stanu  szlacheckiego  dostępu  do  najwyższych 

godności w państwie 

d.  zakazano łączenia stanowisk starosty i sędziego ziemskiego 

 

Zadanie 34.  (0-1 pkt.) 
Sejm walny  składał się z następujących izb: 

a.  izby poselskiej 

b.  izby poselskiej, senatu 

c.  izby poselskiej, senatu, króla 

d.  senatu 

 

Zadanie 35.  (0-9 pkt.) 
Unia lubelska z 1569 roku zawarta miedzy Polską i Litwą miała charakter realny 
czyli ścisły. Od tej pory Polska i Litwa miały: (uzupełnij tabelkę i zdanie poniżej, 
pojęcia umieszczone w nawiasie pod tabelką pomogą ci ją uporządkować) 

wspólne 

osobne 

 

1. ............................................................. 

2. ............................................................. 

3. ............................................................. 

4.  ............................................................. 

 

 

1. ............................................................ 

2. ............................................................ 

3. ............................................................ 

4.  ............................................................ 

 

 

Państwo przyjęło nazwę Rzeczpospolita  ……........…..   …..................………. 

 

(urzędy  centralne,  sejm,  elekcja  wspólnego  władcy,  wojsko,  sądownictwo,  polityka 

zagraniczna, skarb, pieniądz) 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 12 z 14 

Zadanie 36.  (0-1 pkt.) 

Po  zawarciu  unii  lubelskiej  do  Korony  przyłączono  część  ziem  Wielkiego 
Księstwa Litewskiego: 

a.  Wołyń, Podlasie, Ukrainę 

b.  Ziemię Smoleńską 

c.  Ziemię Witebską 

d.  Polesie 

 

Zadanie 37.  (0-1 pkt.) 

Kto  i  kiedy  po  raz  pierwszy  zerwał  sejm  używając  uprawnienia  zwanego 
liberum veto? 

a.  Krzysztof Opaliński – 1650 r. 

b.  Władysław Siciński – 1652 r. 

c.  Hieronim Radziejowski – 1654 r. 

d.  Lubomirski Jerzy – 1665 r. 

 

Zadanie 38.  (0-1 pkt.) 

Ruch egzekucyjny to: 

a.  skupianie stanowisk w państwie przez magnaterię 

b.  ruch zwolenników publicznego wykonywania kary śmierci 

c.  opozycja mieszczaństwa i chłopów przeciw dominacji szlachty 

d.  ruch średniej szlachty przeciw dominacji magnaterii 

 

Zadanie 39.  (0-1 pkt.) 

„Ogólne prawa i ustawy nie jednostek, lecz całego narodu dotyczą przeto na 

przyszłość  nic  nowego  nie  ma  być  postanowionym  przez  nas  (tj.  króla) 

i naszych  następców  bez  wspólnego  senatorów  i  posłów  ziemskich 

zezwolenia” 

prawo to szlachta otrzymała w przywileju: 

a.  koszyckim 

b.  wareckim 

c.  radomskim (konstytucja „nihil novi”) 

d.  nieszawskim 

 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 13 z 14 

Zadanie 40.  (0-1 pkt.) 

W  okresie  bezkrólewia  w  Rzeczypospolitej  obowiązki  władcy  sprawował,  jako 
interrex: 

a.  Hetman wielki koronny 

b.  Wojewoda krakowski 

c.  Prymas 

d.  Kanclerz wielki koronny 

 

Zadanie 41.  (0-1 pkt.) 

Artykuły henrykowskie z 1573 roku dotyczyły m.in.: 

a.  osobistych zobowiązań królewskich 

b.  zagwarantowania  przywilejów,  wolnej  elekcji,  prawa  szlachty  do  wypowie-

dzenia posłuszeństwa królowi 

c.  zagwarantowanie mieszczanom prawa uczestniczenia w obradach sejmu jako 

„plenipotenci” 

d.  odebrania  sejmowi  walnemu  uprawnień  do  stanowienia  praw  na  rzecz  sejmu 

elekcyjnego 

 

Zadanie 42.  (0-7 pkt.) 
Uporządkuj  w  kolejności  chronologicznej  panowanie  królów  elekcyjnych 
w Rzeczypospolitej w XVI i XVII wieku (w miejscu kropek wpisz cyfry od 1 do 7)  

a.  Stefan Batory 

 

 

( ... ) 

b.  Jan III Sobieski 

 

 

( ... ) 

c.  Henryk Walezy 

 

 

( ... ) 

d.  Michał Korybut Wiśniowiecki 

( ... ) 

e.  Władysław IV 

 

 

( ... ) 

f.  Jan Kazimierz 

 

 

( ... ) 

g.  Zygmunt III Waza   

 

( ... ) 

 

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2005/2006 

Strona 14 z 14 

Zadanie 43. (0-1 pkt.) 

„Wielką Kartę Swobód” – pierwszy dokument wiodący do monarchii parlamen-
tarnej w Anglii wydał w 1215 roku: 

a.  Henryk II Plantagenet 

b.  Ryszard Lwie Serce 

c.  Jan bez Ziemi 

d.  Henryk III Plantagenet  

 

Zadanie 44.  (0-2 pkt.) 

W  XIV  wieku  w  Anglii  ukształtował  się  parlament  składający  się  z  dwu  izb, 
uzupełnij ich nazwę:  

a.  Izba  ........................................ (niższa) 

b.  Izba  ……............................…. (wyższa) 

 

Zadanie 45.  (0-2 pkt.) 
Uzupełnij zdanie: 

Rewolucja angielska z XVII wieku była rewolucją……........................…………, której 

czołową postacią był  …....................…….  ….....................……..