background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
              NARODOWEJ  

 
 

 

 

 

Andrzej Świderek 

 

 

Instalacja urządzeń lokalnych oczyszczalni ścieków 

713[02].Z1.10 

 

 
 
 

 

 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom  2006 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1

Recenzenci: 
mgr inż. Janina Falkowska 
mgr inż. Elwira Krzemieniewska 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Marzena Więcek 
 
Konsultacja: 
dr inż. Bożena Zając 
 
 
Korekta: 

 
 
 

Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 713[02].Z1.10 
„Instalacja urządzeń lokalnych oczyszczalni ścieków” zawartej w modułowym programie 
nauczania dla zawodu monter instalacji i urządzeń sanitarnych. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 

 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2006

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2

SPIS TREŚCI 
 

1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5. Ćwiczenia  

11 

5.1. Zbiorniki bezodpływowe i osadniki gnilne 

11 

   5.1.1. Ćwiczenia 11 
5.2. Urządzenia lokalnych oczyszczalni ścieków 

13 

   5.2.1. Ćwiczenia 13 
5.3.

 

Instalacje technologiczne lokalnych oczyszczalni ścieków 

18 

   5.3.1. Ćwiczenia 18 
6. Ewaluacja osiągnięć ucznia  

20 

7. Literatura 

32 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3

1. WPROWADZENIE 

 

 Przekazujemy 

Państwu Poradnik dla nauczyciela „Instalacja urządzeń lokalnych 

oczyszczalni ścieków”, który będzie pomocny w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w szkole 
kształcącej w zawodzie monter instalacji i urządzeń sanitarnych 713[02]. 
 W poradniku zamieszczono: 

−  wymagania wstępne, 
−  wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć, 
−  przykładowe scenariusze zajęć, 
−  propozycje  ćwiczeń, które mają na celu wykształcenie u uczniów umiejętności 

praktycznych, 

−  wykaz literatury, z jakiej uczniowie mogą korzystać podczas nauki, 

Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone różnymi metodami ze szczególnym 
uwzględnieniem: 

−  pokazu z objaśnieniem, 
−  tekstu przewodniego, 
−  metody projektów, 
−  ćwiczeń praktycznych. 

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od samodzielnej 
pracy uczniów do pracy zespołowej. 
W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel może 
posłużyć się zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych, zawierającym 
różnego rodzaju zadania. 
W tym rozdziale podano również: 

−  plan testu w formie tabelarycznej, 
−  punktacje zadań, 
−  propozycje norm i wymagań, 
−  instrukcję dla nauczyciela, 
−  instrukcję dla ucznia, 
−  kartę odpowiedzi, 
−  zestaw zadań testowych. 
−  test „próba pracy”. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 

 

 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 

 

 
 
 
 

 

Schemat układu jednostek modułowych 

 

713[02].Z1 

Technologia montażu instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych 

713[02].Z1/2/3/4.01 

Prace przygotowawczo – zakończeniowe przy wykonywaniu instalacji sanitarnych 

713[02].Z1/2/3/4.02 

Montaż instalacji z rur stalowych 

713[02].Z1/2/3/4.03 

Montaż instalacji z rur miedzianych 

713[02].Z1/2.04 

Montaż instalacji z tworzyw sztucznych 

713[02].Z1.05 

Montaż instalacji zimnej wody i ciepłej wody użytkowej 

713[02].Z1.06 

Instalacja urządzeń do lokalnego i centralnego przygotowania ciepłej wody 

użytkowej

713[02].Z1.07 

Instalacja urządzeń lokalnych ujęć wody 

713[02].Z1.08 

Montaż instalacji z rur żeliwnych i kamionkowych 

713[02].Z1.09 

Montaż instalacji kanalizacyjnej 

713[02].Z1.10 

Instalacja urządzeń lokalnych ujęć ścieków 

713[02].Z1.11 

Konserwacja instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

5

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

−  rozpoznawać rodzaje ścieków, 
−  rozpoznawać rodzaje sieci, 
−  wykonywać prace montażowe sieci wodociągowych i kanalizacyjnych zgodnie 

 

z obowiązującymi przepisami, 

−  wykonywać prace przygotowawczo – zakończeniowe przy montażu sieci, 
−  wykonywać połączenia  rur  z tworzyw sztucznych, żeliwa i kamionki, 
−  określać zasady tworzenia sieci kanalizacyjnej i wodociągowej, 
−  określać zasady wykonywania wykopów, 
−  wykonywać prace związane z układaniem przewodów kanalizacyjnych, 
−  wykonywać prace zakończeniowe związane z montażem sieci wodociągowych  

i kanalizacyjnych, 

−  stosować terminologię budowlaną i instalacyjną, 
−  przestrzegać zasad bezpiecznej pracy, przewidywać i zapobiegać zagrożeniom, 
−  stosować procedury udzielania pierwszej pomocy osobom poszkodowanym, 
−  odczytywać i interpretować rysunki budowlane i instalacyjne, 
−  posługiwać się dokumentacją budowlaną, 
−  wykonywać przedmiary i obmiary robót, 
−  wykonywać pomiary i rysunki inwentaryzacyjne, 
−  organizować stanowiska składowania i magazynowania, 
−  korzystać z różnych źródeł informacji. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

6

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji ćwiczeń podanych w poradniku uczeń powinien umieć: 

−  wykonać prace przy instalacji urządzeń lokalnych oczyszczalni ścieków, zgodnie  

z obowiązującymi przepisami bhp i ochrony ppoż., 

−  przygotować na podstawie wykazu (dokumentacji) materiały potrzebne do montażu 

urządzeń lokalnych oczyszczalni ścieków, 

−  ocenić stan techniczny urządzeń lokalnych oczyszczalni ścieków do montażu, 
−  wykonać osadniki gnilne z kręgów betonowych, 
−  wykonać studnie chłonne i drenaże rozsączające, 
−  wykonać kontenerowe oczyszczalnie ścieków, 
−  wykonać filtry gruntowo – roślinne, złoża hydroponiczne, filtry mineralne, 
−  zamontować zbiorniki ze złożem zawieszonym napowietrzanym, 
−  zamontować przewody i uzbrojenie będące wyposażeniem urządzeń lokalnych 

oczyszczalni ścieków, 

−  przeprowadzić próby szczelności zamontowanych urządzeń lokalnych oczyszczalni 

ścieków, 

−  posłużyć się dokumentacją techniczną. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

7

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

Osoba prowadząca ………………………………………………. 
Modułowy program nauczania:   Monter instalacji i urządzeń sanitarnych 713[02] 
Moduł: Technologia 

montażu instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych 

713[02].Z1 
Jednostka modułowa: Instalacja urządzeń lokalnych oczyszczalni ścieków 713[02].Z1.10 

 
Temat: Montaż osadnika gnilnego z kręgów betonowych. 
Cel ogólny: kształtowanie umiejętności montażu osadnika gnilnego z kręgów 
betonowych zgodnie z wytycznymi dokumentacji technicznej. 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

−  posłużyć się dokumentacją techniczną osadników gnilnych, 
−  określić warunki lokalizacji osadników gnilnych, 
−  dobrać materiał do wykonania osadników gnilnych, 
−  zastosować wytyczne dokumentacji technicznej dotyczącej budowy, montażu  

i eksploatacji osadników gnilnych, 

−  zaplanować czynności związane z montażem osadnika gnilnego, 
−  dobrać sprzęt, materiał i środki ochrony osobistej dla montażu osadnika, 
−  sporządzić kalkulację cenową, 
−  wskazać wady i zalety wybranego urządzenia, 
−  określić parametry techniczne urządzenia, 
−  porównać zaproponowane rozwiązanie z innymi, 
−  ocenić dokonany wybór pod kątem zgodności z założeniami. 
Metody nauczania-uczenia się:  

−  ćwiczenia praktyczne. 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−  indywidualna. 

Strategia: uczenie się przez doświadczenie 
 
Czas: 45 minut. 
Środki dydaktyczne:  

−  katalogi wybranych firm zajmujących się dystrybucją lub produkcją osadników 

gnilnych lub jej elementów, 

−  katalogi wyrobów betonowych: kręgów, przykryć, elementów prefabrykowanych, 
−  instrukcja wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 
−  arkusz papieru formatu A 4, 
−  ołówek,  
−  długopis, 
−  gumka, 
−  literatura z rozdziału 7. 
 
Przebieg zajęć: 

1.  Sprawy organizacyjne. 
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

8

3.  Przypomnienie podstawowych informacji dotyczących doboru osadników gnilnych. 
4.  Przypomnienie zasad lokalizacji i wykonania osadników gnilnych. 
5.  Zapoznanie uczniów z kryteriami oceny i wymaganiami zawartymi w instrukcji 

wykonania zadania. 

6.  Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia. 
7.  Wydanie uczniom materiałów do wykonywania ćwiczenia: katalogów firm branżowych  

i instrukcji wykonania ćwiczenia. 

8.  Realizacja tematu: 

−  Każdy uczeń zapoznaje się z katalogami branżowymi. 
−  Każdy uczeń dobiera urządzenie zgodne z zadanymi instrukcją parametrami 

technicznymi, przeznaczeniem urządzenia i wymaganiami związanymi z lokalizacją. 

−  Każdy uczeń planuje kolejne etapy wykonania montażu osadnika gnilnego. 
−  Każdy uczeń dobiera sprzęt, narzędzia i środki ochrony osobistej dla montażu 

osadnika gnilnego. 

−  Każdy uczeń sporządza kalkulację kosztów związanych z montażem osadnika. 
−  Nauczyciel nadzoruje pracę uczniów i pomaga zaplanować czynności montażowe 

urządzenia dla określonych wymagań. Podpowiada najlepsze rozwiązania. 

9.  Po dokonaniu wyboru uczeń próbuje dokonać analizy swojej decyzji, wskazać wady 

i zalety wybranego rozwiązania, na arkuszu papieru zapisuje informacje wymagane 
instrukcji wykonania ćwiczenia. 

10. Uczeń wskazuje mocne i słabe strony swojej pracy. 
11. Nauczyciel analizuje pracę ucznia i stwierdza czy dokonana analiza i informacje zawarte  

w pracy są zgodne z założeniami. 

12.  Uczniowie prezentują swoje prace w kolejności wykonywania. 
13. Klasa wspólnie z nauczycielem dokonuje oceny prac. 
 
Zakończenie zajęć 
Praca domowa 
Odszukaj w literaturze wiadomości na temat odbioru urządzeń lokalnych oczyszczalni 
ścieków. Na podstawie zgromadzonych informacji na następnej lekcji przygotuj się do 
wypowiedzi: Jakie wymagania muszą być spełnione, aby prawidłowo dokonać odbioru 
urządzeń? 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−  anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych 

umiejętności. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

9

Scenariusz zajęć  2 

 
Osoba prowadząca ………………………………………………. 
Modułowy program nauczania:   Monter instalacji i urządzeń sanitarnych 713[02] 
Moduł: Technologia 

montażu instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych 

713[02].Z1 
Jednostka modułowa: Instalacja urządzeń lokalnych oczyszczalni ścieków 713[02].Z1.10 
 

Temat:  Dobór układu technologicznego dla oczyszczania ścieków z domku 

jednorodzinnego. 

Cel ogólny: kształtowanie umiejętności dokonywania doboru układu technologicznego 

lokalnego oczyszczania ścieków. 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

−  odczytać dokumentację techniczną zadania, 
−  dobrać układ technologiczny dla niewielkiej jednostki osadniczej, 
−  porównać różne układy technologiczne odprowadzania ścieków, 
−  wskazać wady i zalety różnych rozwiązań odprowadzania ścieków, 
−  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
−  dokonać oceny ćwiczenia. 

Metody nauczania-uczenia się:  

−  metoda burzy mózgów 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−  grupowa. 

Strategia: uczenie się przez dyskusję twórczą – burzę mózgów. 
 
Czas:
 90 minut. 
Środki dydaktyczne: 

−  dokumentacja techniczna z instrukcją zadania, 

−  wymagania w zakresie wykonawstwa złóż hydroponicznych, 
−  katalogi i warunki dla roślinności wodnej stosowanej w złożu,  
−  katalogi kontenerowych oczyszczalni ścieków, 
−  wymagania w zakresie montażu zbiorników ze złożem zawieszonym 
napowietrzanym, 
−  katalogi i warunki dla wypełnienia złoża zawieszonego,  

−  katalogi przydomowych oczyszczalni ścieków z różnymi rozwiązaniami 

technologicznymi, 

−  wymagania w zakresie montażu i wykonania poszczególnych elementów 

przydomowej oczyszczalni ścieków, 

−  warunki techniczne wykonania i odbioru przydomowych oczyszczalni ścieków 
−  dokumentacja wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków i odbioru technicznego, 
−  wymagania w zakresie warunków eksploatacyjnych dla wybranego układu 

technologicznego przydomowej oczyszczalni ścieków, 

−  literatura z rozdziału 7. 

 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10

Przebieg zajęć: 
Zadanie dla ucznia 
Przedmiotem ćwiczenia jest dobór optymalnego układu technologicznego dla lokalnego 
oczyszczania ścieków, porównanie różnych układów 
 
FAZA WSTĘPNA 
1.  Czynności organizacyjno-porządkowe, podanie tematu lekcji, zaznajomienie uczniów  

z metodą burzy mózgów. 

2.  Sprecyzowanie problemu: Jaki układ technologiczny oczyszczania ścieków byłby 

optymalny dla domku jednorodzinnego zlokalizowanego na działce budowlanej 
przedstawionej w dokumentacji? 

3.  Zebranie i posegregowanie informacji dotyczących sposobów lokalnego oczyszczania 

ścieków. 

4.  Ustalenie składu osobowego zespołów twórczych i oceniających oraz przewodniczącego  

i sekretarza. 

 
FAZA WŁAŚCIWA
 
FAZA TWÓRCZA 
1.  Generowanie pomysłów. 
2.  Przeniesienie pomysłów na specjalne karty, przypisanie im znaków ewidencyjnych. 
 
FAZA OCENY 
1.  Ustalenie kryteriów oceny pomysłów. 
2.  Analiza i ocena zebranych pomysłów. 
3.  Wybór pomysłu do szczegółowego rozwinięcia projektowego – dobór optymalnego 

układu technologicznego. 

 
ANALIZA 

Uczniowie wraz z nauczycielem wskazują, które etapy ćwiczenia sprawiły im najwięcej 

trudności. Nauczyciel podsumowuje całe  ćwiczenie, wskazuje, jakie nowe, ważne 
umiejętności zostały wykształcone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać  
w przyszłości. 
 
FAZA KOŃCOWA 
 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 
Odszukaj w literaturze wiadomości na temat: ,,Na czym polega eksploatacja przydomowej 
oczyszczalni  ścieków”? Na podstawie zgromadzonych informacji na następnej lekcji 
przygotuj się do wypowiedzi: Jakie szacunkowe koszty związane są z eksploatacją 
proponowanego rozwiązania.  
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−  anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć, trudności 

podczas realizowania zadania i zdobytych umiejętności. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11

5. ĆWICZENIA 

 
5.1. Zbiorniki bezodpływowe i osadniki gnilne 
 

5.1.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Sporządź wykaz czynności, materiałów, sprzętu i narzędzi oraz środków ochrony 

osobistej dla montażu zbiornika bezodpływowego z polietylenu w gruncie piaszczystym. 
Podaj skład ekipy do wykonania zadania. 

 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z dokumentacją techniczną zadania, 
3)  zapoznać się z wytycznymi wykonania zbiorników bezodpływowych, 
4)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
5)  na arkuszu papieru wykonać niezbędne zestawienia i wykazy, 
6)  podać skład ekipy, 
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
8)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania-uczenia się:  

–  pokaz z objaśnieniem, metoda tekstu przewodniego. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  arkusz papieru, 
–  długopis, 
–  ołówek, 
–  gumka, 
–  instrukcja wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 
–  katalogi zbiorników bezodpływowych z tworzyw sztucznych równej wielkości, 
–  literatura z rozdziału 7. 
 
Ćwiczenie 2 

Sporządź wykaz czynności, materiałów, sprzętu i narzędzi oraz środków ochrony 

osobistej dla montażu osadnika gnilnego z kręgów betonowych zgodnie z dokumentacją 
zamieszczoną w instrukcji. 

 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres 

 i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z dokumentacją techniczną zadania, 
3)  zapoznać się z wytycznymi wykonania osadników gnilnych, 
4)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
5)  na arkuszu papieru wykonać niezbędne zestawienia i wykazy, 
6)  podać skład ekipy, 
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
8)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania-uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, metoda tekstu przewodniego. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  arkusz papieru, 
–  długopis, 
–  ołówek, 
–  gumka, 
–  instrukcja wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 
–  katalogi materiałów do budowy osadników gnilnych, 
–  katalogi wyrobów betonowych: kręgów, przykryć, elementów prefabrykowanych, 
–  literatura z rozdziału 7. 
 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13

5.2. Urządzenia lokalnych oczyszczalni ścieków 

 
5.2.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj zestawienie materiałowe niezbędne do wykonania fragmentu ciągu drenażu 

rozsączającego, przedstawionego w dokumentacji będącej częścią instrukcji. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z dokumentacją ćwiczenia, 
3)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
4)  zastosować się do poleceń zawartych w instrukcji, 
5)  dokonać analizy rozwiązania wykonanego ćwiczenia, 
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
7)  dokonać oceny poprawności i estetyki wykonanego ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania-uczenia się:  

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne, tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  instrukcja wykonania ćwiczenia, 
–  blok techniczny formatu A4, 
–  dokumentacja projektowa fragmentu instalacji, 
–  arkusze do pisania, 
–  gumka, 
–  przybory do pisania, 
–  literatura z rozdziału 7. 
 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj połączenie wraz z uszczelnieniem dwóch odcinków rur ceramicznych średnicy  

100 mm stosowanych do drenażu rozsączającego. Zaplanuj kolejne etapy montażu drenażu 
rozsączającego w gruncie. Określ warunki wykonania. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14

Uczeń powinien

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z dokumentacją zadania i instrukcją wykonania ćwiczenia, 
3)  dobrać rury do wykonania połączenia, 
4)  dobrać materiały uszczelniające, 
5)  oczyścić powierzchnię końcówek rur, 
6)  dopasować poszczególne elementy tworzące układ ciągu drenarskiego, 
7)  połączyć rury w fragment drenażu,  
8)  zlikwidować stanowisko pracy, 
9)  zagospodarować odpady, 
10)  zaplanować kolejne etapy montażu drenażu w gruncie, 
11)  zapisać warunki wykonania drenażu, 
12)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
13)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania-uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne, tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  stół montażowy z dostępem do oświetlenia, 
–  2 odcinki rury ceramicznej drenarskiej średnicy 100 mm, 
–  materiały do czyszczenia - do wyboru: papier ścierny drobnoziarnisty, wełna stalowa, 

włókno tworzywowe, wilgotna ściereczka, 

–  materiały uszczelniające do wyboru: geowłóknina, papa smołowana, taśma 

uszczelniająca, 

–  instrukcja wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 
–  arkusz papieru, 
–  długopis, 
–  literatura z rozdziału 7. 
 
Ćwiczenie 3 

Sporządź wykaz czynności, materiałów, sprzętu i narzędzi oraz środków ochrony 

osobistej dla wykonania studni chłonnej w gruncie piaszczystym. Podaj skład ekipy  
do wykonania zadania. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z dokumentacją techniczną zadania, 
3)  zapoznać się z wytycznymi wykonania studni chłonnych, 
4)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
5)  na arkuszu papieru wykonać niezbędne zestawienia i wykazy, 
6)  podać skład ekipy, 
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
8)  dokonać oceny ćwiczenia. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15

Zalecane metody nauczania-uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne, tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  arkusz papieru, 
–  długopis, 
–  ołówek, 
–  gumka, 
–  instrukcja wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 
–  katalogi studni chłonnych, 
–  katalogi wypełnienia warstwy filtracyjnej, 
–  literatura z rozdziału 7. 
 
Ćwiczenie 4 

Sporządź wykaz czynności, materiałów, sprzętu i narzędzi oraz środków ochrony 

osobistej dla wykonania kontenerowej oczyszczalni ścieków odprowadzanych do odbiornika 
wody II klasy czystości, zgodnie z dokumentacją zamieszczoną w instrukcji. Podaj skład 
ekipy do wykonania zadania. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z dokumentacją techniczną zadania, 
3)  zapoznać się z wytycznymi wykonywania kontenerowych oczyszczalni ścieków, 
4)  zapoznać się z wytycznymi obowiązującymi w zakresie wymagań dla ścieków 

odprowadzanych dla odbiorników wodnych różnych klas czystości, 

5)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
6)  na arkuszu papieru wykonać niezbędne zestawienia i wykazy, 
7)  podać skład ekipy, 
8)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
9)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania-uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne, tekst przewodni. 
 
 

Środki dydaktyczne: 

–  arkusz papieru, 
–  długopis, 
–  ołówek, 
–  gumka, 
–  instrukcja wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 
–  katalogi kontenerowych oczyszczalni ścieków, 
–  wytyczne i normy w zakresie wymagań dla ścieków wprowadzanych do odbiorników 

wodnych różnej klasy czystości, 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16

–  literatura z rozdziału 7. 
Ćwiczenie 5 

Sporządź wykaz czynności, materiałów, sprzętu i narzędzi oraz środków ochrony 

osobistej dla wykonania złoża hydroponicznego do oczyszczania ścieków zgodnie 

 

z dokumentacją zamieszczoną w instrukcji. Podaj skład ekipy do wykonania zadania. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z dokumentacją techniczną zadania, 
3)  zapoznać się z wytycznymi wykonania złóż hydroponicznych, 
4)  zorganizować stanowisko pracy do wykonywania ćwiczenia, 
5)  na arkuszu papieru wykonać niezbędne zestawienia i wykazy, 
6)  podać skład ekipy, 
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
8)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania-uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne, tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  arkusz papieru, 
–  długopis, 
–  ołówek, 
–  gumka, 
–  instrukcja wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 
–  wymagania w zakresie wykonawstwa złóż hydroponicznych, 
–  katalogi i warunki dla roślinności wodnej stosowanej w złożu,  
–  literatura z rozdziału 7. 
 
Ćwiczenie 6 

Sporządź wykaz czynności, materiałów, sprzętu i narzędzi oraz środków ochrony 

osobistej dla wykonania zbiornika ze złożem napowietrzanym do oczyszczania ścieków 
bytowo-gospodarczych zgodnie z dokumentacją zamieszczoną w instrukcji. Podaj skład ekipy 
do wykonania zadania. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
Uczeń powinien

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z dokumentacją techniczną zadania, 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17

3)  zapoznać się z wytycznymi montażu zbiorników ze złożem zawieszonym 

napowietrzanym, 

4)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
5)  na arkuszu papieru wykonać niezbędne zestawienia i wykazy, 
6)  podać skład ekipy, 
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
8)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania-uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne, tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  arkusz papieru, 
–  długopis, 
–  ołówek, 
–  gumka, 
–  instrukcja wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 
–  wymagania w zakresie montażu zbiorników ze złożem zawieszonym napowietrzanym, 
–  katalogi i warunki dla wypełnienia złoża zawieszonego,  
–  literatura z rozdziału 7. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18

5.3. Instalacje technologiczne lokalnych oczyszczalni ścieków 

 
5.3.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Sporządź wykaz czynności, materiałów, sprzętu i narzędzi oraz środków ochrony 

osobistej dla wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków z osadnikiem gnilnym  
i drenażem rozsączającym dla budynku mieszkalnego usytuowanego w terenie 
nieuzbrojonym zgodnie z dokumentacją zamieszczoną w instrukcji. Podaj skład ekipy do 
wykonania zadania. Opracuj instrukcję eksploatacji dla lokalnej oczyszczalni. 

 

Wskazówki do realizacji

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres 

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z dokumentacją techniczną zadania, 
3)  zapoznać się z wytycznymi montażu elementów przydomowej oczyszczalni ścieków, 
4)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
5)  na arkuszu papieru wykonać niezbędne zestawienia i wykazy, 
6)  podać skład ekipy, 
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
8)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania-uczenia się: 

–  pokaz projektów z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne, metoda projektów. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  arkusz papieru, 
–  długopis, 
–  ołówek, 
–  gumka, 
–  instrukcja wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 
–  katalogi przydomowych oczyszczalni ścieków z różnymi rozwiązaniami 

technologicznymi, 

–  wymagania w zakresie montażu i wykonania poszczególnych elementów przydomowej 

oczyszczalni ścieków, 

–  warunki techniczne wykonania i odbioru przydomowych oczyszczalni ścieków 
–  dokumentacja wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków i odbioru technicznego, 
–  wymagania w zakresie warunków eksploatacyjnych dla wybranego układu 

technologicznego przydomowej oczyszczalni ścieków, 

–  wymagania w zakresie bhp, 
–  literatura z rozdziału 7. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19

Ćwiczenie 2 

Zaproponuj lokalizację przydomowej oczyszczalni ścieków zgodnie z wytycznymi 

technicznymi i dokumentacją budowlaną działki 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z dokumentacją techniczną zadania, 
3)  zapoznać się z wytycznymi w zakresie lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków, 
4)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
5)  na arkuszu papieru zapisać, gdzie i w jakich odległościach od charakterystycznych 

elementów budowlanych powinna być zlokalizowana przydomowa oczyszczalnia 
ścieków, 

6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
7)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania-uczenia się:  

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  arkusz papieru, 
–  długopis, 
–  ołówek, 
–  gumka, 
–  instrukcja wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 
–  dokumentacja techniczna przydomowej oczyszczalni ścieków, 
–  wymagania lokalizacyjne dla przydomowych oczyszczalni ścieków, 
–  literatura z rozdziału 7. 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

TEST 1 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Instalacja urządzeń lokalnych 
oczyszczalni ścieków” 
 

Test składa się z 20 zadań, z których: 

−  zadania 1-14 są z poziomu podstawowego, 
−  zadania 15-20 są z poziomu ponadpodstawowego. 
 

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 

-

  dopuszczający – za rozwiązanie 10 lub 11 zadań z poziomu podstawowego,  

-

  dostateczny – za rozwiązanie 12, 13 lub 14 zadań z poziomu podstawowego, 

-

  dobry – za rozwiązanie 15 lub 16 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu 

ponadpodstawowego, 

-

  bardzo dobry – za rozwiązanie co najmniej 17 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu 

ponadpodstawowego, 

Plan testu                                           
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Klucz odpowiedzi 

Nr zadania 

 
 

Cel operacyjny (mierzone osiągnięcia 

ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymaga

ń 

 

Poprawna 

odpowiedź 

Zastosować wytyczne układania drenażu 
rozsączającego 

C P 

Zastosować wytyczne lokalizacji 
zbiorników bezodpływowych 

C P 

Dobrać sposób przewietrzania warstwy 
gruntu w drenażu rozsączającym 

C P 

4 Dobrać uzbrojenie szamba 

Dobrać materiał dla wykonania drenażu 
rozsączającego 

C P 

Zastosować kryteria doboru lokalnego 
systemu oczyszczania ścieków 

C P 

7 Określić warunki wykonywania drenażu  

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21

Nr zadania 

 
 

Cel operacyjny (mierzone osiągnięcia 

ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymaga

ń 

 

Poprawna 

odpowiedź 

Dobrać materiał dla wykonania warstwy 
filtracyjnej studni chłonnej 

C P 

Określić wysokość wolnej przestrzeni ponad 
zwierciadłem ścieków w osadniku gnilnym 

B P 

10 

Określić sposób układania w wykopie 
zbiornika z tworzywa sztucznego 

B P 

11 

Przewidzieć zagrożenia podczas montażu 
instalacji lokalnej oczyszczalni ścieków 

D P 

12 

Dobrać materiał dla złoża hydroponicznego 
dla oczyszczenia ścieków 

C P 

13 

Wskazać technologię, dzięki której 
biologiczne oczyszczanie ścieków zachodzi 
w warunkach sztucznych 

A P 

14 

Określić warunki przykrycia osadników 
gnilnych warstwą ziemi 

B P 

15 

Określić warunki prawidłowej pracy złoża 
tarczowego 

B PP 

16 

Dobrać sposób ułożenia drenażu w 
przypadku wysokiego poziomu wód 
gruntowych  

C PP 

17 

Zaplanować sposób dopływu ścieków do 
osadnika gnilnego 

D PP 

18 Wskazać przeznaczenie biopreparatów 

PP 

19 

Określić cel stosowania geowłókniny  
w drenażu rozsączającym 

B PP 

20 

Zastosować wytyczne Prawa Budowlanego 
związane z rozpoczęciem budowy zbiornika 
bezodpływowego 

C PP 

 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22

Przebieg testowania 
  

INSTRUKCJA DLA NAUCZYCIELA 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 

6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 

7.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru  

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10. Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

11. Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 

12. Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które  

sprawiły uczniom największe trudności. 

13. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 

14. Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

INSTRUKCJA DLA UCZNIA 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 

2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych. 

4.  Test zawiera 20 pytań dotyczących instalacji urządzeń lokalnych oczyszczalni ścieków. 

Pytania w teście są to pytania wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź jest 

prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: 

−  w pytaniach wielokrotnego wyboru zaznacz prawidłową odpowiedź X (w przypadku 

pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie 

zakreślić odpowiedź prawidłową), 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie  

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. Trudności mogą przysporzyć  

Ci pytania: 16 – 20, gdyż są one na poziomie trudniejszym niż pozostałe. 

8.  Na rozwiązanie 

testu 

masz 

45 

minut. 

      

Powodzenia 

 

 

Materiały dla ucznia:

 

–  instrukcja, 

–  zestaw zadań testowych, 

–  karta odpowiedzi. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
I część 
1.  Minimalna odległość drenażu rozsączającego od studni wynosi: 

a)  5 m, 
b)  10 m, 
c)  20 m, 
d)  30 m. 

2.  Zbiorniki bezodpływowe powinny być oddalone od drogi minimum: 

a)  1 m, 
b)  2 m, 
c)  5 m, 
d)  10 m. 

3.  Do przewietrzania warstwy gruntu w drenażu rozsączającym stosowane są: 

a)  filtry gruntowe, 
b)  studzienki napowietrzające, 
c)  studzienki rozdzielcze, 
d)  złoża piaskowe. 

4.  Zbiornik bezodpływowy powinien być wyposażony w: 

a)  odsadzkę, 
b)  rewizję, 
c)  układ wentylacyjny, 
d)  urządzenie pomiarowe. 

5.  Do ułożenia drenażu rozsączającego stosuje się rury: 

a)  ceramiczne perforowane, 
b)  kamionkowe szkliwione, 
c)  z PVC karbowane, 
d)  żeliwne sferoidalne. 

6.  Wybór systemu oczyszczania ścieków w lokalnych oczyszczalniach zależy od: 

a)  kosztów inwestycji i eksploatacji, 
b)  popularności danej technologii, 
c)  rodzaju gruntu, 
d)  sposobu użytkowania budynku. 

7.  Drenażu rozsączającego nie można wybudować, gdy: 

a)  jest duże zanieczyszczenie wód podziemnych, 
b)  jest niski poziom wód gruntowych, 
c)  jest wysoki poziom wód gruntowych, 
d)  teren jest okresowo zlewany. 

8.  W studni chłonnej warstwę filtracyjną wykonuje się z: 

a)  cegły, 
b)  drewna, 
c)  geowłókniny, 
d)  żużla. 

9.  Wolna przestrzeń ponad zwierciadłem ścieków w osadniku gnilnym powinna wynosić: 

a)  0,20 m, 
b)  0,40 m, 
c)  0,75 m, 
d)  1,00 m. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24

10. Zbiornik z tworzywa sztucznego układany w wykopie powinien: 

a)  być zabezpieczony deskowaniem pełnym, 
b)  być zabezpieczony rozporami hydraulicznymi, 
c)  mieć na dnie wykopu ułożoną płytę betonową, 
d)  mieć podsypkę z zagęszczonego piasku. 

11. Prace niebezpieczne z uwagi na ryzyko wypadku podczas montażu instalacji lokalnej 

oczyszczalni ścieków to prace: 
a)  przy łączenia rur drenarskich w wykopie, 
b)  na wysokości, 
c)  przy opuszczania zbiornika do wykopu wymiana czyszczaka, 
d)  przy przenoszeniu rur drenarskich. 

12. W złożu hydroponicznym oczyszczanie ścieków zachodzi przy stosowaniu: 

a)  kory drzewnej, 
b)  pokruszonego marmuru, 
c)  roślinności wodnej, 
d)  wypełnienia ceramicznego. 

13. Biologiczne oczyszczanie ścieków w warunkach sztucznych zachodzi na złożu: 

a)  gnilnym, 
b)  hydroponicznym, 
c)  kontenerowym, 
d)  zraszanym. 

14. Osadniki gnilne powinny być przykryte warstwą ziemi o maksymalnej grubości 

wynoszącej: 
a)  0,50 m, 
b)  0,80 m, 
c)  1,00 m, 
d)  1,20 m. 

II część 
15. Warunkiem prawidłowej pracy złoża tarczowego jest przepływ ścieków: 

a)  szybki z długim czasem kontaktu z błoną biologiczną, 
b)  szybki z krótkim czasem kontaktu z błoną biologiczną, 
c)  wolny z długim czasem kontaktu z błoną biologiczną, 
d)  wolny z krótkim czasem kontaktu z błoną biologiczną. 

16. W przypadku, gdy poziom wód gruntowych jest wysoki drenaż rozsączający wykonuje 

się: 
a)  na estakadzie, 
b)  na nasypie, 
c)  w tunelu, 
d)  w wykopie. 

17. Dopływ ścieków do osadnika gnilnego powinien być: 

a)  okresowy dużymi porcjami, 
b)  okresowy małymi porcjami, 
c)  regularny ze stałą prędkością, 
d)  regularny ze zmienną prędkością. 

18. Biopreparaty stosowane w osadnikach gnilnych powodują: 

a)  ograniczenie dostępu tlenu do osadnika, 
b)  opóźnienie rozkładu części organicznych zanieczyszczeń, 
c)  przyspieszenie rozkładu części organicznych zanieczyszczeń, 
d)  zwiększenie ilości powstających osadów. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25

19. Geowłóknina w drenażu rozsączającym stosowana jest do: 

a)  przykrycia powierzchniowego studzienki rozdzielczej, 
b)  wyłożenia dna wykopu drenażu rozsączającego, 
c)  zabezpieczenia przed napływem wód gruntowych, 
d)  zabezpieczenia warstwy filtracyjnej przed zanieczyszczeniem z gruntu. 

20. Aby rozpocząć budowę zbiornika bezodpływowego trzeba: 

a)  uzyskać pozwolenie na budowę, 
b)  uzyskać zgodę stacji sanitarno-epidemiologicznej, 
c)  zgłosić rozpoczęcie budowy do urzędu administracji państwowej, 
d)  zgłosić rozpoczęcie budowy do urzędu gospodarki wodnej. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26

KARTA ODPOWIEDZI 

 
 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 
Instalacja urządzeń lokalnych oczyszczalni ścieków 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź poprzez postawienie znaku X przy prawidłowej 
odpowiedzi. Jeżeli pomylisz się – błędną odpowiedź zakreśl kółkiem. 

 

Odpowiedź Punktacja 

Numer 

pytania 

a b c d 

 

     

     

     

     

     

     

     

     

     

10 

     

11 

     

12 

     

13 

     

14 

     

15 

     

16 

     

17 

     

18 

     

19 

     

20 

     

Razem  

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27

TEST 2 
 
Test „próba pracy” do jednostki modułowej „Instalacja urządzeń lokalnych 
oczyszczalni ścieków” 

Wykonaj połączenie wraz z uszczelnieniem dwóch odcinków rur ceramicznych średnicy 
100 mm stosowanych do drenażu rozsączającego. Zaplanuj kolejne etapy montażu 
drenażu rozsączającego w gruncie. Określ warunki wykonania drenażu. 

 

Test jest przewidziany jako próba pracy”. Czas na wykonanie testu – 90 minut. 

 
Punktacja zadań 0 lub 1 punkt
 

Za każdą prawidłowo wykonaną czynność uczeń otrzymuje 1 punkt. Za źle wykonaną 

czynność lub jej brak uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 

-

  dopuszczający - za uzyskanie co najmniej 7 punktów, 

-

  dostateczny - za uzyskanie co najmniej 8 punktów, 

-

  dobry - za uzyskanie co najmniej 10 punktów z 13 możliwych, w tym co najmniej 1 punkt 

za prezentacje zadania, 

-

  bardzo dobry - za uzyskanie co najmniej 11 punktów z 13 możliwych, w tym co najmniej  

 1 punkt za prezentację zadania 

  
 

Kryteria oceny 
         Klucz 

punktowania 

Obszar 

wymagań 

Numer 

cz

ynno

śc

Sprawdzana czynność Kryterium 

wykonania 

czynności 

Punktacja 

0 - 1 

Uczeń zapoznaje się  
z instrukcją zadania 

Zapoznał się  
z instrukcją zadania 

0 lub 1 

Organizacja 
stanowiska 
pracy 

Uczeń organizuje 
stanowisko pracy 

Zorganizował 
stanowisko pracy 
zgodnie z wymogami 
bhp i ergonomii 

0 lub 1 

Wykonywanie 
zadania  
z zachowaniem 
przepisów bhp  
i wymagań 
ergonomii 

Uczeń dobiera rury do 
wykonania połączenia 

Z zestawu przewodów  
dobrał rury ceramiczne 
DN 100 

0 lub 1 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28

Obszar 

wymagań 

Numer 

cz

ynno

śc

Sprawdzana czynność Kryterium 

wykonania 

czynności 

Punktacja 

0 - 1 

Uczeń dobiera materiały 
uszczelniające i czyszczące 

Dostał do wyboru: 
geowłókninę, papę 
smołowaną, taśmę 
uszczelniając oraz do 
wyboru: papier ścierny 
drobnoziarnisty, wełnę 
stalową, włókno 
tworzywowe 

0 lub 1 

Uczeń oczyszcza 
powierzchnię końcówek rur 

Oczyścił powierzchnię 
końcówek rur  

0 lub 1 

Uczeń dopasowuje 
poszczególne elementy 
tworzące układ ciągu 
drenarskiego 

Dopasował 
poszczególne elementy 
tworzące układ ciągu 
drenarskiego  

0 lub 1 

Uczeń łączy rury we 
fragment drenażu 

Połączył rury we 
fragment drenażu 

0 lub 1 

Uczeń likwiduje stanowisko 
pracy 

Uporządkował  
i zlikwidował 
stanowisko pracy 

0 lub 1 

Uczeń utrzymuje ład 
i porządek w czasie 
wykonywania ćwiczenia 

Uczeń utrzymywał ład  
i porządek w czasie 
wykonywania 
ćwiczenia 

0 lub 1 

10 

Uczeń planuje kolejne etapy 
montażu drenażu w gruncie 

Zaplanował i zapisał  
w kolejności etapy 
montażu drenażu  
w gruncie 

0 lub 1 

 

11 

Uczeń określa warunki 
wykonania drenażu 

Określił i zapisał 
warunki wykonania 
drenażu zgodne  
z wytycznymi  

0 lub 1 

12 

Uczeń prezentuje wykonane 
ćwiczenie 

Wskazał ewentualne 
nieprawidłowości  
i zaistniałe trudności 
podczas wykonywania 
ćwiczenia 

0 lub 1 

Prezentowanie  
i ocena 
wykonanego 
ćwiczenia 

13 

Uczeń ocenia wykonane 
ćwiczenie  

Ocenił jakość swojej 
pracy 

0 lub 1 

 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29

KARTA OBSERWACJI 

 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 

Instalacja urządzeń lokalnych oczyszczalni ścieków

 

Wykonanie połączenia wraz z uszczelnieniem dwóch odcinków rur ceramicznych 
średnicy 100 mm stosowanych do drenażu rozsączającego. Zaplanowanie kolejnych 
etapów montażu drenażu rozsączającego w gruncie. Określenie warunków wykonania 
drenażu. 
 
 
Obszar 
wymagań 

Czynności oceniane i kryteria wykonania 

Liczba 

punktów 

Czynność 1. Zapoznawanie się z instrukcją zadania 
Kryterium wykonania:  uczeń zapoznał się z dokumentacją 
zadania 

 

Czynność 2. Organizowanie stanowiska pracy 

Organizacja 
stanowiska 
pracy 

Kryterium wykonania:  uczeń zorganizował stanowisko pracy 
zgodnie z wymogami bhp i ergonomii 

 

Czynność 3. Dobieranie rur do wykonania połączenia 
Kryterium wykonania:  uczeń dobrał przewody zgodne  
z dokumentacją 

 

Czynność 4. Dobieranie materiałów uszczelniających  
i czyszczących 
Kryterium wykonania: 
 uczeń dobrał do wyboru: geowłókninę, 
papę smołowaną, taśmę uszczelniającą oraz do wyboru: papier 
ścierny drobnoziarnisty, wełnę stalową, włókno tworzywowe 

 

Czynność 5 . Oczyszczenie powierzchni końcówek rur 
Kryterium wykonania:  uczeń oczyścił powierzchnię końcówek 
rur 

 

Czynność 6. Dopasowanie poszczególnych elementów tworzących 
układ ciągu drenarskiego 
Kryterium wykonania: 
 uczeń dopasował poszczególne elementy 
tworzące układ ciągu drenarskiego 

 

Czynność 7. Łączenie rur w całość  
Kryterium wykonania:  uczeń połączył rury we fragment drenażu 
zgodny z dokumentacją 

 

Czynność 8. Likwidacja stanowiska pracy 
Kryterium wykonania:  uczeń uporządkował i zlikwidował 
stanowisko 

 

Czynność 9. Utrzymywanie ładu i porządku na stanowisku pracy 
Kryterium wykonania: 
 uczeń utrzymywał ład i porządek na 
miejscu pracy 

 

Wykonywanie 
zadania  

zachowaniem 
przepisów bhp  
i wymagań 
ergonomii 

Czynność 10. Planowanie kolejnych etapów montażu drenażu 
w gruncie 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30

 
Obszar 
wymagań 

Czynności oceniane i kryteria wykonania 

Liczba 

punktów 

Kryterium wykonania:  uczeń zaplanował i zapisał w kolejności 
etapy montażu drenażu w gruncie 
Czynność 11.
 Określenie warunków wykonania drenażu 
Kryterium wykonania:  uczeń określił i zapisał warunki 
wykonania drenażu zgodne z wytycznymi 

 

Czynność 12. Prezentacja wykonanego zadania 
Kryterium wykonania: uczeń wskazał trudności i ewentualne 
nieprawidłowości wykonanego ćwiczenia 

 

Czynność 13. Ocena wykonanego zadania 

Prezentowani

 i ocena 
wykonanego 
zadania 

Kryterium wykonania: uczeń ocenił jakość swojej pracy 

 

Łączna liczba punktów 

 

Uzyskana 
liczba 
punktów  
i ocena 

Uzyskana ocena szkolna 

 

 

Przebieg testowania 
  

INSTRUKCJA DLA NAUCZYCIELA 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.  Zapoznaj uczniów ze sposobem testowania: „próba pracy” oraz z zasadami punktowania. 

4.  Przeprowadź z uczniami próbę ocenienia wykonywanych czynności, jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób wykonania zadania typu „próba pracy”. 

6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 

7.  Rozdaj uczniom Instrukcje do wykonania zadania wraz z dokumentacją, podaj czas 

przeznaczony na wykonanie zadania. 

8.  Rozdaj uczniom zestawy różnych łączników i odcinków rur, materiałów pomocniczych, 

9.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

10.  Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się 

czasie zakończenia wykonania ćwiczenia. 

11.  Wpisz do karty obserwacji wyniki przeprowadzonego testowania. 

12.  Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te czynności, które  

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 

14.  Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Zapoznaj się z dokumentacją zadania. 
3.  Test „próba pracy” oceniany jest według punktacji określającej zarówno czynności 

wykonywane podczas testowania, jak i ich prawidłowość. 

4.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
5.  Zaplanuj czynności do wykonania zadania. 
6.  Zorganizuj stanowisko pracy. 
7.  Dobierz niezbędne materiały. 
8.  Wykonaj zaplanowane czynności niezbędne do osiągnięcia efektu narzuconego 

dokumentacją zadania. 

9.  Po dokonanym doborze odcinków rur– dokonaj wstępnego montażu fragmentu drenażu. 
10.  Oceń poprawność wykonanego fragmentu instalacji poprzez porównanie go 

 

z dokumentacją zadania. 

11.  Utrzymuj ład i porządek na stanowisku pracy. 
12.  Po zakończonym zadaniu uporządkuj stanowisko pracy. 
13.  Zaplanuj i zapisz kolejne etapy montażu drenażu w gruncie. 
14.  Określ i zapisz warunki wykonania drenażu. 
15.  Zaprezentuj efekty swojej pracy, wskaż trudności lub niedociągnięcia. 
16.  Na rozwiązanie 

testu 

masz 

90 

minut.       

Powodzenia 

 
Materiały dla ucznia: 

–  stół montażowy z dostępem do oświetlenia, 
–  2 odcinki rury ceramicznej drenarskiej o średnicy 100 mm, 
–  materiały do czyszczenia - do wyboru: papier ścierny drobnoziarnisty, wełna stalowa, 

włókno tworzywowe, wilgotna ściereczka, 

–  materiały uszczelniające do wyboru: geowłóknina, papa smołowana, taśma 

uszczelniająca, 

–  instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 
–  arkusz papieru, 
–  długopis, 
–  literatura z rozdziału 7. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32

7. LITERATURA 

 

1.  Chudzicki J., Sosnowski S.: Instalacje kanalizacyjne – projektowanie, wykonanie, 

eksploatacja. Wydawnictwo „Seidel – Przywecki”, Warszawa 2005 

2.  Cieślowski S., Karpiński M., Trzaskowski W.: Technologia Instalacje sanitarne, WSiP, 

Warszawa 1996 

3.  Cieślowski S., Krygier K.: Technologia Instalacje sanitarne, Część 1,WSiP, Warszawa 

1998 

4.  Heidrich Z.: Wodociągi i Kanalizacja Część 2 Kanalizacja, WSiP, Warszawa 1999 
5.  Jackson A, Day D.: Własny dom, Wiedza i życie, Warszawa 2002 
6.  Koczyk H., Antoniewicz B.: Nowoczesne wyposażenie techniczne domu 

jednorodzinnego. Instalacje sanitarne i grzewcze, PWRiL, Poznań 2004 

7.  Praca zbiorowa: Technologia instalacji wodociągowych i gazowych, Część 1, Instalacje 

wodociągowe, Rea, Warszawa 1998 

8.  Praca zbiorowa: Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlano- 

montażowych. Tom II, Instalacje sanitarne i przemysłowe, Arkady, Warszawa 1988 

9.  Praca zbiorowa: Wodociągi i kanalizacja – projektowanie, montaż, eksploatacja, 

modernizacja, Wydawnictwo Verlag Dashőfer, Warszawa 2005 

10.  Stier E., Fischer M.: Podręczny poradnik eksploatacji oczyszczalni ścieków, 

Wydawnictwo „Seidel – Przywecki”, Warszawa 1998 

11.  Strona internetowa: www.e-instalacje.pl 
12.  Strona internetowa: www.muratordom.pl