




  

: piryt krystalizuje w układzie regularnym. 

Pokrój kryształów: izometryczny, kryształy w postaci sze 

   





ółta, niekiedy złocista. 

Połysk



 

Łupliwo

: brak, przełam muszlowy. 

 

 





 
  

 
złota. Piryt jest najbardziej rozpowszechnionym minerałem z grupy 


puje w skałach magmowych, zło 



e w skałach i zło 






  

: galena krystalizuje w układzie regularnym. 

Pokrój kryształów: kryształy sze 

     



: ołowianoszara. 

Połysk



 

Łupliwo

: doskonała, kostkowa. 

 

 





 
Galena jest dwusiarczkiem ołowiu, o zawarto 

  
ona najpospolitszym minerałem zawieraj cym ołów. Wyst 
 



innych minerałach. Cz sto obecna jest w zło 
oraz w zło  puje w zło 
cynkowo-ołowiowych obszaru   




  

: sfaleryt krystalizuje w układzie regularnym. 

Pokrój kryształów: kryształy najcz

 

 



ółta,  ółtobrunatna do czarnej, w zale  



  

Połysk cianach kryształów diamentowy, w zbitych skupieniac

tłusty . 



: biała, przy wi    ółta do brunatnej. 



 

Łupliwo



 

 





 
 

  

   

cia w innych minerałach. 

Powstaje on w zło  
 

rodowisku redukcyjnym. Sfaleryt jest głównym 

ródłem cynku, w Polsce wyst puje w zło ach cynkowo-ołowiowych 

  










  

: chalkopiryt krystalizuje w układzie 



Pokrój kryształów   





 

 





ółta lub złocisto ółta, cz sto z barwami naleciałymi. 

Połysk



 

Łupliwo

: brak, przełam nierówny. 

 

 





 
  

  

  
kruszcem miedzi w zło   






  

: fluoryt krystalizuje w układzie regularnym. 

Pokrój kryształów: kryształy zwykle sze 

   

  

ółte, niebieskie, 



Połysk


: biała. 



 

Łupliwo



 

 





 
 



yłach hydrotermalnych, pustkach skał krzemianowych i w skałach 






  : halit krystalizuje w układzie regularnym. 
Pokrój kryształów: kryształy sze   
: kryształy halitu s   

 ółto, niebiesko, czerwono i szaro, w zale  


Połysk
: biała. 




Łupliwo

: doskonała, kostkowa. 

 

 





: charakterystyczny słony smak. 

 
 niejszym minerałem solnym. Jest on  ródłem otrzymywania sody i 

  
   

 

 
stalaktytowe oraz włosowate wykwity. Minerał ten pow
odparowania wody morskiej lub słonych jezior (zło  
wykwity pustynne. W Polsce zło   
Inowrocławia (permskie wysady solne) oraz Bochni i  





  

: sylwin krystalizuje w układzie regularnym. 

Pokrój kryształów: kryształy zwykle sze 


: kryształy sylwinu s 

rzadziej białawe, czerwone lub szare, w zale  


Połysk


: biała. 





Łupliwo

: doskonała, kostkowa. 


 







 


powanie podobne do halitu. Zło  


 

  








  

: magnetyt krystalizuje w układzie regularnym. 

Pokrój kryształów: kryształy zwykle w postaci o  
 
Połysk





Łupliwo

: brak, przełam muszlowy. 

 

 





Inne wła   ne wła  

 
    

72,4%. Jest on pospolitym minerałem pobocznym wielu skał
 

skałach 

 

puje w postaci złó 

  










  : hematyt krystalizuje w układzie trygonalnym. 
Pokrój kryształów   
  

    kryształy o 



Połysk
  




Łupliwo

: brak, przełam muszlowy. 

 

 





 
   

   
wykształcenia ziarn i skupie     błyszcz 

 - kryształy lub skupienia grubokrystaliczne o stalow

połysku metalicznym,   - skupienia drobnołuseczkowe, 
połyskliwe,    
odmiana o barwie czerwonej i matowym połysku,   
 
minerałem, wyst  
czerwone zabarwienie oraz w wielu skałach osadowych
  w zło  







  : kalcyt krystalizuje w układzie trygonalnym. 
Pokrój kryształów: kryształy dobrze wykształcone, nieraz znacznych r
  


ciej bezbarwny, biały, szary, brunatny lub rozmaici



Połysk
: biała. 


 

Łupliwo

: doskonała. 

 

 





Inne wła  

 
 nym minerałem skałotwórczym. Tworzy on bardzo urozm

  ziarnistych, zbitych i włóknistych wyst 
formy naciekowe - stalaktyty i stalagmity. Minerał ten jest głównym 
składnikiem osadowych skał wapiennych, pochodzenia z
organicznego jak i chemicznego. Obecny jest w zło  yłowych 
pochodzenia hydrotermalnego. W grupie skał metamorfi 
podstawowy składnik marmurów. 










  

: dolomit krystalizuje w układzie trygonalnym. 

Pokrój kryształów: kryształy romboerdyczne. 


: biała, szara,  ółtawa, brunatna a 

  

Połysk: szklisty lu perłowy. 


: biała. 



 

Łupliwo

: doskonała. 

 

 





Inne wła   



 
  









    
kobaltu. Jest on głównym składnikiem skał o tej same
 

yłowych utworów hydrotermalnych. 






  

: syderyt krystalizuje w układzie trygonalnym. 

Pokrój kryształów: rzadko tworzy kryształy romboerdyczne
  

ółtawoszara, w stanie zwietrzałym -



Połysk: szklisty lub perłowy. 


: biaława. 



 

Łupliwo

: doskonała. 

 

 





Inne wła  

 
  



ci tego pierwiastka około 

 
obecny w skałach osadowych, w p cherzach pogazowych skał


yłach pochodzenia hydrotermalnego. Mo  



konkrecje i pokłady w utworach pochodzenia 

 












  : gips krystalizuje w układzie jednosko 
Pokrój kryształów: kryształy dobrze wykształcone, nieraz znacznych r

 e włóknistym. 

  bezbarwny, biały, szary, lub  ółtawy. Przezroczyste, czyste 

  drobnokrystaliczne, zbite, o białej 
 

Połysk: szklisty, jedwabisty, perłowy. 
: biała. 


 

Łupliwo

: doskonała. 

 

 





 
  

włóknistych i łuskowatych. Jest on pospolitym minerałem w zło 
gdzie tworzy nieraz pokłady, okre  . Powstaje głównie 
     
 ksze zło   
  


ciowo wypalony jest materiałem 








  

: baryt krystalizuje w układzie rombowym. 

Pokrój kryształów: kryształy tabliczkowe lub słupkowe, odznaczaj 

 



ciej bezbarwny, biały, szary z rozmaitymi odcieniam

Połysk: szklisty lub perłowy. 


: biała. 



 

Łupliwo



 







 
  

minerał hydrotermalnych złó   
  
pogazowych zastygłych law. Niekiedy tworzy równie 


Minerał ten ma szerokie zastosowany w ró nych gał ziach przemysłu, 



ywany m.in. do wyrobu płuczek wiertniczych, jako materiał



  

  
 






  

: anhydryt krystalizuje w układzie rombowym. 

Pokrój kryształów: dobrze wykształcone kryształy wyst  


ciej bezbarwny, biały, szary z odcieniem niebieskim



Połysk: szklisty lub perłowy. 


: biała. 



 

Łupliwo



 

 





 
Anhydryt jest pospolitym składnikiem złó 

 
pokłady, niekiedy o znacznych mi

  

 

jako dodatkowy składnik w iłach, mułowcach i 

  
 
    












 szereg kryształow mieszanych o ogólnym wzorze (Mg,Fe









którego skrajnymi członami s  







  









wła  



   w układzie rombowym, 

 kryształów jest rzadko widoczna, gdy z reguły wyst 
jedynie osobniki wrosłe. 

Pokrój kryształów: grubotabliczkowy lub krótkosłupkowy, nieraz prawie



: u oliwinów wła 

 ółtawym. Silniej    


Połysk: szklisty, tłustawy. 





Łupliwo

: słaba, cz 

 







 


łatwo wietrzej cy składnik skał magmowych zasadowych takich jak bazal

  

minerałami mało 

   
      
innych minerałów. Przemiany zachodz ce w oliwinach pod wpływem pary wodnej prowadz
do rozkładu, którego produktami s minerały z grupy serpentynu oraz magnezyt, chalcedo





















 kryształów: augit krystalizuje w układzie jednosko 
Pokrój kryształów: bardzo grubotabliczkowy lub bardzo krótkosłupkowy,

  

Połysk





Łupliwo

: doskonała. 

 

 





 
  

 

 

    



podstawiony sodem. Ogniwa o odmiennym składzie trak 
osobne odmiany, a nawet minerały np. augit zwyczajn
(diallag). Augit jest pospolitym składnikiem wielu skał magmowych, takich 
jak gabra, dioryty oraz bazalty i andezyty. W skałach
 eniu w minerały z grupy amfiboli. 































    
    

składem chemicznym i innymi 

wła  


  

: hornblenda krystalizuje w układzie jednosko  

kryształu rzadko s   minerał ten w zasadzie tworzy tylko kryształy wrosłe
Dobrze wykształcone osobniki mo  

Pokrój kryształów

ciej słupowy lub długosłupowy (kryształy o kształcie

wydłu 


ciej zielonoczarna, brunatnoczarna lub zupełnie czar

Połysk





Łupliwo

: doskonała. 

 







 
  

minerał ten wyst 

w skałach magmowych gł binowych, a w skałach wylewnych nale y do składników 
powstałych w gł bi ziemi (prakryształy), przed wylaniem lawy. Brak  
składników krystalizuj 
pospolitym minerałem wyst  cym w wielu skałach takich jak dioryty, sjenity, 


e w licznych skałach metamorficznych -

amfibolitach, łupkach amfibolowych, gnejsach hornblen




















  : muskowit krystalizuje w układzie jednosko 
Pokrój kryształów


ciej jest bezbarwny, niekiedy biały,  ółtawy, szary lub 



Połysk: perłowy. 
: biała. 


 

Łupliwo

: doskonała. 

 

 





 
Muskowit jest pospolitym minerałem skałotwórczym. W puje w skałach 

  e ze skał osadowych, gdzie 
 puje jako składnik allogeniczny, w postaci drobnych łusek i blaszek. W 
skałach magmowych pojawia si głównie w dwumikowych granitach i 
granodiorytach. W skałach wulkanicznych jest nieobec
pegmatytowych kryształy muskowitu osi  
 c zło 
pospolitym składnikiem skał metamorficznych, głównie łupków 
łyszczykowych (mikowych) oraz gnejsów. 



















   

głównie wskutek rekrystalizacji. 


  

: serycyt krystalizuje w układzie jednosko 

Pokrój kryształów


ciej jest bezbarwny, niekiedy biały,  ółtawy, 



Połysk: perłowy. 


: biała. 



 

Łupliwo

: doskonała. 

 

 





 
  

skaleni. Jest typowym minerałem skał metamorficznych

























  

: biotyt krystalizuje w układzie jednosko 

Pokrój kryształów



 

czerwonawym lub całkiem czarna. 



: biała. 



 

Łupliwo

: doskonała. 

 

 





 
Biotyt jest najbardziej pospolitym minerałem w ród łyszczyków, 

 

e znaczenie skałotwórcze. Podobnie jak muskowit



puje głównie w granitach i granodiorytach, znany jes

z ciemnych skał yłowych. Biotyt powszechnie wyst 
niektórych skałach metamorficznych, takich jak łupki łyszczykowe 
(mikowe) czy gnejsy. W budowie skał osadowych odgrywa 
     
  




















  

: kaolinit krystalizuje w układzie jednosko 

Pokrój kryształów: łuseczkowy. 


: biała,  ółtawa, czasem z odcieniem zielonym. 

Połysk: tłusty, matowy, perłowy. 


: biała. 





Łupliwo

: doskonała. 

 







 


ciej jest produktem wietrzenia glinokrzemianów (głó

  





 

zwłaszcza w skałach 

granitowych i pokrewnych. Kaolinit jest głównym skła 
iłów, wyst 
wchodzi w skład frakcji ilastej. 





szeregi kryształów mieszanych, których wa 

członami s   
     
  

elaza). Chloryty o małej zawarto  

  



  

: układ jednosko 

Pokrój kryształów


  



Połysk





Łupliwo

: doskonała. 

 





    

 
  

enia i rozkładu 

minerałów takich jak biotyt, hornblenda, augit i inn 
   

skałotwórcz w łupkach chlorytowych, 

 




















  

: talk krystalizuje w układzie jednosko 

Pokrój kryształów: dobrze wykształcone kryształy wyst  

 



 

Połysk: perłowy, tłustawy. 


: biała. 



 

Łupliwo

: doskonała. 

 

 





 
Talk jest głównym składnikiem łupków talkowych, wys  

innych skałach metamorficznych, np. serpentynitach.
produktem hydrotermalnego rozkładu skał magmowych za
 

ałem o 

 
 































  : glaukonit krystalizuje w układzie jednosko 
Pokrój kryształów 

łuseczkowych. 

 
Połysk: matowy, tłusty. 





Łupliwo

: doskonała. 

 

 





 
Glaukonit jest minerałem typowym dla osadów pochodz

  mułowców. W 
  
eniu. Według 
niektórych podziałów zaliczany jest do minerałów il






  

krystalizuje w układzie heksagonalnym, za  



Pokrój kryształów: kryształy kwarcu maj  zło  (słup heksagonalny, romboedr, 

 

   

   




 
  

kryształem górskim, biał 

   


ółt     

  


Połysk cianach kryształów typowo szklisty, na powierzchni przełamu - tłusty 





: biała. 



 

Łupliwo



tylko przełam: kwarc     

nieregularny, w obu przypadkach o gładkiej powierzc

 







 
  

       
 

ciach w skałach magmowych przesyconych krzemionk  

składnikiem skał metamorficznych, tworzy tak  yły przecinaj 
utwory. Kwarc jest głównym minerałem osadowych skał 
wył cznym składnikiem niektórych piasków i piaskowców






  


: oprócz osobników bezbarwnych, szarych, białych wy 

 
    
   
 
 

Połysk: matowy, ziemisty, tłusty 





Łupliwo



puje przełam muszlowy. 

 

 





 
   

wielu skałach osadowych takich jak opoki i gezy. Minerał ten tworzy 
  
skałach magmowych (głównie wulkanicznych), gdzie jes
minerałem wytr  
 












   
 

, barwy białej - 

  

ółta, zielona, czerwona). 

     
wła 



nicowanej budowie fizycznej wywołuj 

 

Połysk





Łupliwo



 







 
  

(stwardniałym  

   

puje on w skałach 

 
  

ródeł oraz jako produkt uboczny wietrzenia krzemianów. W skałach 

   
radiolarii i igieł g   
spoiwie piaskowców i mułowców. 












  

: ortoklaz krystalizuje w układzie jednosko 

Pokrój kryształów


: od białej, szarej,  ółtawej, poprzez ró   

 

Połysk


: biała. 



 

Łupliwo

: doskonała. 

 

 





 


puje w skałach magmowych takich jak granity, sjenity

ryolity, trachity, fojaity, fonolity, oraz w skałac
(gnejsy) i osadowych (arkozy i szarogłazy). 



  

   
  
   

ci tych minerałów: 

     
     
     
     
     
     
    




  

w układzie trójsko 

Pokrój kryształów


: jasna - biała, szara, kremowa, czasem  ółta lub brunatna. 

Połysk: szklisty, perłowy. 


: biała. 



 

Łupliwo

: doskonała. 

 

  









 
 

we wszystkich skałach magmowych, z wyj tkiem skał bardzo niedosyconych



, oraz w skałach metamorficznych (gnejsy). Udział w budowie skał osadowych maj 

   