background image

Prawne zabezpieczenia 
zwrotności  kredytów 

    

Osobiste 

Rzeczowe 

background image

Rodzaje zabezpieczeń osobistych 

Weksel własny in blanco 

Poręczenie wekslowe (awal) 

Poręczenie według prawa cywilnego 

Gwarancja bankowa 

Ubezpieczenie kredytu 

Przelew wierzytelności (cesja) 

Przystąpienie do długu kredytowego 

Przejęcie długu kredytowego 

pełnomocnictwo 

background image

Zabezpieczenia rzeczowe 

Zastaw ogólny 

Zastaw rejestrowy 

Zastaw na prawach 

Przewłaszczenie na zabezpieczenie 

Kaucja 

Blokada środków na rachunku bankowym 

Hipoteka – zwykła (umowna),  

     

     przymusowa, morska 

background image

Zastaw 

To  forma zabezpieczenia polegająca na tym, 

że wierzyciel / którego wierzytelność została 

zabezpieczona zastawem/ może dochodzić 

swoich roszczeń z przedmiotu zastawu bez 

względu na to komu przysługuje do tego 

prawo. 

W umowie zastawu biorą udział: 

-zastawca czyli osoba uprawniona do 

rozporządzania przedmiotem zastawu, np. 

dłużnik, 

-zastawnik czyli wierzyciel. 

background image

Przedmiotem zastawu zwykłego może być 
rzecz ruchoma lub prawo majątkowe 
zbywalne.  Aby ustanowić zastaw należy 
sporządzić umowę pomiędzy wierzycielem, a 
właścicielem rzeczy lub podmiotem, któremu 
przysługuje prawo majątkowe zbywalne. W 
przypadku gdy zastaw dotyczy rzeczy 
konieczne jest wydanie tej rzeczy 
wierzycielowi / lub osobie trzeciej, na którą 
zgodziły się obie strony /.  

background image

Zastaw rejestrowy  

Zgodnie z kodeksem cywilnym zastaw jest 

to prawo obciążające określoną rzecz w 

celu zabezpieczenia określonej 

wierzytelności, w oparciu o które 

wierzyciel będzie mógł dochodzić 

zaspokojenia swojego roszczenia z rzeczy 

bez względu na to, czyją stała się 

własnością, i z pierwszeństwem przed 

innymi wierzycielami osobistymi 

właściciela rzeczy. 

background image

Zastaw rejestrowy jest to szczególny 
rodzaj zastawu. Aby go ustanowić 
potrzebna jest umowa o ustanowienie 
tego zastawu (umowa zastawnicza) którą 
zawiera osoba uprawniona do 
rozporządzania rzeczą lub prawem 
(zastawca) z wierzycielem (zastawnikiem) 
oraz wpis do rejestru zastawów. 

background image

Zastaw rejestrowy wymaga pisemnej umowy 

pomiędzy stronami  i  konieczny jest także 

wpis do rejestru zastawów, który może 

złożyć wierzyciel lub zastawca / w terminie 1 

miesiąca od zawarcia umowy/. Koszt to 200 

zł. 

Rejestr zastawów prowadzą sądy rejonowe 

(sądy gospodarcze), które mają siedzibę w 

miastach będących siedzibą wojewodów. 

Właściwym dla dokonania wpisu jest sąd, w 

którego okręgu znajduje się miejsce 

zamieszkania (siedziba) zastawcy. 

background image

Zastaw rejestrowy na 
pojazdach mechanicznych:
 

adnotacja o zastawie powinna być wpisana 
do dowodu rejestracyjnego, 

 

brak takiej adnotacji wcale nie znaczy, że 
na pojeździe nie został ustanowiony 
zastaw rejestrowy, 

 

adnotacji takiej dokonuje się na wniosek 
właściciela pojazdu. 

background image

Osoba kupująca pojazd, który został obciążony 

zastawem, nawet gdy nie został on wpisany do 

dowodu rejestracyjnego, od chwili dokonania wpisu 

w rejestrze zastawów nie może się zasłaniać 

niewiedzą, że taki zastaw został ustanowiony  /chyba, 

że mimo zachowania należytej staranności nie mógł 

o nich wiedzieć-jednak musi to udowodnić/ 

 

Rejestr  jest  jawny  i  każdy  może  uzyskać  odpis 

zastawu lub też zaświadczenie o braku takiego wpisu 

w rejestrze 

background image

Przed kupnem samochodu w przypadku 

jakichkolwiek wątpliwości lub podejrzeń 

należy sprawdzić dany pojazd w rejestrze 

zastawów, gdyż wierzyciel, którego 

wierzytelność została zabezpieczona 

zastawem może dochodzić roszczeń z 

przedmiotu zastawu /w tym wypadku z 

nabytego pojazdu/ bez względu na to do 

kogo należy zastawiona rzecz .  

Osoba która kupiła taki pojazd  może żądać 

unieważnienia umowy kupna-sprzedaży. 

background image

Nowelizacja ustawy o zastawie rejestrowym i 
rejestrze zastawów (11.01.2009)
 

Odpisy i zaświadczenia wydane drogą 

elektroniczną przez centralną informację o 

zastawach rejestrowych, opatrzone 

bezpiecznym podpisem elektronicznym, mają 

moc dokumentów urzędowych.  

 

Tak więc dokumenty wydane przez centralną 

informację o zastawach rejestrowych, a 

przesłane drogą elektroniczną, posiadają moc 

prawną  (tak jak dokumenty wydane w 

formie papierowej ). 

background image

Gdzie i jak można sprawdzić ustanowienie 

zastawu rejestrowego? 

zaświadczenie o wpisie w rejestrze 
zastawów można uzyskać składając 
wniosek  na urzędowym formularzu do: 

 

a) Centralnej  Informacji o Zastawach 
Rejestrowych w Warszawie, 

 
   b) w sądach rejonowych-wydziałach 

gospodarczych rejestru zastawu. 
 

background image

Zastaw na prawach 

Przedmiotem tego zastawu mogą być 
zbywalne prawa majątkowe , np.: 
-wierzytelności, 
-akcje, 
-obligacje, 
-udziały w spółce. 

background image

Kaucja 

 jest to pewna suma pieniędzy, której 
zadaniem jest zabezpieczenie roszczeń w 
wypadku nie wywiązania się z umowy lub 
też jej niedbałego wykonania, 

 

kaucja jest przetrzymywana  w banku na 
nieoprocentowanym koncie, 

background image

Blokada środków na rachunku bankowym 

ustanawia posiadacz rachunku (na podstawie 

pisemnej dyspozycji) w celu zabezpieczenia 

wierzytelności banku co umożliwia pobranie z 

rachunku całej zablokowanej kwoty lub jej części 

w razie nieuregulowania w terminie zobowiązań 

wobec banku.  

 

Blokadę można ustanowić na środkach 

pieniężnych zgromadzonych na rachunkach: 

oszczędnościowych, oszczędnościowo-

rozliczeniowych, związanych z prowadzoną 

działalnością gospodarczą lub na lokatach 

terminowych. 

background image

Przewłaszczenie na zabezpieczenie 

 

Zabezpieczeniem zwrotności kredytu jest 

określona rzecz, np. samochodu i  Bank staje 

się wtedy jego właścicielem na czas jego 

trwania Gdy nie dojdzie do spłaty kredytu 

bank po prostu ten samochód zachowa w 

celu jego sprzedaży, aby z uzyskanej kwoty 

pokryć należności z niespłaconego kredytu. 

Konstrukcja ta pozwala mimo, że 

właścicielem samochodu pozostaje bank, na 

użytkowanie go przez poprzedniego 

posiadacza.  

background image

Księga wieczysta 

Księgi wieczyste prowadzi się w celu 
ustalenia stanu prawnego nieruchomości. 

 Jeżeli jakieś prawo (np. własność) jest 
ujawnione w księdze wieczystej, to 
domniemywa się, że prawo to jest zgodne 
z rzeczywistym stanem prawnym 
nieruchomości. 

background image

Bezwzględna przewagę stanu prawnego ujawnionego w 
księdze wieczystej nad rzeczywistym stanem prawnym 

przykład: nabywamy nieruchomość od 
Adama Kowalskiego, który ujawniony jest w 
księdze wieczystej jako właściciel. Po roku 
okazuje się, że rzeczywistym właścicielem był 
Adam Nowak, ponieważ to on był jedynym 
spadkobiercą przedmiotowej nieruchomości. 
Mimo, iż nabyliśmy nieruchomość od osoby 
nie będącej właścicielem, ale wpisanej w 
księdze wieczystej jako właściciel, nasze 
nabycie jest ważne i skuteczne. 

background image

Przed zakupem nieruchomości 
należy 

Zapoznać  się z wpisami w księdze 
wieczystej w celu potwierdzenia  czy 
osoba, która twierdzi, że jest właścicielem 
występuje w księdze wieczystej.   

Księgi wieczyste są jawne, co oznacza, że 
każdy może zapoznać się z ich treścią. 

Dla każdej nieruchomości prowadzi się 
odrębną księgę wieczystą.  

background image

Księga wieczysta - działy 

Dział pierwszy obejmuje oznaczenie 

nieruchomości oraz wpisy praw związanych z jej 

własnością; 

-

adres nieruchomości, numer działki, opis budynku,  

-

opis praw, jakie tej nieruchomości przysługują (np. 

służebność gruntowa), 

-

 jeżeli np. numer działki w księdze wieczystej jest 

inny niż wynika to z rejestru gruntów ustalamy 

powód tej rozbieżności,  

-

 informacji szukamy  w urzędzie prowadzącym 

rejestr gruntów (gmina lub starostwo).  

background image

Dział drugi 

zawiera wpisy dotyczące własności i użytkowania 

wieczystego, kto jest właścicielem (bądź użytkownikiem 

wieczystym) nieruchomości – np. w księdze wieczystej są 

rodzice danej osoby, którzy nie żyją, a sprzedający  jest 

jedynym spadkobiercą (ma  sądowe nabycie spadku na jej 

rzecz). Wówczas nie powinno być problemu z wpisaniem 

takiej osoby w miejsce rodziców w księdze wieczystej, 

 

Wpis taki powinien nastąpić przed zawarciem umowy 

sprzedaży, na podstawie której nabędziemy prawo własności 

nieruchomości od takiej osoby,  

 

Gdyby w przyszłości okazało się, że osoba ta nie była jednak 

spadkobiercą (np. odnaleziono testament) wówczas chronić 

nas będzie opisana wyżej rękojmia wiary publicznej ksiąg 

wieczystych i nasze nabycie nieruchomości będzie skuteczne. 

background image

Dział trzeci 

Przeznaczony jest na wpisy dotyczące 

ograniczonych praw rzeczowych. 

 

Sprawdzamy zatem, czy nieruchomość nie 

jest obciążona np. prawem użytkowania, 

służebnością bądź czy innej osobie nie 

przysługuje roszczenie o nabycie tej 

nieruchomości, prawo pierwokupu bądź 

odkupu.  
 

Jeżeli dział trzeci zawiera jakiekolwiek wpisy 

koniecznie  skonsultuj się  z prawnikiem.  

background image

 dział czwarty – najważniejszy 

Przeznaczony  na wpisy dotyczące hipotek. 

Jakiekolwiek wpisy w tym dziale oznaczają, iż ten, 

komu hipoteka przysługuje (np. bank) będzie mógł 

dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez 

względu na to, czyją nieruchomość stała się 

własnością. 

 W przypadku, kiedy dłużnik nie spłaci kredytu, 

nasza nieruchomość może zostać sprzedana w 

toku postępowania egzekucyjnego, tak aby 

zaspokoić roszczenia banku. 

 Przed nabyciem takiej nieruchomości należy 

upewnić się, że hipoteka została wykreślona.  

background image

Rodzaje hipoteki: 

Zwykła (umowna) 

Przymusowa, 

Morska. 

background image

Hipoteka zwykła (inaczej umowna) 

ustalana zwykle w wysokości zaciąganego 

kredytu. Niezależnie od wysokości hipoteki 

bank nie może wymagać spłaty kredytu o 

wartości wyższej niż wynosi rzeczywiste 

zadłużenie powiększone o ewentualne 

koszty jego windykacji. 

Koszt ustanowienia hipoteki zwykłej wynosi 

200 PLN (opłata sądowa) oraz 0,1% 

wysokości hipoteki (podatek od 

ustanowienia hipoteki). 

Koszt wykreślenia hipoteki (możliwy po 

spłacie danego zadłużenia) wynosi 100 PLN. 
 

background image

Hipoteka przymusowa 

Hipoteka przymusowa nie powstaje na mocy 
umowy czy też jednostronnego oświadczenia 
woli właściciela nieruchomości, lecz na 
podstawie złożonego przez wierzyciela 
wniosku z załączonym do niego tytułem 
uprawniającym do prowadzenia egzekucji. 
Powstaje więc bez zgody właściciela 
nieruchomości – może także zostać 
ustanowiona wbrew jego woli – stąd też jej 
nazwa. 

background image

Hipoteka  morska 

Kaucyjna – hipoteka może być wniesiona 
w formie kaucji, 

Morska –  przedmiotem zabezpieczenia 
kredytu jest statek, który musi być 
wpisany do rejestru okrętowego 
prowadzonego przez izbę morską, będącą 
właściwą dla jego macierzystego portu. 
Hipoteka musi zostać wpisana w rejestr 
okrętowy. 

background image