background image

170.Metody otrzymywania dwuwarstw lipidowych i 
pomiar ich grubo

ś

ci 

 
R = I

R

/Io = 4*(n-no/n+no)^2 * sin(2*pi*n*sigma/lambda) , 

gdzie: 
n – wspolczynnik zalamania swiatla dla materialu blony 
no – współczynnik zalamania swiatla dla fazy wodnej 
sigma – grubosc blony 
lambda – długo

ść

 fali uzytego swiatla 

R – współczynnik odbicia swiatla padaj

ą

cego prostopadle 

do powierzchni blony 
 
Przykład A – mamy zanurzon

ą

 w elektrolicie igł

ę

 

podł

ą

czon

ą

 do strzykawki – w strzykawce znaduje si

ę

 

pewien roztwór, na ko

ń

cu igły obecny jest lipid w 

rozpuszczalniku organicznym. Strzykawk

ą

 wprowadzamy 

roztwór do tej kropli, tworzy si

ę

 p

ę

cherzyk, w 

ś

rodku 

p

ę

cherzyka i na zewn

ą

trz b

ę

dzie elektrolit, natomiast po 

osi

ą

gni

ę

ciu pewnej 

ś

rednicy p

ę

cherzyk stanie si

ę

 

dwuwarstw

ą

 lipidow

ą

.   

 
Przykład B – obecna jest przegroda zanurzona w roztworze 
z lipidem. W przegrodzie obecne jest  
okienko. Przenosz

ą

c przegrod

ę

 w dół i w gór

ę

 mo

ż

emy 

doprowadzi

ć

 do tego, 

ż

ś

lizgaj

ą

ce si

ę

 lipidy po obu 

stronach przegrody spotykaj

ą

 si

ę

 w tym okienku i pomi

ę

dzy 

roztworami tworzy si

ę

 

dwuwarstwa lipidowa.  
 
Przykład C-cz

ęść

 przegrody jest stabilna, przymocowana 

do dna naczynia, górna jest ruchoma; na kraw

ę

dzi 

przegrody dolnej nanosimy lipid, rozpuszczony w rozp. 
organicznym. Po poł

ą

czeniu tych przegród a pó

ź

niej ich 

oddalaniu rozci

ą

gamy lipid, przez co w pewnym momencie 

powstaje automatycznie dwuwarstwa lipidowa.  
 
By zidentyfikowa

ć

 obecno

ść

 błony bimolekularnej, mo

ż

emy 

przepu

ś

ci

ć

 przez ni

ą

 

ś

wiatło. Promienie odbite interferuj

ą

 

ze sob

ą

. W wyniku tej interferencji powstaj

ą

 obszary 

zaciemnienia na błonie – w ten sposób mo

ż

emy 

zidentyfikowa

ć

 pod mikroskopem, 

ż

e to dwuwarstwa 

lipidowa. 
 
Grubo

ść

 warstwy mo

ż

na okre

ś

li

ć

 przez pomiary 

spektrofotometryczne – stosujemy 

ś

wiatło o  

okre

ś

lonej długo

ś

ci i nat

ęż

eniu, które jest puszczane pod 

pewnym k

ą

tem. Mo

ż

emy okre

ś

li

ć

 

współczynnik odbicia 

ś

wiatła padaj

ą

cego na powierzchni

ę

 

background image

tej błony – po czym mo

ż

emy rozwi

ą

za

ć

równanie na 

schemacie dla grubo

ś

ci błony. Innym sposobem pomiaru 

grubo

ś

ci dwuwarstwy jest pomiar pojemno

ś

ci elektrycznej 

tej struktury 
 
Grubosc mo

ż

na tez okre

ś

li

ć

 poprzez pomiar jej pojemno

ś

ci 

elektrycznej. Do 

ś

rodowiska wodnego zanurzamy 2 

elektrolity, pomi

ę

dzy którymi zanurzona jest przegroda z 

okienkiem. Okienko jest zamkni

ę

te dwuwarstw

ą

 lipidow

ą

Podł

ą

czamy dwie elektrody, obecna jest ró

ż

nica 

potencjałów. Badaj

ą

c szybko

ść

 zaniku potencjałów 

mo

ż

emy obliczy

ć

 grubo

ść

 błony.   

Mo

ż

emy porówna

ć

 tak

ą

 dwuwarstw

ę

 lipidow

ą

 do 

dielektryka o stałej dielektrycznej typowej dla  
w

ę

glowodorów nasyconych.