background image

NAUKA O PRZESTĘPSTWIE

I. STRUKTURA PRZESTĘPSTWA

uporządkowany katalog warunków, które 

musi spełniad zachowanie człowieka, aby 

można było uznad je za przestępstwo, a 

także relacje jakie zachodzą pomiędzy tymi 

warunkami

background image

Aby dany zachowania człowieka mógł zostad 

uznany za przestępstwo musi on:

1

. zostad zakwalifikowany jako czyn 

2. musi byd to czyn bezprawny
3. musi byd to czyn karalny 
4. musi byd to czyn karygodny
5. musi byd to czyn zawiniony

background image

Czyn jako zachowanie człowieka

Problem odpowiedzialności karnej osób 

prawnych i innych jednostek organizacyjnych 

nie posiadających osobowości prawnej

background image

Ad. 2 czyn bezprawny:

a) sprzeczny z normą sankcjonowaną:
-narusza albo naraża dobro prawne na 

niebezpieczeostwo 

i

- narusza wykształconą przez wiedzę i 

doświadczenie regułę postępowania z dobrem 

prawnym 

b) nie jest popełniony w okolicznościach 

wyłączających bezprawnośd 

background image

Ad. 3 czyn karalny 

a) zachowanie poddane prawnokarnemu 

wartościowaniu musi byd zgodne z 
ustawowym wzorcem zachowania karalnego

b) nie zachodzą okoliczności wyłączające 

karalnośd

background image

Ad. 4 czyn karygodny

Art. 1 § 2 k.k.

Nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego 

społeczna szkodliwośd jest znikoma.

Art. 115 § 2 k.k.

Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd 

bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, 

rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i 

okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez 

sprawcę obowiązków, jak również postad zamiaru, 

motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności 

i stopieo ich naruszenia.

background image

Ad. 5 czyn zawiniony

art. 1 § 3 k.k. 

Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu 

zabronionego, jeżeli nie można mu przypisad 

winy w czasie czynu.

background image

II. ZNAMIONA CZYNU 

ZABRONIONEGO

elementy (składniki) wzorca karalnego 

zachowania jakim jest typ czynu zabronionego, 
a więc cechy, które musi posiadad zachowanie, 
aby byd zgodnym z typem czynu zabronionego

background image

1. Strukturalna analiza znamion 

typu czynu zabronionego

1. Znamiona obligatoryjne typu czynu zabronionego:

a) określenie podmiotu, który może byd sprawcą czynu zabronionego, 
b) określenie czynności wykonawczej albo skutku przestępnego, 
c) strona podmiotowa 

d) wskazanie dobra prawnego będącego przedmiotem ochrony
e) reguły postępowania dobrem

D, E - znamiona konstytutywne dla samego naruszenia normy sankcjonowanej, które 

nie muszą byd wprost ujęte w przepisie ustawy karnej

background image

Ad. A) ) określenie podmiotu, który może byd sprawcą czynu zabronionego 

- Przestępstwo powszechne
- Przestępstwo indywidualne

Art. 2. k.k.

Odpowiedzialności karnej za przestępstwo skutkowe popełnione przez zaniechanie 

podlega ten tylko, na kim ciążył prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia 

skutkowi.

background image

Ad. C) kryterium stosunku psychicznego sprawcy do czynu

• przestępstwo umyślne
• przestępstwo nieumyślne
• przestępstwo umyślno-nieumyślne
• przestępstwo nieumyślno-nieumyślne

Art. 9 k.k.

§ 1. Czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego 

popełnienia, to jest chce go popełnid albo przewidując możliwośd jego popełnienia, 

na to się godzi.

§ 2. Czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru 

jego popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności 

wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwośd popełnienia tego czynu 

przewidywał albo mógł przewidzied.

§ 3. Sprawca ponosi surowszą odpowiedzialnośd, którą ustawa uzależnia od 

określonego następstwa czynu zabronionego, jeżeli następstwo to przewidywał 

albo mógł przewidzied.

background image

2. Znamiona fakultatywne typu czynu zabronionego:
a) określenie przedmiotu czynności wykonawczej, 
b) okoliczności modalizujące czyn,
c) określenie sposobu dokonania czynu, szczególny motyw