Kaktusarium 7 | maj 2012

Polskie Towarzystwo
Kaktusowo-Sukulentowe

by pomagać... by poznawać... by chronić...

Od redakcji

Drodzy członkowie PTKS !

      Sezon kaktusowy w pełni, roboty
przy kaktusach pewnie duŜo, warto
jednak teŜ trochę czytać o kaktusach i
sukulentach, a czasem i... pisać.
      Zapraszamy do przedstawiania w
”Kaktusartium” własnych kolekcji, napi-
sania kilku słów o nich, o historii swoje-
go hobby. Zapraszamy takŜe do do-
starczania do „Kaktusarium” informacji
z kaktusowego świata. Osoby prowa-
dzące działalność gospodarczą zwią-
zaną z kaktusami i sukulentami zapra-
szamy do bezpłatnego reklamowania
się w „Kaktusarium”.
      Podobno wkrótce ma się rozpocząć
jakieś „Euro”. Nie wiemy dokładnie co
to jest, jednak razem z całym towarzy-
stwem PTKS będziemy gorąco kibico-
wać naszej reprezentacji, aŜ do jej
ostatniego - niestety prawdopodobnie
tylko trzeciego - meczu.

AKTUSARIUM

numer 7, maj 2012

KAKTUS NA OKŁADCE

Opuntia aciculata Griffiths

Spis treści

  Od redakcji
  Kaktus na okładce. Opuntia aciculata
  Od edytora „Kaktusy i Inne”
  Drobnostki
  Nowe ksiąŜki
  Na  kolejnym  stanowisku  w  pustynui  Anza

Borrego. Część 7

  Krótkie informacje
  Ferocactus latispinus ssp. latispinus
  W naszej bibliotece

      Opuncje,  z  racji  posiadania  glochidów,  mogą
się  naprzykrzyć  hodowcy.  Oby  tylko  hodowcy  -
uprawianie  ich  w  mieszkaniu  moŜe  być  niebez-
pieczne  zwłaszcza  dla  dzieci  i  osobiście  jestem
zdecydowanym przeciwnikiem trzymania tego typu
kaktusów  „pod  dachem”.  Opuntia  aciculata  to  ga-
tunek,  który  szczególnie  naleŜy  odradzać  w  upra-
wie  parapetowej,  bo  posiada  ona  wyjątkowo  duŜo
glochidów  -  ich  gęste  brązowe  poduszeczki,  do-
dajmy  - bardzo ładne, są dla niej  charakterystycz-
ne.  Od  czego  są  jednak  zdjęcia  -  na  nich  moŜna
zobaczyć jak opuncja ta rośnie w naturze.

Kaktusarium 7 | maj 2012

      O.  aciculata  występuje  w  północnomeksykań-
skich stanach Tamaulipas, i Nuevo Leòn, oraz na
południu  Teksasu.  Tu  pokazany  jest  egzemplarz,
który przybrał niebieską barwę naskórka, w odpo-
wiedzi na duŜe nasłonecznienie. W uprawie w Eu-
ropie  O.  aciculata  takiego  intensywnego  zabar-
wienia nie osiągnie, a i w naturze teŜ tylko rzadko
niektóre egzemplarze je przybierają. Nie wszystko
moŜna  sprowadzić  pod  dach  swojej  szklarnii.  Ale
przecieŜ wymyślono zdjęcia!                  CM

DYTORA

AKTUSY I

NNE

Drodzy Czytelnicy KI
      W  najnowszym  numerze  Kaktusy  i  Inne  jest
juŜ  więcej  autorów  z  Polski.  Nie  mniej  aby  utrzy-
mać  ten  trend,  i  oby  go  jeszcze  rozwinąć,  na
wszelki  wypadek  raz  jeszcze  chcę  zachęcić  po-
tencjalnych  autorów  do  nadsyłania  materiałów  do
publikacji  w  czasopiśmie.Chciałbym  przypomnieć,
Ŝe  nie  muszą  być  to  koniecznie  typowe  artykuły  -
bardzo byłbym wdzięczny takŜe za rzeczy drobne,
na  które  przeznaczone  są  dwie  rubryki  w  piśmie.
Te drobne rzeczy mogą obejmować krótkie artyku-
ły  -  np.  krótkie  przedstawienie  jakiegoś  kaktu-
sa/sukulenta,  drobne  uwagi  uprawowe,  „patenty”,
recenzje ksiąŜek, wypowiedzi polemiczne, komen-
tarze, ciekawostki - n.p. ciekawe zdjęcie, itp. Jeśli
ktoś  z  Państwa  jest  chętny  -  serdecznie  zapra-
szam.
      Proszę takŜe o reklamowanie KI wśród znajo-
mych - Kaktusy i Inne jest bardzo cenione, jednak
- choć trudno w to uwierzyć (!) - wciąŜ są kaktusia-
rze, którzy nie prenumerują KI (są teŜ tacy, którzy
czytają tylko wersje elektroniczne, zeskanowane! -
niech  im  to  będzie  na  zdrowie  (oby  nie  na  nie-
zdrowie,  do  czego  niestety  prowadzi  zbyt  długie
ślęczenie przed monitorem! )).

Osoby, które chciałyby napisać coś do na-

stępnego numeru, proszę o przesłanie materiału w
ciągu 3 tygodni. Zachęcam takŜe do przesyłania
uwag na temat czasopisma na mój email:
ki-editor@post.com.

z Ŝyczeniami miłej lektury KI

edytor

R O B N O S T K I

• Nowy Sesamothamnus

W północnej Namibii znaleziono kolejny gatunek z
niewielkiego  rodzaju  Sesamothamnus  (rodzina
Pedaliaceae), spokrewnionego z Pachypodium, na
który  składa  się  kilka  roślin-pachykauli.  Sesa-
mothamnus leistneri - taką nazwę ma przyjąć nowy
gatunek, to małe drzewo do 3m wysokości, i ponad
pół  metra  grubości  pnia.  Dobrą  wiadomością  dla
miłośników  kaudeksów  jest  obserwacja,  Ŝe  siewki
dość szybko grubieją po wysiewie. Więcej informa-
cji  i  zdjęcia  rośliny  moŜna  znaleźć  na  stronie:

www.huntington.org/BotanicalDiv/ISI2010/isi/2010-
27.html

• KsiaŜka o roślinach mrówkowych

wydana na DVD

Warto  zareklamować  ksiąŜkę  o
roślinach  mrówkowych  wydaną
przez  Derricka  Rowe  z  Nowej  Ze-
landii,  autora  artykułów  o  tych
roślinach  dla  „Kaktusy  i  Inne”.
KsiąŜka  zatytułowana  „Ant-Plants:
Arboreal  Wonders  of  Nature”,  została  opublikowa-
na w formie elektronicznej na DVD. MoŜna ją nabyć
poprzez stronę:

www.australiansucculents.com/

• O Gymnocalycium meregallii

W  najnowszym  numerze  internetowej  publikacji
„Schuetziana” moŜna przeczytać o nowym gatunku
Gymnocalycium  -  G.  meregallii.  Pismo  moŜna  po-
brać  z

www.schuetziana.org/downloads.php

. Na

stronie znajduje się takŜe wykaz innych nowych
opisów w rodzaju Gymnocalycium opublikowanych
w ostatnim czasie.

• Rodzaj Aylostera w nowym ujęciu

Autorzy: Stefano Mosti, Nadeesha Lewke Bandara
i Alessio Papini, dokonali niedawno włączenia ro-
dzaju Mediolobivia do Aylostera, zgodnie zresztą z
ostatnimi badaniami. Ich artykuł dostępny jest na
stronie

www.pakbs.org/pjbot/PDFs/43(6)/21.pdf

Czas pokaŜe czy koncepcje autorów się sprawdzą.
Prawdopodobnie sam fakt połączenia obu rodza-
jów - tak, jednak duŜa liczba uznanych gatunków w
rodzaju Aylostera chyba wzbudzi zastrzeŜenia.

Kaktusarium 7 | maj 2012

Chcesz się wymienić
kaktusami / sukulentami z innymi?
Poszukujesz ciekawych okazów?
Jeśli tak, to miejscem, które warto
odwiedzić jest

znajdująca się na naszym forum

www.kaktusy-sukulenty.pl/forum

APRASZAMY

N o w e k s i ą Ŝ k i

Haworthiad
Hybrids and Cultivars

Jest

specjalny

numer

czasopisma

„Haworthiad”,  poświęcony
hybrydom  i  kultywarom  w
rodzaju Haworthia. Numer
ma  40  stron  i  jest  w  for-
macie

(regularne

numery  tego  czasopisma
wychodzą w formacie A5).
Numer  jest  dostępny  tak-
Ŝe  dla  osób  nie  będących
członkami  towarzystwa  miłośników  haworsji.  Wię-
cej  informacji  i  zamawianie  na  stronie  interneto-
wej:

www.haworthia.org/haw25.php

. Zeszyt jest

dostępny takŜe w naszej bibliotece.

Nacktdistel und Spinnenkak-

tus – Die Gattung Gymnoca-
lycium

Detlev Metzing

Wydawnictwa

Niemiec-

kiego Towarzystwa Kaktuso-
wego (DKG) nie były u nas
dotychczas

reklamowane,

poniewaŜ  są  one  dostępne
tylko  dla  członków,  oraz
członków towarzystwa szwaj-
carskiego i austriackiego. Nie
mniej moŜna starać się nabyć
je  „z  drugiej  ręki”,  moŜna  teŜ
zamówić  w  redakcji  KI.  W  ostatnich  latach  DKG
wydało kilka interesujących tytułów. Najnowszym z
nich jest to właśnie wydawnictwo. Klasyfikacja  ro-
dzaju idzie tu szlakiem pozycji Grahama Charlesa,
z pewnymi uaktulnieniami. KsiąŜka ma 144 strony,
i  ok.  200  dobrej  jakości  zdjęć.  Fragment  ksiąŜki
moŜna  zobaczyć  na  stronie  internetowej  towarzy-
stwa:

www.dkg.eu/cms/cs/index.pl?navid=1220

Wunderbare Welt der

Parodien

Herbert Thiele

Nieco

wcześniejszym

wydawnictwem DKG z tej se-
rii jest ksiąŜka o rodzaju Pa-
rodia, traktowanego w wą-
skim

sensie,

t.j.

bez

uwzględniania  gatunków  No-
tocactus.  RównieŜ  liczy  ona
144  strony  i  ok.  200  zdjęć.
Autor  wyszczególnia    tu  24
gatunki parodii.

Sulcorebutien – Kleinode
aus Bolivien

Willi Gertel & Wolfgang Latin

      Jeszcze  wcześniejszym
wydawnictwem  DKG  jest  po-
zycja o sulkorebucjach, z 322
stronami,  i  ponad  1300  zdję-
ciami. Fragment ksiąŜki moŜ-
na  zobaczyć  na  stronie:

www.dkg.eu/cms/cs/index.pl?
navid=1184

Kaktusarium 7 | maj 2012

Na kolejnym stanowisku
w pustyni Anza Borrego

      Często ze zdumieniem patrzę na miejsce,
gdzie  rośliny  są  w  stanie  rosnąć.  Teren  na
zdjęciu 1 naleŜy do takich, na których według
mnie niewiele byłoby w stanie Ŝyć, ale jak wi-
dać  pustynia  pokazuje  nam,  Ŝe  moŜe  ona
gościć  rośliny,  gdzie  się  jej  tylko  podoba.
Skały na tym terenie o kilkuset akrach prawie
wszedzie są tak blisko siebie jak dachówki na
dachu.  Na  duŜej  części  tego  obszaru  ziemi
jest  bardzo  mało  -  wszystko  to  kamień  obok
kamienia. Gdy widzę małe rośliny rosnące na
takim obszarze, nabieram zaufania do pusty-
ni.  Gdy  widzę  ferokaktusy  i  małe  ocotillo  na
tak  skalistym  terenie,  wiem,  Ŝe  pustynia  jest
wciąŜ  zdrowa.  Czy  ta  mała  Mammillaria  te-
trancistra  na  zdjęciu  2  wygląda  jakby  miała
zaraz  umrzeć?  Widać,  Ŝe  nasiono  zostało
wmyte  pod  kamień,  skąd  zaczęła  rosnąć
siewka,  i  wciąŜ  rośnie,  nawet  jeśli  musi  się
połoŜyć aby wyjść spod skały.
      Na  tym  terenie  było  wiele  ferokaktusów
na tyle duŜych by nie nazywać ich siewkami,
ale wciąŜ jeszcze nie wyrośniętych. Niektóre
miały tylko jeden lub dwa pąki, inne, większe,
miały  obwódki  z  pąków  i  kilka  otwartych
kwiatów.  U  ferokaktusa  na  zdjęciu  3  jest  ok.
16 pąków, podczas gdy starsze i większe ro-
śliny miały 30-40 pąków i kwiatów.
      Kiedy odjechałem z tego gęsto pokrytego
skałą terenu, podąŜyłem dalej w rejon z grun-
tem  głównie  z  rozdrobnionego  granitu.  Tu
widać  było,  Ŝe lało jeden lub dwa dni przed-
tem. Ocotillo nie były przybrane liśćmi, ale w
kilka dni pokryją się nimi, bo wszyskie zaczy-
nały je wypuszać. Ich  kwiatostany zaczynały
rosnąć, podczas  gdy inne, w innym miejscu,
które juŜ były pokryte liśćmi, miały juŜ kwiaty
gotowe do  otwarcia. Tu  były naprawdę  duŜe
egzemplarze - największe przekraczały 10m.

Tekst i zdjęcia: Elton Roberts

Kaktusarium 7 | maj 2012

Lista nasion PTKS

Wreszcie zaczęła być tworzona lista nasion, nie-
stety nie zdąŜyliśmy z nią na obecny numer KI, ale
mamy nadzieję, Ŝe z następnym numerem będzie go-
towa.

Kolejne numery

The Cactus Explorer

      Ukazały się kolejne numery The Cactus Explo-
rer,  elektronicznej  publikacji  pod  red.  Grahama
Charlesa.  Numery  są  bardzo  ciekawe,  zawierają
m.  in.  wiele  relacji  ze  stanowisk  naturalnych,  in-
formacje o waŜniejszych nowościach wśród kaktu-
sów.  MoŜna  je  pobrać  ze  strony  internetowej:

www.cactusexplorers.org.uk/

ELK 2012

Największa kaktusowa giełda w Europie, ELK,
odbędzie się w dniach 7-8 września w Belgii. Więcej
informacji, m.in. lista sprzedawców, na stronie

http://www.elkcactus.eu

Jeśli będziecie w Anglii.

      Co  cztery  lata  Brytyjskie  Towarzystwo  Kaktu-
sowo-Sukulentowe  organizuje  swoją  konwencję,
czyli ogólny zlot swoich członków oraz innych kak-
tusiarzy, połączony z wieloma atrakcjami. Najwięk-
szą z nich jest, jak moŜna się domyślić, giełda kak-
tusów i sukulentów, gdzie rośliny na sprzedaŜ ofe-
rują  nie  tylko  firmy  brytyjskie,  ale  i  firmy  z  konty-
nentu.  Jest  takŜe  wystawa  roślin,  specjalistyczne
towarzystwa,  które  próbują  werbować  nowych
członków,  a  przede  wszystkim  wielu  kaktusiarzy.
W tym roku, 18 sierpnia, będzie miała miejsce ko-
lejna edycja. Więcej informacji na stronie towarzy-
stwa:

www.bcss.org.uk/nat_show.php

Chrudim 2012

      Z  kolei  29  września  w  czeskiej  miejscowości
Chrudim  odbędzie  się  największa  giełda  w  Repu-
blice  Czeskiej.  Więcej  informacji  na  stronie

www.cs-kaktusy.cz/akce-frames.htm

, gdzie moŜna

znaleźć równieŜ spis innych imprez kaktusowych w
Czechach.

Polecamy ksiąŜkę Raquel Pinto o

kaktusach - głównie kolumnowych i

opuncjowych - najbardziej

północnej części Chile

Więcej informacji i zamawiańie:

http://librodecactus.blogspot.com

Polecamy ksiąŜkę o rodzaju Ariocarpus

Jerzego Woźniaka, drugą z serii

"Te wspaniałe sukulenty".

Uwaga: w przypadku

zamówienia dwóch pozycji - Ariokarpusy i

Ferokaktusy

, łączna cena obu ksiąŜek

wynosi tylko 55zł, wraz z wysyłką.

Zamówienia:

JWozniak@acn.waw.pl

lub telefonicznie 0-606 266 724

Krótkie informacje

Kaktusarium 7 | maj 2012

EROCACTUS LATISPINUS

SSP

LATISPINUS

      Ferocactus latispinus ssp. latispinus (Haw.) Br.
& R. to jeden z najbardziej popularnych gatunków
Ferocactus.  Zamieszkuje  on  duŜy  obszar  środko-
wego Meksyku - rejony cieplejsze niŜ obszary wy-
stępowania  większości  innych  ferokaktusów.  Ga-
tunek ten rośnie tam wśród traw, a jego płaskoku-
listy korpus jest zwykle mocno zagłębiony w grun-
cie. F. latispinus naleŜy do mniejszych w rodzaju -
największe  spotykane  egzemplarze  miały  wpraw-
dzie do 40cm średnicy, ale nie osiąga on duŜej wy-
sokości, pozostając zawsze płaskokulisty.
      Niestety,  jak  to  często  bywa,  są  kontrowersje
co  do  nazw  botanicznych  -  niemiecki  znawca  ro-
dzaju, Gottfried Unger uznaje F. latispinus za pod-
gatunek  rosnącego  bardziej  na  południe,  równieŜ
niewielkiego  F.  recurvus  (F.  recurvus  ssp.  latispi-
nus),  angielski  badacz  N.  Taylor  traktuje  F.  recu-
rvus  jako  podgatunek  F.  latispinus  (pod  nazwą  F.
latispinus ssp. spiralis), jako trzeci podgatunek wy-
róŜniając ssp. greenwoodii, podobne podejście re-
prezentuje  Woźniak,  inni  autorzy  -  Pilbeam  i
Bowdery,  traktują  F.  latispinus  i  F.  recurvus  (ra-
zem z ssp. greenwoodii) jako dwa róŜne gatunki.

      Ferocactus  latispinus  jest  popularny  dzięki
swoim  pięknym  cierniom  i  wczesnemu  kwitnieniu.
Dostępny  jest  takŜe  w  komercyjnej  sprzedaŜy.
MoŜe zakwitnąć juŜ przy ok. 10cm średnicy. Kwiaty
są  zwykle  czerwono-purpurowe,  choć  na  niektó-
rych  lokalizacjach  występują  egzemplarze  z  kwia-
tami  jasnoczerwonymi,  znane  są  takŜe  formy  Ŝół-
tokwitnące.  W  uprawie  naleŜy  pamiętać  o  ciepłym
zimowaniu, powyŜej 12

C, a przy przepuszczalnym

podłoŜu nie trzeba latispinusowi w okresie wzrostu
bardzo  skąpić  wody,  lepiej  teŜ  rośnie  on  przy
zwiększonej  wilgotności  powietrza.  Konieczna  jest
największa moŜliwa ilość słońca, jednak nie naleŜy
się  dziwić,  Ŝe  w  naszych,  nawet  najbardziej  opty-
malnych  warunkach,  wytwarzane  ciernie  będą
znacznie  mniej  imponujące  niŜ  pięknie  uciernio-
nych  egzemplarzy  dostępnych  w  handlu  i  pocho-
dzących z upraw z Wysp Kanaryjskich.           CM

Literatura:
Bartylak, J. Uwagi o uprawie i taksonomii Ferocactus recu-
rvus var. latispinus (Haworth) Unger. Kaktusy i Inne 3, 2005
Woźniak, J. Ferokaktusy. 2009

zdjęcie: Jerzy Bartylak

Kaktusarium 7 | maj 2012

Wkradła  się  drobna  pomyłka  w  ostatnim
numerze  Kaktusarium.  Józef  Piłudski  ur.
w 1867r. miał  w 1886r. oczywiście lat 19,
a  nie  9! W  najbliŜszym  czasie  postaramy
się  wynaleźć  i  opublikować  inne  zdjęcia
„historyczne”.

W N A S Z E J B I B L I O T E C E

CactusWorld

Pismo Brytyjskiego
Towarzystwa Kaktusowo-
Sukulentowego (BCSS)
„CactusWorld”, ukazuje
się juŜ od 30 lat (do
2005r. pod nazwą „British
Cactus & Succulent
Journal”). Pismo jest
kwartalnikiem, ma ok. 60
stron, jest w pełnym ko-

lorze, ładnie wydane, o dość atrakcyjnej formule.
Jest duŜa róŜnorodność tematyczna, duŜo jest ar-
tykułów o sukulentach innych niŜ kaktusy, pisze tu
wielu zagranicznych autorów, oraz oczywiście wie-
lu znanych brytyjskich kaktusiarzy. Dołączana jest
wkładka z Ŝycia towarzystwa. Pismo jest na wyso-
kim poziomie merytorycznym, z dobrymi zdjęciami,
jest to jedno z wiodących czasopism kaktusowych
na świecie. Czasopismo jest bardziej przyjazne
mniej zaawansowanym kaktusiarzom i sukulencia-
rzom niŜ inne pismo anglojęzyczne - czasopismo
amerykańskie, jest tu więcej materiału „lŜejszego”,
zdjęcia są lepiej wyeksponowane, są rubryki na
rzeczy drobne, i chociaŜ czasopismo amerykań-
skie, ma nieco większą renomę na świecie pod
względem zawartości merytorycznej, moŜna po-
dejrzewać, Ŝe przeciętny kaktusiarz wolałby pismo
brytyjskie.

Internoto

Jest to pismo wydawane
przez Internoto -
Internationale Gesellschaft der
Notokakteen-Freunde (Między-
narodowe Towarzystwo
Przyjaciół Notokaktusów - Inter-
noto) od 33 lat. Ukazuje się ono
jako kwartalnik, o 32 stronach w

pełnym kolorze, formatu A5, po niemiecku, z an-
gielskimi abstraktami. W kaŜdym numerze jest kil-
ka artykułów. Dołączona jest mała wkładka z in-
formacjami z działalności towarzystwa.

Kaktusz-Világ

Kolejne czasopismo
węgierskie w naszej bibliotece
jest wydawane juŜ 35-ty rok,
przez

Magyar Kaktuszgyőjtık

Országos Egyesülete (MKOE),
co chyba znaczy: Węgierskie
Towarzystwo Kaktusowe. Pi-
smo ukazuje się od 1971 roku,
i jak to było w „komunie”, były

róŜnorakie problemy z jego wydawaniem. Obecnie
jest to dwumiesięcznik. Czasopismo ma 44 strony
na numer, z róŜnorodnym materiałem, wygladają-
cym na ciekawy (język!), jest formatu trochę mniej-
szego od KI, w pelnym kolorze, choć druk mógłby
być nieco lepszy.

The Plant Press

Jest to elektroniczne
wydawnictwo, publikowane
dwa razy rocznie przez
Towarzystwo Rodzimych
Roślin Arizony (Arizona
Native Plant Society
AZNPS). The Plant Press
nie jest pismem kaktu-
sowym, jednak poniewaŜ

Arizona kaktusami stoi, więc nierzadko pojawiają
się w nim i kaktusy. Artykuły nie są długie i zdjęć
nie jest wiele, jednak to całkiem sympatyczna pu-
blikacja.