OSOBISTE 

ZABEZPIECZEN

IA SPŁATY 

KREDYTU

Zabezpieczenia kredytów

Warunkiem udzielenia przez bank 

kredytu jest przedstawienie przez 

klienta ubiegającego się o kredyt 

odpowiednich zabezpieczeń. Dobre 

lub też odpowiednie zabezpieczenie 

przesądzają o tym czy firma otrzyma 

kredyt czy nie. Banki żądają 

zabezpieczeń w wysokości co 

najmniej dwukrotność kapitału 

kredytu.

Do zabezpieczenia kredytowego 

można zaliczyć to wszystko, co 

zapewnia bankowi uzyskanie z 

powrotem zaangażowanych w 

ramach określonej umowy 

kredytowej sumy kredytu wraz z jego 

„ceną” (odsetkami i prowizją ), 

zwrotem kosztów udzielenia 

kredytów i ewentualnie, jeśli 

kredytobiorca nie uregulował tych 

płatności w terminach ustalonych 

umową – kosztów przymusowego 

dochodzenia wszystkich tych 

roszczeń.

Czym kieruje się bank 
ustalając sposób 
zabezpieczenia 
kredytu?

 

Banki stosują obecnie bardzo 

wiele sposobów, żeby 

zabezpieczyć udzielane kredyty, 

jednak najlepszym 

zabezpieczeniem dla banku jest 

dobra sytuacja finansowa w 

firmie zaciągającej kredyt. 

Drugim sposobem 

zabezpieczenia są tzw. prawne 

sposoby zabezpieczenia. 

Wybierając rodzaj zabezpieczenia, 
bank bierze pod uwagę:



rodzaj i wielkość kredytu, 



ryzyko związane z kredytem, 



skuteczność zabezpieczenia się z 
przyjętego zabezpieczenia, 



koszty ustanowienia 
zabezpieczenia, 



formę prawną i kondycję finansową 
kredytobiorcy i osoby 
odpowiedzialnej z tytułu 
ustanowionego zabezpieczenia.

Jakie są formy 
zabezpieczenia kredytu?

Wybór formy zabezpieczenia ustalany jest w 

porozumieniu z kredytobiorcą. Występuje tu 

oczywiście konflikt interesów, którego 

rezultat w dużym stopniu zależy od rozwoju 

i konkurencji na rynku kredytów.

Wśród prawnych form zabezpieczenia 
kredytów można wyróżnić:



 zabezpieczenia osobiste 



 zabezpieczenia rzeczowe.

Zabezpieczeni

a

Zabezpieczenia 

osobiste

Zabezpieczenia 

rzeczowe

Poręczenie

Gwarancja

Pełnomocnictwo

Weksel in blanco

Przystąpienie i przejęcie 

długu

Przelew wierzytelności

Hipoteki

Zastaw

Blokada środków na 

rachunku bankowym

Przywłaszczenie

Zabezpieczenia osobiste

Zabezpieczenia osobiste charakteryzują 

się osobistą odpowiedzialnością 

kredytobiorcy i innych dłużników,        

 co w praktyce oznacza, że 

odpowiadają wobec banku całym 

majątkiem. Zazwyczaj powstają one 

przez zaciągnięcie wobec banku 

dodatkowego zobowiązania, które ma 

na celu skłonienie dłużnika do 

wykonania jego obowiązku lub ułatwić 

bankowi windykację należności.

Zabezpieczenia osobiste są 

często jedynymi 

zabezpieczeniami małych 

kredytów, np. kredytów 

ratalnych. Przy dużych 

kredytach większość z nich 

pełni role akcesoryjną (nie 

dotyczy to gwarancji 

kredytowych).

Poręczenie

•

 

według prawa 

cywilnego

•

 wekslowe

Poręczenie według 

prawa cywilnego

Przyjmowane przez bank jako jedna z form 

zabezpieczenia kredytów. Poręczenie jest umową, 

na mocy której poręczyciel zobowiązuje się 

względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na 

wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie 

wykonał. 

Poręczyciel odpowiada całym majątkiem 

Poręczenie może być udzielone zarówno przez 

osoby prawne, jak i przez osoby fizyczne oraz 

może obejmować całość zobowiązania dłużnika 

bądź jego część.

Wymogi poręczenia



powinno być złożone na 
piśmie;



wskazywać osobę za którą 
udzielono poręczenia;



konkretny kredyt którego 
dotyczy;



bank na rzecz którego 
udzielono poręczenia.

Poręczenie może być terminowe 

lub bezterminowe. Poręczenie 

terminowe nie może być 

odwołane. Z tej racji dla ochrony 
poręczyciela obowiązuje zasada, 

że zmiany warunków umowy 

kredytowej, dokonywane bez 

zgody poręczyciela nie mogą 

zwiększać zakresu jego 

odpowiedzialności.

Poręczenie wekslowe

Stosuje się w celu wzmocnienia 

zabezpieczenia spłaty udzielonych 

wierzytelności, bank może przyjąć 

weksel in blanco poręczony. Banki 

życzą sobie ustanowienia 

poręczenia wekslowego, kiedy np. 

majątek wystawcy weksla nie 

gwarantuje w dostatecznym 

stopniu spłaty należności banku. 



Poręczenie wekslowe powstaje 
z chwilą złożenia na wekslu 
podpisu przez poręczyciela;



Poręczenie powinno wskazywać 
za kogo zostało udzielone, zaś 
przy braku takiego wskazania 
przyjmuje się, że zostało 
udzielone za wystawcę weksla. 

Odpowiedzialność 
poręczyciela ma 
charakter:



Akcesoryjny (tzn. jest taka sama jak 
osoby, za którą poręczono);



Solidarny (poręczyciel odpowiada 
solidarnie z innymi dłużnikami 
wekslowymi do całej sumy wekslowej, 
za którą poręczył);



Samoistny (zobowiązanie poręczyciela 
jest ważne nawet gdyby zobowiązanie, 
za które poręczył było nieważne z 
jakiejkolwiek przyczyny).

Weksel in blanco

Weksel in blanco (niezupełny) 

upowszechnił się dopiero niedawno 

jako forma zabezpieczania 

wierzytelności. Wymaga on zaufania do 

osoby podpisanej na wekslu i dlatego 

stosuje się go tylko wobec osób dobrze 

bankowi znanych z rzetelności (w 

formie weksla samoistnego). Znacznie 

częściej banki stosują weksle in blanco 

poręczone przez osoby trzecie. 

Weksel tego rodzaju nie powinien zawierać sumy 

wekslowej ani też terminu płatności. Sposób 

uzupełnienia weksla przez bank zostaje 

określony w deklaracji wekslowej złożonej 

łącznie z wekslem in blanco.

W deklaracji tej zostają zawarte upoważnienia 
dla banku określające: 



Kiedy ma prawo uzupełnić weksel; 



Jaka kwota może być na wekslu wpisana 
(sposób obliczania);



Jaki może być ustalony termin płatności 
weksla.

Weksel in blanco



Może być to zwykła kartka papieru;



Dla ważności zobowiązania 
wekslowego nie jest niezbędne 
zapłacenie opłaty skarbowej, choć 
nieuiszczenie jej powoduje 
odpowiedzialność karno-skarbową;



Może być przeniesiony na inne 
osoby (przez tak zwany indos). 

GWARANCJE BANKOWE

Pisemne zobowiązanie gwaranta 

(banku) do zapłaty określonej kwoty 

na rzecz beneficjenta gwarancji, w 

przypadku niewywiązania się przez 

zleceniodawcę gwarancji w stosunku 

do beneficjenta z zobowiązań 

umownych określonych w treści 

gwarancji. 



Udzielana jest w formie listu 
gwarancyjnego;



Który zawiera dokładny opis 
kredytu;



Strony, które zawarły umowę 
kredytową;



Datę jej zawarcia;



Wysokość kredytu;



Termin spłaty.

PRZYSTĄPIENIE DO 

DŁUGU KREDYTOWEGO

Przystąpienie do długu traktowane jest jako 
jedna z form zabezpieczenia kredytów, 
następuje na podstawie pisemnej umowy 
zawartej pomiędzy bankiem a 
przystępującym do długu lub pomiędzy 
kredytobiorcą a przystępującym do długu.

Po przystąpieniu do długu nowego 

dłużnika, odpowiada on za dług łącznie z 

kredytobiorcą, który nie zostaje z długu 

zwolniony.

PRZEJĘCIE DŁUGU

Polega na tym, że osoba trzecia wstępuje na 

podstawie umowy, zawartej na piśmie w 

miejsce dłużnika, który zostaje z długu 

zwolniony.

 

Jeżeli wierzytelność była zabezpieczona 
poręczeniem lub ograniczonym prawem 
rzeczowym ustanowionym przez osobę trzecią, 
poręczenie lub ograniczone prawo rzeczowe 
wygasa z chwilą przejęcia długu, chyba że 
poręczyciel lub osoba trzecia wyrazi zgodę na 
dalsze trwanie zabezpieczenia.

Przelew wierzytelności



Nazywany też cesją należności od 
odbiorców;



Jest to umowa między 
kredytobiorcą a bankiem 
udzielającym kredytu, na mocy 
której kredytobiorca przenosi na 
bank swoje prawo do otrzymania 
konkretnej sumy za sprzedane 
towary lub usługi.

W umowie kredytobiorca ceduje na 

bank swoją wierzytelność wobec 

osoby trzeciej, przy czym rozróżnia 

się dwa rodzaje cesji:

1.

W cesji globalnej kredytobiorca ceduje na 
bank wszystkie istniejące lub przyszłe 
wierzytelności, wynikające z działalności 
gospodarczej (przyszłe wierzytelności 
powinny być jednoznacznie wymienione 
w umowie);

2.

Cesja ograniczona może dotyczyć tylko 
konkretnej wierzytelności lub kilku 
wierzytelności, co powinno być w umowie 
wyraźnie określone.



Akt cesji wierzytelności powinien być 
dokonany w formie pisemnej, przy 
równoczesnym pisemnym 
powiadomieniu dłużnika przez 
kredytobiorcę o dokonanej cesji jego 
wierzytelności na rzecz banku;



Wskazane jest, aby dłużnik potwierdził 
przeniesienie wierzytelności 
kredytobiorcy na rzecz banku, a bank 
może uzależnić udzielenie kredytu od 
otrzymania takiego potwierdzenia. 

Bank jest zainteresowany tym, aby 

cedowane wierzytelności były 

realne i łatwo ściągane. 

Kredytobiorca dokonujący cesji nie 

ponosi bowiem odpowiedzialności 

za wypłacalność dłużnika a jedynie 

za faktyczne wystąpienie cedowanej 

wierzytelności. Dlatego banki przed 

przyjęciem cesji zasięgają informacji 

o sytuacji majątkowej dłużników.

Pełnomocnictwo do 

dysponowania rachunkiem 

bankowym

Potrącenia kwoty nie spłaconego 

długu z rachunku bankowego (w 

przypadku, gdy rachunek ten 

znajduje się w banku - wierzycielu) 

lub pobrania, tj. wypłacenia kwoty 

nie spłaconego długu z rachunku 

bankowego - w przypadku, gdy 

bankiem prowadzącym rachunek 

jest inny bank niż bank - wierzyciel.

Pełnomocnictwo, by należycie zabezpieczało interesy 
banku, powinno zawierać: 



stwierdzenie, iż jest ono nieodwołalne i nie 
wygasa wraz ze śmiercią posiadacza 
rachunku;



zobowiązanie się posiadacza do 
nieustanawiania dalszych pełnomocników 
do dysponowania tym samym rachunkiem 
do czasu wygaśnięcia pełnomocnictwa 
udzielonego bankowi;



upoważnienie dla banku prowadzącego 
rachunek do zablokowania na nim 
kwoty w wysokości pozostałego do 
spłaty długu wraz z należnymi 
odsetkami i innymi należnościami 
banku, w przypadku niespłacenia w 
terminie (oznaczonym w umowie) raty 
kredytu lub pożyczki albo odsetek. 
Bank prowadzący rachunek powinien 
być również upoważniony do udzielania 
bankowi - wierzycielowi informacji o 
stanie środków na tym rachunku.

Należy mieć na uwadze fakt, że nie 

zawsze i nie na każdym rachunku 

można ustanowić zabezpieczenie 

tego rodzaju. Wszystko zależy od 

treści umowy rachunku 

bankowego lub regulaminu 

bankowego dotyczącego 

rachunków bankowych (zakaz 

ustanawiania pełnomocników).

Podsumowanie i 

wnioski końcowe



Pierwszą rzeczą, jaką bank zbada w przypadku 
ubiegania się o kredyt zarówno inwestycyjny, jak i 
obrotowy, będzie to, czy kredytobiorca posiada 
zdolność kredytową, czyli zdolność spłaty rat 
zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami. Zdolność 
kredytowa określana jest indywidualnie przez bank 
i zależy m.in. od: wysokości dochodów osiąganych 
przez kredytobiorcę, jego przepływów pieniężnych, 
wielkości kredytu, okresu jego spłaty oraz wielkości 
oprocentowania, czyli generalnie od wysokości raty. 
Wpływa to także na rodzaj i wysokość 
oczekiwanego przez bank zabezpieczenia;



Dopiero po pozytywnym 
zaopiniowaniu zdolności 
kredytowej przedsiębiorstwa 
bank może udzielić mu kredytu. 
Jednak kredyt prawie zawsze 
wymaga od kredytobiorcy 
ustanowienia stosownego 
zabezpieczenia, które będzie 
chronić interesy banku oraz jego 
pozostałych klientów (np. 
właścicieli depozytów);



Banki stosują obecnie wiele sposobów, aby 
zabezpieczyć udzielane kredyty. Nawet po 
wnikliwym zbadaniu zdolności kredytowej 
przedsiębiorstwa mogą zajść 
niespodziewane wydarzenia, które zmienią 
sytuację finansową kredytobiorcy, w efekcie 
nie będzie on w stanie terminowo i w pełnej 
wysokości regulować swoich zobowiązań 
wobec banku. Jedynym ratunkiem będzie 
wtedy właśnie zaspokojenie z 
ustanowionego zabezpieczenia kredytu.



Należy podkreślić, że bank ustala 
bardzo ogólnie, jakie zabezpieczenia 
akceptuje w przypadku 
poszczególnych kredytów. Często 
możliwe są negocjacje co do 
zabezpieczenia udzielanego kredytu. 
Dlatego nie można jednoznacznie 
określić, że zawsze w przypadku 
określonego rodzaju kredytu wystąpi 
dane zabezpieczenie.

Dziękujemy za uwagę ;)