nie rozumiem prawa harcerskiego

Nie rozumiem Prawa Harcerskiego

Nikt si

do tego nie przyzna. Mo

e kto

, kto go w ogóle nie zna, dajmy na to kto

kto pierwszy raz przyszedł na zbiórk

. A

na pewno

aden instruktor albo dru

ynowy. Bo i có

tu rozumie

– powie. Prawo, jakie jest, ka

dy widzi.

A przecie

staro

ytni mówili: "Patrze

nie znaczy widzie

". Nie wystarczy po prostu przeczyta

. Nie wystarczy pój

ść

najmniejszej linii oporu i, w odpowiedzi na pytania naszego harcerza z dru

yny, powiedzie

e je

li harcerz jest oszcz

dny i

ofiarny, to znaczy,

e ma w domu skarbonk

i oszcz

dza. Trudno takiej odpowiedzi zaprzeczy

, mo

e wystarczy ona owemu

harcerzowi, ale w dojrzałym człowieku, takim jakim powinien by

dru

ynowy, pozostawia pewien niedosyt. Jest zbyt prosta.

Bł

dnym jest zało

enie, a bardzo cz

sto, nawet nie

wiadomie, przyjmowane,

e Prawo Harcerskie ma charakter

restrykcyjny. Fakt – jest tak w przypadku punktu dziesi

tego. Przyj

cie,

e Prawo Harcerskie okre

la zakazy, to czego nie

wolno robi

, w du

ym stopniu ogranicza zdolno

ść

zrozumienia Prawa. Spróbujcie si

zastanowi

, jak zareaguj

harcerze, z

których jednemu powiemy: "Harcerz nie niszczy ro

lin, nie kłamie, nie bije kolegi, nie leni si

i nie pali", a drugiemu: "W lesie –

jeste

ciem, inni tobie ufaj

, masz z kim i

ść

do kina, nauczyciele w szkole witaj

z u

miechem a w

wiczeniach jeste

najlepszy w dru

ynie". Zwró

cie uwag

– poszczególne elementy powy

szych zda

mówi

o tym samym, ale jak

e s

ró

ne.

Problemy stwarza równie

zyk, jakim Prawo jest napisane. Przyj

te w grudniu 1990 roku, na zje

dzie w Bydgoszczy, jest

praktycznie dosłownym przytoczeniem redakcji tekstu Prawa z roku 1936. Archaiczne? Na pewno. Czy nasi harcerze
powiedz

o kim

e ten jest rycerski?

Prawo obowi

zuj

ce bezpo

rednio przed aktualnym, z drobnymi zmianami wprowadzonymi w 1989 przez XXVI Zjazd

ZHP, zawierało punkt: "Harcerz chce wiedzie

cej ni

wie, i umie

cej ni

umie". Zróbmy skrót my

lowy: "Harcerz chce

lepszy". Po raz kolejny przychodzi do nas nasz harcerz i pyta: "Gdzie jest w Prawie napisane,

e mam by

lepszy ni

jestem?". Prosz

teraz wzi

ąć

do r

ki obowi

zuj

cy tekst Prawa, i znale

źć

wła

ciwy punkt. Ju

słysz

e punktu to na to nie

ma, ale przecie

jakby wzi

ąć

całe Prawo, to to tam jest. Ale czy to jest odpowied

dla nastolatka?

Kilku instruktorów, po dłu

szym namy

le, powiedziało,

e dla nich mo

e to by

punkt dziesi

ty: "...czysty w my

li, mowie i

uczynkach...". Ja te

tak my

, tym bardziej,

aden (z paroma wyj

tkami) harcerz nie spełnia wymaga

prawa. Ka

harcerz d

ąż

y do ideału, jaki jest w prawie okre

lony.

Nasz harcerz oczekuje od nas konkretnej odpowiedzi, najlepiej wskazania odpowiedniego przepisu. Na pewno b

dzie

intuicyjnie czuł o co chodzi, ale nie zrozumie, a przez to nie przyjmie za swoje, ogólnikowych wywodów.

Aby udziela

konkretnych odpowiedzi, sami musimy rozumie

prawo ogólnie. Nale

y tylko wyj

ść

ze stereotypu my

lenia.

Spojrze

na nowo, niekonwencjonalnie, dostrzec gł

boko ukryte w

tki i odnale

źć

Prawo w swoich codziennych elementarnych

działaniach, my

lach, uczuciach.

Nasuwa mi si

tu porównanie do rozumienia poj

cia Boga i wychowania duchowego w skautingu. Prosz

przeczyta

artykuły Piotra Borysa na ten temat (Czuwaj 2/95). Pozornie bardzo dalekie skojarzenia s

jednak bardzo spójne i

jednoznaczne.

Aby nie by

gołosłownym, proponuj

, która ułatwi nam i jej uczestnikom niestereotypowe, niedosłowne poj

cie Prawa.

Przebieg gry:
Cz

ęść

pierwsza: Podane poni

ej zdania, wraz z tekstem Prawa Harcerskiego, nale

y rozda

uczestnikom powielone na

kartkach. Mo

na je równie

napisa

na du

ej planszy. Nast

pnie ka

dy indywidualnie stara si

dopasowa

poszczególne

zdania do odpowiednich punktów Prawa. Do ka

dego zdania mo

na dobra

kilka punktów Prawa.

ęść

druga: Teraz grupa pracuje razem. Dla ka

dego zdania kolejno staramy si

dopasowa

tylko jeden punkt Prawa.

Uczestnicy zgłaszaj

zanotowane wcze

niej propozycje. Ka

da propozycja musi zosta

uargumentowana. Drog

dyskusji

wyłania si

punkt Prawa najbli

szy analizowanemu zdaniu. Prowadz

cy czuwa nad wła

ciwym przebiegiem dyskusji.

ęść

trzecia: Po chwili na zastanowienie, ka

dy uczestnik, po kolei, wypowiada swoje zdanie. Pozostali próbuj

dopasowa

odpowiedni punkt Prawa. Ta cz

ęść

powinna by

dynamiczna i trwa

krótko. Prowadz

cy powinien kontrolowa

czas i trafno

ść

rozumowania.

Na u

ytek gry mo

na zaw

brzmienie pierwszego punktu Prawa do słów: "Harcerz sumiennie spełnia swoje obowi

zki".

Oszcz

dzam

ycie w ka

dej jego formie.

Ucz

zale

ci od innych.

Jestem wierny przyj

tym zasadom.

Słu

żę

pomoc

tym, ktorym potrafi

pomóc.

Zawsze wychodz

z u

miechem z trudnej sytuacji.

Moje działanie musi by

przydatne.

Staram si

broni

słusznych zasad.

Moje czyny s

konkretne, a moje słowa mówi

moich zamierzeniach.

Chc

lepszy.

10. Działam zgodnie z tym, co mówi

11. Nie zostawiam nikogo w potrzebie.
12. Wypełniam swoje zobowi

zania.

13. Moje zadania to dobra praca, nauka, słu

ba.

14. Do harcerza powinno si

mie

zaufanie.

15. Mam pozytywny stosunek do otaczaj

cej mnie

rzeczywisto

ci.

16. Nie narzekam a zmieniam.
17. Jestem

wiadom tego, czego si

podejmuj

18. Dotrzymuj

danego słowa.

19. Ufam innym.
20. Z ka

dej sytuacji jest jakie

wyj

cie.

21. Keep smiling.
22. Przekazuj

innym to, co potrafi

23. Znam prawo harcerskie.
24. Mam przyjaciół.
25. Traktuj

innych tak jak siebie.

26. Myj

by w kubku wody.

27. Gdy jestem w lesie - staram si

jego go

ciem.

28. Staram si

zrozumie

tych, którzy s

za mnie

odpowiedzialni.

29. Sam zarabiam na swoje potrzeby.
30. Racjonalnie gospodaruj

czasem swoim i innych.

31. Swój czas wypełniam działaniami, które mnie

rozwijaj

32. Potrafi

otwarcie powiedzie

: Nie pal przy mnie!

33. Nie my

o rzeczach złych.

34. Staram si

dostrzega

kno w otaczaj

cym mnie

wiecie.