Podstawy gry na harmonijce ustnej

Michaª Jamróz

13 sierpnia 1999

Spis rzeczy

1 Wst¦p

3

1.1 O autorze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3

1.2 O tym pliku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3

1.3 Po co to komu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3

2 Historia

4

2.1 Rodzaje harmonijek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4

2.2 Harmonijka w muzyce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4

3 Budowa

5

3.1 Jak gra? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5

4 Kurs gry

5

4.1 Zakupy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5

4.2 Sposób trzymania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6

4.3 Oddech . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6

4.4 Ustawienie ust . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6

4.4.1 Przykªady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7

4.5 Bluesowe riy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7

4.5.1 Przykªady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7

4.6 Wibrato . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8

4.6.1 Wibrato gardªowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8

4.6.2 Wibrato przeponowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8

4.6.3 Wibrato r¦czne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8

4.7 Podci¡g . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8

4.7.1 Denicja podci¡gu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8

4.7.2 Jak to zrobi¢? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8

4.7.3 Przykªady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10

1

SPIS RZECZY

2

5 Przygrywki bardzo zaawansowane

11

5.1 Przygrywki z ksi¡»ki Harmonijka i Blues . . . . . . . . . . . 11

5.2 Przygrywki z ksi¡»ki Sekrety harmonijki . . . . . . . . . . . 12

6 Zako«czenie

13

1 WST†P

3

1 Wst¦p

1.1 O autorze

Nazywam si¦ Michaª Jamróz i mieszkam w Cheªmie (w tym koªo Lublina ;)).

Obecnie (16 Lipca 1999r.) moja strona domowa jest na http://friko4.onet.pl/ch/hydrogen/

. Je±li chcesz wysªa¢ mi maila to pisz na: MichalJamroz@ch.home.pl (szczegól-

nie zach¦cam ludzi z Cheªma).

Gram na harmonijce od okoªo 2 lat. Obecnie mam model harmonijki

MarineBand rmy HOHNER.

Je±li chcesz wiedzie¢ o mnie wi¦cej to wal na moj¡ stron¦ domow¡. Je±li

nie ma ju» tej strony to wy±lij mi maila, a dam ci instrukcje jak tra¢ na

moj¡ stron¦ :).

1.2 O tym pliku

Ten mini- poradnik napisaªem przy u»yciu wspaniaªego programu L

A

TEXw

systemie (te» wspaniaªym :)) Linux (Red Hat 6.0).

Z tym dokumentem mo»esz robi¢ co ci si¦ spodoba(je±li podasz kto go

napisaª - podpowied¹: moja skromna osoba :), jednak nie mo»esz go zmienia¢.

Napisaªem ten poradnik z my±l¡ o pocz¡tkuj¡cych (a nawet bardzo

pocz¡tkuj¡cych :)) u»ytkownikach harmonijki :). Niestety nie mogªem umieszcza¢

tu wszelkiego rodzaju przykªadów w moim wykonaniu, wi¦c je±li takowe

chcesz to pisz do mnie :). Gdyby± zobaczyª jaki± nawet bardzo maªy bª¡d

to pisz do mnie, a natychmiast go poprawi¦! Data zako«czenia pisania tego

dokumentu jest na pierwszej stronie.

Niektóre teksty przepisaªem z ksi¡»ek Sªawomira Wierzcholskiego. My±l¦,

»e nikt si¦ nie pogniewa, gdy» pytaªem Sªawka czy mog¦ wykorzysta¢ przygry-

wki z jego ksi¡»ek, na co si¦ zgodziª, a kilka innych tekstów (np. historia har-

monijki, rodzaje harmonijek) pewnie te» by przeszªy. Zach¦cam wszystkich,

którzy chc¡ si¦ nauczy¢ gry na harmonijcedo zakupu w/w ksi¡»ek! Teksty,

które przepisaªem z w/w ksi¡»ek b¦d¦ pisaª pochyªym drukiem!

1.3 Po co to komu

W tym dokumencie chciaªbym przybli»y¢ zasady gry na harmonijce, jak i

histori¦ harmonijki ustnej.

2 HISTORIA

4

2 Historia

Historia harmonijki zaczyna si¦ w 1821 roku. Wtedy 16-letni Christian

Friedrich Buschmann opatentowaª nowy muzyczny wynalazek. Byªa to pier-

wsza harmonijka. Buschmann tak opisaª swój nowy instrument "Ten in-

strument jest naprawd¦ niezwykªy...". Pocz¡tkowy projekt Buschmanna byª

imitacj¡, gªówny projekt zostaª modykowany i udoskonalany. Pierwsze har-

monijki byªy robione w skali Czeskego producenta instrumentów muzycznych

- Richtera. W 1857 roku historia harmonijki radykalnie sie zmieniªa gdy

Niemiecki producent zegarków Matthias Hohner otworzyª fabryk¦ produku-

j¡c¡ harmonijki. Z pomoc¡ rodziny i wynaj¦tych pracowników produkowaª

650 instrumentów w ci¡gu roku. W 1887 Hohner produkowaª ju» ponad

milion harmonijek rocznie w ponad 90 rodzajach.

Na caªym ±wiecie ludzie graj¡ na harmonijkach wszystkie rodzaje muzyki

od muzyki klasycznej i Jazzu do Bluesa, Country i Rocka.

2.1 Rodzaje harmonijek

Jest wiele rodzajów harmonijek. W tym mini-podr¦czniku nauczysz si¦ gra¢

na harmonijce diatonicznej systemu Richtera. Rozrónia si¦ nast¦puj¡ce har-

monijki: diatoniczne, knittlingerowskie, wiede«skie, chromatyczne, basowe,

akordowe, melodyki. Jak wida¢ jest tego troch¦ :). Harmonijki diatoniczne

maj¡ wiele tonacji, m.in: C,D,G,A,E. Ja mam harmonijk¦ w tonacji C, ty

mo»esz mie¢ jak¡ chcesz tylko dzwi¦ki wydawane z tego samego kanaªu b¦d¡

ni»sze b¡d¹ wy»sze - wybór nale»y do ciebie :).

2.2 Harmonijka w muzyce

Chocia» harmonijce ustnej daleko jest do pozycji, jak¡ osi¡gneªa gitara elek-

tryczna, to jednak od dawna ju» spotyka si¦ j¡ w nagraniach najwi¦kszych

mistrzów rocka. Harmonijkowe sola s¡ integraln¡ cz¦±ci¡ brzmienia utworów

Boba Dylana czy Stevie Wondera. Harmonijka cz¦sto wzbogacaªa nagrania

go±ci tej klasy co Bruce Springsteen, Billy Joel, Huey Lewis czy Neil Young.

W kilku swoich przebojach wykorzystaªy harmonijk¦ grupy The Rolling Stones,

Led Zeppelin i Eurythmics. W pocz¡tkowym okresie dziaªalno±ci The Beatles

po harmonijk¦ si¦gaª John Lennon.

Pi¦kne brzmienie harmonijki, jej niewielkie rozmiary i stosunkowo nieskom-

plikowana technika gry (przynajmniej na pocz¡tkowym etapie) spowodowaªy,

»e grali na niej ludzie traktuj¡cy muzyk¦ wyª¡cznie jako niegro¹ne hobby. Np.

harmonijka dostaªa si¦ na pokªad statku kosmicznego Gemini 6 przemycona

przez jednego z czªonków zaªogi! Harmonijka byªa ulubionym instrumentem

3 BUDOWA

5

ameryka«skich prezydentów: Abrahama Lincolna i Warrena G. Hardinga,

cesarza Austrii Franciszka Józefa i papie»a Piusa XI.

3 Budowa

Tutaj opisz¦ moj¡ harmonijk¦, czyli "Marine Band"rmy HOHNER.

Jest ona wykonana z: dwóch metalowych pokryw, na których s¡ umieszc-

zone rysunki i numerki od 1 do 10 (do czego pó¹niej wrócimy); nast¦pnie

wida¢ dwie blaszki, na których s¡ przyspawane (mo»e nie przyspawane - w

ka»dym razie s¡ tam :)) stroiki, czyli cieniutkie blaszki, z których wydobywa

si¦ d¹wi¦k gdy dmuchasz; po odkr¦ceniu blaszek ze stroikami jest drewniany

(w mojej jest drewniany - w innych mo»e by¢ plastikowy b¡d¹ metalowy)

grzebie«.

3.1 Jak gra?

Harmonijka gra dzi¦ki tym cienkim stroikom, o których mówiªem wcze±niej.

Gdy dmuchasz w któr¡± dziurk¦, a jest ich dziesi¦¢ to drga blaszka na górnej

pokrywie, a gdy wci¡gasz do siebie powietrze z której± dziurki to drga blaszka

na dolnej pokrywie. W ka»dym z dziesi¦ciu dziurek s¡ dwie blaszki (stroiki)

czyli mo»na z harmonijki wydoby¢ 20 d¹wi¦ków. Jednak nie, gdy» - jak

pó¹niej si¦ dowiesz - na harmonijce mo»na zastosowa¢ podci¡g dzi¦ki któremu

na jednym kanale (dziurce) mo»na wyda¢ okoªo 4 d¹wi¦ków (napisaªem okoªo

bo nie na wszystkich a» cztery).

4 Kurs gry

4.1 Zakupy

Pierwsz¡ rzecz¡, któr¡ musisz mie¢ jest... harmonijka. Najwi¦kszym produ-

centem ró»nego rodzaju harmonijek jest rma HOHNER. Wi¦kszos¢ (prawie

wszyscy) znanych harmonijkarzy gra na modelu Marine Band rmy HOHNER.

Jest to harmonijka produkowana od 1896 w niezmienionej postaci, kosztuje

w granicach 55-80zª i jest caªkiem dobra. Harmonijka ta ma korpus(to

drewienko z dziurkami) drewniany (s¡ jeszcze metalowe i plastikowe) - taki

korpus maj¡ jeszcze modele (oczywiscie rmy HOHNER): Marine Band MS,

Blues Harp MS oraz Piccolo. Harmonijki o korpusie plastikowym s¡ wedªug

mnie lepsze od drewnianych poniewa» trudno poªama¢ korpus, w drewnie

ªatwo gromadz¡ si¦ bakterie i ªatwiej jest gra¢ w górnej tonacji na har-

monijce plastikowej. Firma HOHNER produkuje nast¦puj¡ce harmonijki o

4 KURS GRY

6

korpusie plastikowym: Special 20 MS, Special 20 Classic, Cross Harp MS,

Golden Melody, Golden Melody Gold, Big River Harp, GLH, Hot Metal i

Pro Harp. Metalowe harmonijki maj¡ podobne wªasciwosci do plastikowych,

ale s¡ du»o dro»sze - modelem, który produkuje rma HOHNER jest: Meis-

terklasse MS.

Innymi rmami produkuj¡cymi harmonijki s¡: TOMBO, SUZUKI, HUANG.

Harmonijki HOHNER mo»na kupi¢ u przedstawiciela rmy HOHNER w

Polsce - w rmie "INTERKLANG"(tel. (022) 722-06-72, fax. (022) 722-

06-71) oraz w sklepie internetowym FRAZA (www.fraza.com.pl)

4.2 Sposób trzymania

Wyprostuj palca wskazuj¡cego i kciuka tak, aby szczelina mi¦dzy nimi byªa

równa i wªasnie tam wsu« harmonijk¦ pami¦taj¡c, aby numerki z harmonijki

byªy po stronie palca wskazuj¡cego (czyli na górze). Gdy ju» trzymasz har-

monijk¦ jedn¡ rek¡ to drug¡ zatkaj tyª tak aby utworzy¢ zamkni¦t¡ przestrze«

za harmonijk¡.

4.3 Oddech

Graj¡c na harmonijce dmuchaj w ni¡ tak, jakbys powtarzaª: tu - tu - tu -

itd. Oczywi±cie mo»na inaczej - o czym pó¹niej, ale ten sposób jest najpop-

ularniejszy.

4.4 Ustawienie ust

Z pozoru gra czystych, pojedy«czych d¹wi¦ków nie jest taka ªatwa dla pocz¡tku-

j¡cych harmonijkarzy. Aby wydoby¢ pojedy«czy d¹wi¦k ustaw usta tak jak-

bys chciaª gwizdn¡¢ i przyªó» do harmonijki. Ustawienie ust nie jest dokªad-

nie takie, ale po jakims czasie ¢wicze« sam po swojemu b¦dziesz prawidªowo

przystawiaª usta. Poni»ej s¡ przykªady, dzieki którym mo»na si¦ nauczy¢

prawidªowo ustawia¢ usta. Gdy ju» nauczysz si¦ bardzo dobrze gra¢ poni»sze

przykªady mo»esz przej±¢ do nast¦pnego podrozdziaªu.

Przez caªy kurs b¦d¦ opisywaª d¹wi¦ki w nast¦puj¡cy sposób: x

- kanaª(dziurka) x na wydechu, |x| - kanaª x na wdechu.

4 KURS GRY

7

4.4.1 Przykªady
Wlazª kotek na pªotek

Jak gra¢: 6 5 5 |5| |4| |4| 4 5 6 6 5 5 |5| |4| |4| 4 5 4 4 5 5 |5| |4| |4| 4 5 6

6 5 5 |5| |4| |4| 4 5 4.

Panie Janie...

Jak gra¢: 4 |4| 5 4 4 |4| 5 4 5 |5| 6 5 |5| 6 6 |6| 6 |5| 5 4 6 |6| 6 |5| 5 4 4 3

4 4 3 4.

Mam husteczk¦ haftowan¡

Jak gra¢: 5 6 6 6 5 6 6 6 |6| 6 |5| 5 |5| |4| |4| |5| |5| |5| |4| |5| |5| |5| 6 |5| 5

|4| 5 4.

Przez ile dróg musi przej±¢ ka»dy z nas...

Jak gra¢: 6 6 6 |6| 6 |5| 6 5 |4| 4 6 6 6 |6| 6 |5| 6 6 6 6 |6| 6 |5| 6 5 |4| 4 5

6 6 5 |5| 5 |5| |4|.

4.5 Bluesowe riy

Te zagrywki zaczerpn¡ªem z ksi¡»ki Sªawka Wierzcholskiego pt. Harmonijka

i Blues.

4.5.1 Przykªady

1. |2| |3| 4 |4|

2. |4| 4 |3| |2|

3. |3| |2| 2 |3|

4. |4| 4 |3| |4|

5. |4| 5 |4| 5 |4|

6. |1| 2 3 2 |1|

7. 6 |5| |4| 4 |3| 3

4 KURS GRY

8

4.6 Wibrato

Ten tekst jest z ksi¡»ki Sªawka Wierzcholskiego pt. Sekrety Harmonijki.

4.6.1 Wibrato gardªowe
Najcz¦±ciej stosowane wibrato harmonijkowe pochodzi z krtani i najlepiej

brzmi na wdechu. Osi¡gamy je przez wdech, przy którym gardªo uformowane

jest jak przy wypowiadaniu gªoski h. Spróbuj wci¡ga¢ powietrze powtarza-

j¡c niemo h, h, h, h, h, Niemo czyli nie wypowiadaj¡c faktycznie tej

gªoski. Nie jest to takie proste, ale bardzo efektowne i warte dªugich ¢wicze«.

4.6.2 Wibrato przeponowe
Wydobywamy je przez napinanie i rozlu¹nianie przepony. Jest to technika

zbli»ona do techniki u»ywanej przez ±piewaków operowych. My±l¦, »e je»eli

macie tylko okazj¦, powinni±cie zapyta¢ o szczegóªy i przykªady ¢wicze«

jakiego± ±piewaka lub ±piewaczk¦.

4.6.3 Wibrato r¦czne
Wykonujemy je odchylaj¡c i przesuwaj¡c praw¡ dªo« do harmonijki. Zmieni-

amy w ten sposób przestrze« rezonansow¡ za harmonijk¡ co zmienia barw¦

d¹wi¦ku.

4.7 Podci¡g

Gdy ju» bardzo dobrze ci wychodz¡ powy»sze zagrywki i gdy ju» wydajesz

czyste, pojedy«cze d¹wi¦ki mo»esz przeczyta¢ ten podrozdziaª :) :

4.7.1 Denicja podci¡gu
Podci¡g jest to obni»enie d¹wi¦ku z którego± stroika harmonjiki. D¹wi¦ki

niektórych stroików mo»na obni»y¢ o póª tonu, caªy ton b¡d¹ póªtora tonu.

Podci¡g wykonuje si¦ na wdechu (na kanaªach od 1 do 6) i wydechu (na

kanaªach od 7 do 10).

4.7.2 Jak to zrobi¢?
Spróbuj na kanale czwartym, na wdechu, szybciej (bardzo szybko) wci¡gn¡¢

powietrze(wyobra¹ sobie, »e zatkaªa ci si¦ sªomka od napoju owocem i chcesz

go wci¡gn¡¢ do buzi :)), a» usªyszysz d¹wi¦k inny (ni»szy) od dotychcza-

sowego d¹wi¦ku na kanale czwartym na wdechu. To jest wªasnie podci¡g!

4 KURS GRY

9

Trenuj podci¡g na kanale drugim, trzecim i czwartym - gdy ju» b¦dzie ci to

wychodziªo caªkiem dobrze podci¡gaj kanaªy 1, 5 i 6. Podci¡g na kanaªach

od 7 do 10 jest o WIELE trudniejszy od podci¡gu na kanaªach 1-6, poniewa»

podci¡gasz wtedy na wydechu, a nie - jak wczesniej - na wdechu. Harmoni-

jkarze bluesowi zazwyczaj graj¡ na kanaªach 1-6 i bardzo cz¦sto u»ywaj¡

podci¡gu »eby wydoby¢ wszystkie d¹wi¦ki tylko z szesciu kanaªów.

4 KURS GRY

10

4.7.3 Przykªady
Dziurki na których b¦dzie wykorzystywany podci¡g oznacz¦ przez * np.

|4|* - podci¡g na wdechu na kanale czwartym.

Te przygrywki tak»e s¡ z ksi¡»ki Harmonijka i Blues.

1. |2| |3| 4 |4| |2| |3| 4 |4|

|2| |3| 4 |4| |3| |2| |3| |3|*

|3| |3|* |2| |2| |3| |4| |4| |4| 4

4 |3| 4 |4| |3| |2| |3|* |2|

2. |4| |4|* |4| |4| |4|* |3|* |2|

|4| |4|* |4| |4| |4|* |4| |3|* |2|

|3|* |3|* |3|* |3|* |3|* |3|* |3| |2|

3. |3|* |3|* |3|* |3|* |3|* |3|* |3|* |2|

|3|* |3|* |3|* |2| |3|* |3|* |3|* |3|* |3|* |2|

|1| 2 |3|* |1| 2 |3|* |3|* |2|

4. |2| |2| |2|* |2| |2| |2| |2|* |2|

|2| |2| |2| |2| |2| |2| |2|* |2|

|3|* |2| |3|*|2|

|2| |2| |2| |2| |2|* |2|

|4|* |4| |4|* |4| |3|* |2|

|2|* |2| |2|* |2| |2|* |2| |3|* |3|* |2|

|1| 2 |2| |4|* |4,5| |4,5|* |3| |4| |3| |2|

|1| 2 3 |4| |4| |4|* 4 |4|

|4|* |4|* |4| |3| |4| |3| |2|

5 PRZYGRYWKI BARDZO ZAAWANSOWANE

11

5 Przygrywki bardzo zaawansowane

Tutaj zamieszczam przygrywki przepisane z ksi¡»ek S. Wierzcholskiego. Przed

przygrywk¡ bedzie tytuª utworu, w którym wyst¦puje ta solówka .Wszys-

tkie przygrywki wymy±liª S. Wierzcholski, a mo»na (nawet trzeba, bo niby jak

gra¢ co± czego si¦ nie zna :)) ich posªucha¢ na pªytach lub kasetach zespoªu

Nocna Zmiana Bluesa. Nie martw si¦ je»eli jaka± przygrywka caªkowicie ci

nie wychodzi - z czasem to przejdzie ;).

5.1 Przygrywki z ksi¡»ki Harmonijka i Blues

1. Niezapªacony rachunek - pªyta Ci±nienie .

|3| |3| |3| |3| |3|* |2| |3| |3| |3| |3| |3|* |3|* 3 |3|

|4| 4 |3| |3|* |3|* 3 2 |3| |4| |3| |3|* 3 |2| |3| 4 |4,5|

|4| |4|* 4 |4| |4| 5 |4| 5 |4| |4| |4|* 4 |3| |4| 5 6

|4| |4|* 4 |3| |2| 2 |1|

2. Moje »ycie to blues - pªyta Ci±nienie .

3 |3| |4| 5 |4| |4|* |4|* |4|*

|4| |3| |2| |2|* |2| |2| |2|* 2 |2|

|4| |4|* 4 3 |3|* |2| 2 |3|* |2|

|4| |4|* 4 |4| |4|* 4 |4| |4| |4|* 4 |4,5| 4,5 |4,5|

2 |2| |3| 5 |6| |5| 5 |4|

|4| |4|* 4 |4| |4|* 4 4 |4| |3| |2| 2 |2|

|3| |2| 2 |2| |3| |2| 2 |2|

3. Inwestycja - pªyta Chory na Bluesa .

|4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4|

|4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4|

|4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4| |4|* |4|

|4| |4|* 4 |4| |4|* 4 |4| |4|* 4 |4| |4|* 4

|4|* |4| |5| |4| 5 5 4 5 |4|

|4| |4|* 4 |4| |4|* 4 |4|

|4| |4|* 4 |4| |5| 6 |7| |8| 8 |7| |8| 8 9

9 9 10 10* |4| |4|* |4|

5 PRZYGRYWKI BARDZO ZAAWANSOWANE

12

4. ›eberka - pªyta Ci±nienie .

|3| |4| |4| 5 |3| |2| |2|

|3| |4| |4| 5 |3| |2| |2|

2 3 3 3 |3|* |2| |2|

|3| |4| |4| 5 |3| |2| 2 |2| |4|* |4|

5. Lato 1993 - pªyta Chory na Bluesa .

8* 9 8* 9 9 10 8* 9 8* 9 9 10

9 9 10 10* 10

9 9 10 10* 9 10

9 9 10 10* 10 9

9 9* 9 10 9 8 7

5.2 Przygrywki z ksi¡»ki Sekrety harmonijki

1. Bardzo ci¦»kie czasy - pªyta Blues mieszka w Polsce .

|3| |2| 2 |2| 2 |3|* |3| |2| 2

|3| |3|* |2| |2| |3| |2| 2 |2| 2 |3|*

|3| |2| 2 |3| |3|* |2| |2| |3| |2| 2

|2| 2 |3| 2 |2| |4| |4|* 4 |3| |4| 4 |3| |4| 5 |4|

|4| 4 |3| 4 |4| |4| |4| 4 |3| 4 |4| |4| |4| 4 |3| 4 |4|

|3| |2| |2| 2 3 |4| 4 2 3 |4| 4

|4| 4 |3| 4 |4| |3| |2| |2| |4| 4 |3| 4 |4|

|4| |4|* 4 |3| |4| 5 6 |4| |4|* 4 |3| |4| 4 |4| |3| |4| 5 |4| |5|

5 |4| 5 |4| |5| |5| 5 |4| 5 |4| |5| |5| 5 |4| 5 |4|

|3| |2| |2| |5| 5 |4| 5 |4| |5| |5| 5 |4| 5 |4| |5|

|5| 5 |4| 5 |4| |3| |2| |2| |5| 5 |4| 5 |4|

|4| |4|* 4 |3| |4| 5 6 |4| |4|* 4 |3| |4| 4 |4| |3| |4| 5 |4|

2. Wªa±nie ten dzie« - pªyta Co tylko chcesz .

|1| 2 |2| |3| |4| |3| |2| |1| |1| 2 |2| |3| |4| 5 |4|

|4| |4|* 4 |4| 5 6 |4| |1| 2 |2| |3| |4| |3|* |2|

|3| |4| |3| |4| |3|* |2| |1| |4| |4|* 4 |3| |4| 5 |4,5|

|4| 4 4 |4| |3| |4| |4| |4| |1| 2 |2| |3| |4| |3|* |2|

6 ZAKO‹CZENIE

13

6 Zako«czenie

Gdy ju» wszystkie przykªady z tego poradnika wychodz¡ ci caªkiem nie¹le

mo»esz by¢ z siebie dumny(a). Najlepiej gra¢ na harmonijce do gitary, cho-

cia» sama te» brzmi caªkiem dobrze :). Je±li nic ci nie wychodzi to jeszcze

raz zach¦cam do kupna ksi¡»ek S. Wierzcholskiego (przynajmniej tej Har-

monijka i Blues).