komentarz do prawa harcerskiego

Komentarz do Prawa Harcerskiego -
kard. Józef Glemp

Drodzy harcerze i harcerki !

Wasza odnowiona formuła przyrzeczenia harcerskiego pozwala
mie

nadziej

e harcerstwo w Polsce b

dzie jedn

z wielu

propozycji dla dzisiejszej młodzie

y w kształtowaniu swojej

osobowo

ci. Podejmujcie odnowion

formuł

przysi

gi i prawa

harcerskiego w czasie przełomów wieku i przeobra

ustrojowych w naszej Ojczy

nie. Dlatego te

zarówno słowa

przyrzeczenia, jak i prawa harcerskiego, aby spełniały zadanie
wychowawcze w obecnym czasie, nale

y rozpatrywa

kontek

cie odbywaj

cych si

zmian, zagro

i wezwa

W czasie, kiedy lansuje si

styl

ycia bez

adnych ogranicze

barier, wy, harcerze, z własnej woli chcecie podj

ąć

ycie według

zada

i przyrzecze

harcerskich okre

lonych w prawie harcerskim.

Chc

c osi

ąć

bogat

osobowo

ść

, potrzeba pewnej dyscypliny,

która płynie nie z ograniczenia wolno

ci, ale z rozeznania jej w

prawdzie. Dlatego te

zasady, prawa i reguły s

drogowskazami

ku rozwojowi pełni człowiecze

stwa.

c o człowieku szcz

ęś

liwym, oprócz rozwoju fizycznego i

intelektualnego, nie mo

ecie zapomnie

o rozwoju duchowym.

Proces rozwoju człowieka winien by

zintegrowan

cało

Dlatego wasze podstawowe prawa i reguły s

okre

lone jako

"słu

ba Bogu", "słu

ba Ojczy

nie" i "słu

ba bli

nim".

Pełni

słu

Bogu - aby pełni

całym

yciem i szczer

wol

trzeba si

zaprzyja

z Bogiem.

eby si

z Nim zaprzyja

trzeba Go pozna

. Poznaj

c Boga w Jego wielko

ci, dobru,

knie i miło

ci do człowieka, sercem si

z nim zaprzyja

nisz. A

przyja

źń

rodzi miło

ść

, która jest gotowa uczyni

wszystko. St

słu

Bogu, to do

wiadcza

"przygód duchowych". Msza

ta,

modlitwa, sakramenty

te - tu oczekuje ci

Bóg - Przyjaciel,

aby ci

obdarzy

swoj

łask

Aby si

z kim

zaprzyja

, serce mu odda

, całym

yciem pełni

mu słu

, trzeba by

dzi

szczególnie roztropnym. W

okoliczno

ciach naszego

ycia kryj

ró

ne bo

ki, które

chciałyby pozyska

wasz

przyja

źń

duchow

. Pami

taj! Bóg jest

JEDEN w TRZECH OSOBACH. Tylko On mo

e ci

zbawi

i da

prawdziw

przyja

źń

Słu

Ojczy

nie - słu

ba ta nie b

dzie ci

ęż

arem, je

li kocha

dziesz z cał

jej histori

, górami, jeziorami, przydro

nymi

krzy

ami i lud

mi, którzy t

Polsk

stanowi

od ponad tysi

ca lat.

Słu

, to odkrywa

przeszło

ść

, by lepiej rozumie

tera

niejszo

ść

uczy

przyszło

ci. Słu

, to zna

Ojczyzn

swoich przodków,

o której kształt walczyli i gin

li. Słu

Ojczy

nie, to piel

gnowa

pami

ęć

przeszło

ci i przechowywa

depozyt, skarb, któremu na

imi

Polska.

Słu

bli

niemu - to kocha

go tak

miło

, jak

kochasz siebie.

li b

dziesz odpowiedzialny za rozwój swojej osobowo

ci, to

łatwiej ci b

dzie dostrzec niedostatki innych, by po

pieszy

im z

pomoc

. Dzi

, jak mo

e nigdy dot

d, jest wielu ludzi

potrzebuj

cych pomocy, tej materialnej, a jeszcze bardziej

duchowej. Wielu obok ciebie jest samotnych, rozdartych
wewn

trznie.

ród ludzi samotni. By słu

bli

nim trzeba

mie

wra

liwo

ść

i serce delikatne, a wtedy zobaczysz nie tylko

swoje potrzeby, ale i innych.

Składaj

c przysi

harcersk

wiadomie i dobrowolnie, stajesz

człowiekiem odpowiedzialnym. Ale raz zło

przysi

dzie

dziesz musiał potwierdza

swoja postaw

ycia.

yciem

musisz dodawa

przysi

dze

wie

ci, je

li chcesz by

godnym

harcerzem i harcerk

Gdy wierny b

dziesz zło

onej przysi

dze, to prawo harcerskie

zamkni

te w dziesi

ciu wskazaniach b

dzie ci łatwo przestrzega

li Bóg jest twoim przyjacielem, je

li bli

ni jest twym bratem, a

Ojczyzna matk

, to wypełni

swoje obowi

zki nie mo

esz inaczej

jak tylko sumiennie. Nie mo

esz wtedy zawie

ść

, stchórzy

, by

smutnym, rozrzutnym, uzale

nionym nałogami i krn

brnym, bo

inaczej nie jeste

godny przyja

ni z Bogiem i lud

mi.

1. By

człowiekiem sumienia - sumienie Sobór Watyka

ski II

nazwał sanktuarium człowieka, gdzie przebywa on sam z Bogiem,
którego głos rozbrzmiewa w jego wn

trzu (Gaudium et spes, 16).

sumienie jest

wiadkiem prawdy, na któr

trzeba si

otworzy

pokornym jej poszukiwaniu. Sumienie wi

c nie decyduje, co jest

dobre, a co złe. A

eby harcerz mógł spełnia

sumiennie swoje

obowi

zki musi mie

prawidłowo ukształtowane sumienie. Dlatego

jednym z podstawowych zada

jest troska o prawidłow

formacj

sumienia, która w konsekwencji pozwoli sumiennie mu wypełnia

obowi

zki wynikaj

ce z Przyrzeczenia Harcerskiego.

2. By

człowiekiem słowa. Dzisiejszy człowiek wierzy wtedy

słowom, je

li s

one poparte postaw

ycia. Wszyscy

obserwujemy proces erozji j

zyka i rozpad słowa. Obserwujemy

rozerwanie mi

dzy znaczeniem a brzmieniem słowa. Słowo

oderwane od tre

ci niczego nie przekazuje. Dlatego słowo

harcerza musi by

jedno

, tre

jego brzmienia i

ycia.

3. By

człowiekiem po

ytecznym i nie

ść

pomoc bli

nim. By

ytecznym, to znaczy uczy

kompetencji w okre

lonych

dziedzinach

ycia. By

ytecznym, to zna

na rzeczy, to

zdobywa

mistrzostwa w ró

nych dyscyplinach. W ten sposób

harcerz słu

y dobru wspólnemu i niesie pomoc drugiemu

człowiekowi.

4. Widzie

w ka

dym człowieku bli

niego i uwa

dego za

brata. Harcerz nie przejdzie oboj

tnie obok drugiego człowieka nie

zauwa

c go. Oboj

tno

ść

na drugiego człowieka zda si

dominowa

w dzisiejszym

wiecie. Człowiek nie patrzy na

człowieka jako na obraz Boga samego, tylko jako na narz

dzie

kariery, posiadania, wyzysku i zarobku. Jest wyrachowany w
czasie po

conym drugiemu człowiekowi. Dlatego harcerz nie

szcz

dzi czasu swojemu bratu, ale usiłuje go zrozumie

, podnie

ść

na duchu, dostrzec w nim dobro, jakie zaszczepił Stwórca w
swoim stworzeniu.

5. Post

powa

po rycersku. Oznacza to by

człowiekiem honoru, a

takim człowiekiem winien by

harcerz. Post

powa

po rycersku, to

oznacza mie

odwag

i stan

ąć

w prawdzie przed drugim

człowiekiem i przed samym sob

. Post

powa

po rycersku, to

troszczy

o szacunek wobec swoich kolegów, a w

szczególno

ci wobec kole

anek, osób starszych, wsz

dzie tam,

gdzie si

znajdziemy.

6. By

człowiekiem miłuj

cym przyrod

i poznawa

. Miłowa

przyrod

i poznawa

, to kocha

Boga i uwielbia

Go za to, co

stworzył. Przyroda to dzieło Stwórcy. Poznaj

c przyrod

, poznasz

jej Stwórc

, odkrywasz pi

kno daru stworzenia. Przyroda to

rodowisko człowieka.

7. By

człowiekiem karno

ci i posłusze

stwa. Posłusze

stwo to

nic innego jak wymaganie od siebie, panowanie nad swoim "ja".
Cho

by nikt od was nie wymagał, wymagajcie sami od siebie -

słowa Ojca

tego powiedziane do młodzie

y na Jasnej Górze

1983 r. Któ

bardziej, jak nie harcerz, powinien wymaga

siebie, walcz

c z lenistwem, wygodniactwem i łatwizn

. By

posłusznym wobec swoich przeło

onych, to równocze

nie słucha

ich i wykonywa

ich polecenia. Prawdziwe posłusze

stwo

kształtuje w dojrzałym człowieku serce dziecka, które czyni go
wolnym i radosnym. Harcerz, słuchaj

c drugiego człowieka, nie

umniejsza si

, ale ro

nie, nie zacie

nia si

, ale pogł

bia swoj

postaw

. Przez posłusze

stwo wyra

a si

swój szacunek do

drugiego człowieka, który jest obrazem Boga.

8. By

człowiekiem pogodnym. Optymizm patrzenia na

wiat

zdobywa si

patrz

c na niego oczyma wiary. W

wiecie jest Bóg,

który jest sprawc

dobra. St

d nadzieja i rado

ść

harcerza winny

gł

bi wiary. By

człowiekiem radosnym, to zadanie dla

dego harcerza. Rado

ść

jest nam po to dana, aby

my ni

yli i o

niej

wiadczyli. Rado

ść

jest darem. Harcerz musi wi

c stara

przyjmowa

. Bóg jest rado

. Wasza pogoda, zadowolenie niech

wszystkim rzucaj

w oczy.

9. By

człowiekiem oszcz

dnym i ofiarnym. To nic innego jak

posi

ąść

umiej

tno

ść

gospodarowania własnym dobrem,

ywaniem tylko tego, co jest dla mnie konieczne. To jest równie

walka z wad

polskiej rozrzutno

ci. Ka

dy harcerz winien uczy

ofiary w imi

warto

ci. By

ofiarnym, to tak

e mie

miło

ść

Ojczyzny i Boga, a

do oddania

ycia.

10. By

czystym w my

li, mowie, uczynkach i nie ulega

nałogom.

Widzie

obecno

ść

Boga w sobie i drugim człowieku. To oznacza

mie

serce wolne od zła. By

czystym, to otworzy

na drugiego

człowieka, na prawdziw

miło

ść

jak

jest Bóg. Czysto

ść

lach, mowie i uczynkach dopomo

e harcerzowi wyrzec si

tego, co przemijaj

ce i złudne, a objawi prawdziwe oblicze

ycia.

Dlatego abstynencja i wstrzemi

ęź

liwo

ść

powinny by

cnotami

harcerza, aby nie zamaza

obrazu Boga w człowieku.

Ucz

c si

wypełnia

przysi

i prawo harcerskie, b

dziecie

wzrasta

w przyja

ni z lud

mi w łasce u Boga i w ten sposób

dziecie stawa

szcz

ęś

liwymi, czego wam z całego serca

ycz

i błogosławi

Komentarz do Prawa Harcerskiego - hm.
RP Jan Mauersburger

Warszawa, sierpie

1942 roku.

Mam by

bojownikiem i budowniczym Polski Odrodzonej.

wiat

zmaga si

w walce o najwy

sze warto

ci duchowe. Materializm

okazał si

zacofaniem i barbarzy

stwem. Zepsucie obyczajów, kult

siły fizycznej i gwałtu, deptanie wszelkiego prawa i wolno

człowieka s

konsekwencjami tego

wiatopogl

du.

Natomiast prawdziwe chrze

cija

stwo zawiera w sobie zawsze

nowe i twórcze pierwiastki

ycia osobistego i społecznego.

Realizowane konsekwentnie zi

ci ideały człowieka: wolno

ci i pełni

ycia osobistego, sprawiedliwo

ci społecznej i kooperacji

wszystkich w duchu braterstwa i miło

ci bli

niego.

Polska zawsze stała na stra

y ideałów wolno

ci i braterstwa.

Zwano j

przedmurzem chrze

cija

stwa. Zgodnie z tradycj

charakterem narodowym Polska ma by

pionierem w

kształtowaniu nowego człowieka i społeczno

ci.

Dzisiejsze warunki

ycia wymagaj

zdecydowanej postawy. Mam

walczy

o moje ideały. Jestem na słu

bie. Zawsze czujny. Zwarty

w sobie. Gotów na wszystko.

Bóg jest dla mnie

ródłem wszelkiego dobra i siły. W mojej

wewn

trznej pracy si

gam do

ródeł chrze

cija

stwa.

w obliczu Boga, zł

czony jak naj

lej z Chrystusem - jak

gał

ąź

z winoro

, jak komórka w organizmie.

ycia Ko

cioła, z modlitwy i sakramentów czerpi

Boskie

ycie

dla duszy, aby je dawa

innym, szerz

c wokoło siebie Królestwo

prawdy i dobra.

Jestem na słu

bie Boga, który jest Duchem najwy

szym. rozwijam

duchowo i doskonal

. Całym

yciem pełni

wol

mojego Pana.

Prawo Bo

e nakazuje miłowa

Ojczyzn

ponad wszystko w

wiecie.

Widz

w dziejach Polski my

l Bo

żą

. Wierz

w powołanie mojego

narodu do współpracy w wielkim dziele odrodzenia ludzko

ci w

prawdzie i miło

ci Chrystusowej.

Z Ojczyzn

moj

jestem nierozerwalnie zwi

zany, jak dziecko z

matk

. Jak członek

ywego organizmu.

Jestem sług

Polski. Dla jej dobra powinienem rado

nie i

bezinteresownie po

wszystko co posiadam: moje trudy i

prac

, w razie potrzeby

ycie.

Z tradycji polskiej wezm

ducha najprzedniejszego:

tych i

wyznawców, rycerzy i m

czenników, wieszczów słowa i cichych a

niestrudzonych pracowników społecznych.

Ich duch b

dzie mnie

ywił. Skrzepi moj

wol

i m

stwo. Wyrwie

mnie z egoizmu i mało

ci. Wielka sprawa

żą

da wyrzeczenia i

bohaterstwa, skupienia wszystkich sił i nieustannej pracy nad
sob

Jestem na słu

bie Boga i Polski. Je

li Bóg jest ze mn

, któ

mnie złama

i zwyci

ęż

. Ani prze

ladowanie, ani ucisk, ani

mier

nie sprowadzi mnie z drogi obowi

zku. Moja moc płynie z

wiary i modlitwy.

Nie rzucam słowa na wiatr. Umiem milcze

. Umiem cierpie

Słowo moje jest pewne. Uczciwe. Proste. Na stra

y mojego słowa

stoi honor Polaka.

III

Jestem na słu

bie najwy

szego dobra. Id

przez

ycie dobrze

czyni

c. Współdziałam w tworzeniu zdrowej szlachetnej wspólnoty

dzy lud

mi - w mojej rodzinie, warsztacie pracy, w

społecze

stwie, wsz

dzie, dok

d si

ga mój wpływ. Zapoznaj

popieram ide

spółdzielczo

ci, gdy

zmierza ona do sprawiedliwej

odbudowy

ycia społecznego i gospodarczego. Ł

, d

wigam,

buduj

, podnosz

, ratuj

moich bli

nich. Dobrem zwyci

ęż

am zło.

Jestem po

yteczny. Nie marnuj

sił i czasu na jałow

krytyk

pró

ne słowa i bezmy

lne lub niezdrowe rozrywki.

prac

wypełniam sumiennie w duchu słu

by. Pracuj

zamiłowaniem i umiej

tnie. Przez prac

zwi

kszam dobro w mojej

Ojczy

nie i na

wiecie.

Jestem zwi

zany z lud

mi przykazaniem miło

ci Boga i bli

niego.

Jestem członkiem społeczno

ci,

ywego organizmu Chrystusa.

Korzystam z pracy ducha i my

li, z trudu i wysiłku innych. Mam

yczliwo

ść

dla ludzi. Widz

w nich obraz Syna Bo

ego. Cz

sto

zniekształcony i ciemny, zawsze godny szacunku.

Nienawidz

wszelkiej niesprawiedliwo

ci, gwałtu, obłudy i

kłamstwa i wszelkiego barbarzy

stwa, które niszcz

wiecie

Królestwo Bo

e. Walcz

ze złem. Gotów jestem poda

wszystkim ludziom dobrej woli.

Najbli

si mi s

ci, którzy słu

żą

Bogu i Ojczy

nie. Ł

czy mnie z nimi

braterstwo ducha.

Jeden mamy cel

ycia - odrodzenie Polski i ludzko

ci. Jedn

drog

idziemy: drog

prawo

ci i słu

by, drog

cenia i m

stwa.

Duch rycerski kryje si

w najgł

bszych pokładach duszy Polaka.

ywia dzieje narodu bezprzykładnym bohaterstwem i

szlachetnym pi

knem.

Duch

tego Jerzego, rycerza Chrystusowego bez zmazy, woła

mnie do walki o sprawiedliwo

ść

i dobro na

wiecie.

Mam by

narz

dziem Boga. Bezinteresownym sług

sprawy.

Obro

bezbronnych uci

nionych.

Mam sta

na stra

y honoru Polski. Obca mi jest wszelka podło

ść

tactwo. Nie ugn

wobec przemocy. Nie sprowadzi mnie z

drogi ani gro

ba, ani

żą

dza sławy, ani zysk.

Przez wiar

jestem w ł

czno

ci z Bogiem, niesko

czonym,

wiekuistym. Jestem cz

stk

wszech

wiata. Widz

w przyrodzie

twórcze i pot

ęż

ne dzieło Bo

e. Z nieba i z ziemi bior

moc

ycia.

Poznaj

, ucz

, zgł

biam prawa przyrody i ukryte w niej

tajemnice ducha. Raduj

knem ziemi polskiej. Chroni

jej

bogactwa. Jestem opiekunem ro

lin i zwierz

VII

Wobec tego,

e kraj jest zniszczony, zasad

bojowników i

budowniczych jest

ycie umiarkowane i oszcz

dne.

Wszelki maj

tek i własno

ść

, które posiadam, uwa

am za dar Bo

Mam go u

ywa

według my

li i woli Boga, dla dobra mojego i

bli

nich. Nie wolno mi ich marnowa

i nadu

ywa

. R

mam mie

otwart

do dawania. Oczy otwarte na n

rodaków, na głód i

niedol

dzieci polskich, na potrzeby społeczne.

VIII

Kocham zwarte, mocne i radosne

ycie. Dusz

mam spokojn

serce czyste, twarz jasn

. Moja wesoło

ść

i pogoda s

odblaskiem

ycia wewn

trznego. Smutek, zgorzkniało

ść

, zniech

cenie s

objawy słabo

ci. Zwalczam je w sobie i w innych.

Uprawiam swój umysł i wol

. Chc

jasno, logicznie. Chc

działa

celowo, konsekwentnie.

wicz

i uprawiam moje ciało i

zmysły. Uzdalniam je do

ycia duchowego. Do rozumnej słu

Bogu i Ojczy

nie.

Jestem karny wewn

trznie. Na zewn

trz opanowany i skupiony.

Nade wszystko szanuj

prawo. Prawo Bo

e i prawo moralne.

Umiem słucha

. Ch

tnie, rozumnie i dokładnie wypełniam rozkaz.

Umiem by

poddany - wyrzec si

własnej woli, o ile tego

żą

da:

Ojczyzna, rodzice, zwierzchnicy.

Dusza i ciało moje nale

żą

do Boga. Wszystkie moje siły

powinienem odda

sprawie. W Ojczy

nie mojej rozwin

ąć

Królestwo Bo

Mam by

bojownikiem bez kompromisu. Walczy

o czysto

ść

podniosło

ść

, szlachetno

ść

obyczajów w Polsce. O supremacj

ducha, idei, woli nad materi

, zmysłowo

, u

yciem.

Walczy

z naturalizmem, rozwi

zło

, która powstała

wskutek odej

cia od Boga i od tradycji polskiej i panuje dzi

wsz

dzie: w sztuce, w literaturze, w rozmowach, w zachowaniu

, w ubraniu, w dogadzaniu sobie, w wygodniactwie, w

zmysłowo

ci, kulcie ciała, deprawuj

c charakter narodowy polski.

Mam jasno okre

i tworzy

prawy, szczery, jasny, dzielny i

czysty typ chłopca i dziewczyny polskiej, który

ycie swoje czerpie

z wiary i z tradycji polskiej najpi

kniejszej: filomatów i szkół

rycerskich.

Wolny jestem od wszelkich nałogów, zwyrodnienia i
nienaturalno

ci, które wyniszczaj

ducha i ciało młodzie

W tym duchu prawa i w poczuciu odpowiedzialno

ci za dusz

narodu i za jego przyszłe losy podejmuj

prac

nad sob

Pogł

biam wiedz

, kształc

charakter, krzepi

ducha i serce w

nieustannym radosnym wysiłku budowania Polski według my

li i

woli Chrystusa.

Ks. Jan Mauersberger, hm. RP

Komentarz do Prawa Harcerskiego -
kard. stefan Wyszy

ski

1. Harcerz(ka) słu

y Bogu i Polsce i sumiennie spełnia swoje

obowi

zki.

Pami

tam,

e mam Ojca w Niebie, który jest Miło

i Prawd

Z Ojca czerpi

- przez Chrystusa, Syna Bo

ego i mojego Brata,

Prawd

o Ojcu i Miło

ci do całej Rodziny Ludzkiej. Mój Ojciec Niebieski

jest Ojcem ludów i Narodów. Jest Ojcem mojego Narodu, z którego
woli Naród

yje, działa, pracuje, tworzy dzieje, cierpi i zwyci

ęż

a, daje

im wspólnot

Ojczyst

, j

zyk, kultur

Jestem wszczepiony w mój Naród, do którego posłany jest przez
Chrystusa - Ko

ciół z Prawd

i Miło

2. Na słowie harcerza(ki) polegaj jak na Zawiszy.

Słowo Bo

e oznacza Prawd

, która wyzwala, i Miło

ść

, która jednoczy.

Mam promieniowa

Prawd

w Miło

ci. Słowo moje niech ujawnia

Prawd

i niech b

dzie zawsze w Miło

ci. Unikam słów pop

dliwych,

gniewnych, zło

liwych i obłudnych. Jestem wierny Słowu Bo

emu i

Słowu, które promieniuje z warg i my

li moich.

3. Harcerz(ka) jest po

yteczny(a) i niesie pomoc bli

nim.

Harcerstwo oznacza gotowo

ść

słu

enia. Szukam wzoru - znajduj

go w

Bogurodzicy Słu

ebnicy Pa

skiej i w Chrystusie, który przyj

ł Posta

Sługi. Słu

by mej wymaga sprawiedliwo

ść

, gdy

wszyscy inni ludzie mi

słu

żą

, jestem odbiorc

ich wieloletniej posługi.

Słu

by mej wymaga Miło

ść

, która jednoczy serca we wzajemnej

pomocy, tym którzy jej potrzebuj

Słu

w Miło

ci, która tworzy

ycie społeczne.

4. Harcerz(ka) w ka

dym widzi bli

niego, a za brata (siostr

) uwa

dego innego harcerza(k

Dzieci Jednego Ojca, który jest Miło

- jednoczy

ąż

eniem

Serca i Dłoni - w braterstwie powszechnym. To jedyna droga do
przezwyci

ęż

ania nienawi

ci i ducha wojen.

Pami

tam,

e ka

demu nale

y si

szacunek, uznanie, jego prawa do

istnienia, do

ycia, do Prawdy, do Sprawiedliwo

ci, do Miło

ci, do

Wolno

ci.

Staram si

zaciera

ró

nic

dzy lud

mi wielkimi i małymi, m

drymi i

prostymi, białymi i kolorowymi.

5. Harcerz(ka) post

puje po rycersku.

Post

powa

po rycersku, to znaczy by

zdolnym do ofiary z siebie, do

cenia siebie, a

do krwi za sprawy Bo

e i ludzkie. Rycerz nie

godzi w ludzi, tylko w zło. Nie toczy walki, by zwyci

ęż

innych - tylko

siebie i to, co w nas nie jest godne człowieka.

Rycerz unika walki podst

pnej, ale umie stan

ąć

jasn

twarz

wobec

dego, który si

uwa

a za wroga, by Mu powiedzie

: Bracie!

6. Harcerz(ka) miłuje przyrod

i stara si

pozna

Przypatrzcie si

liliom polnym - przypatrzcie si

ptakom niebieskim - to

miech Ojca, który ubiera i ozdabia, który karmi i

ywi... Sło

ce Bo

wiatło i ziele

yzna, barwne kwiaty, czyste powietrze - s

dla

wszystkich Dzieci Bo

ych, s

głosem miłuj

cego Ojca, którego

poznajemy w pi

knie stworzenia.

Dzi

kuj

Bogu - Stwórcy za ka

dy kwiat i kłos, za ka

dy owoc i k

chleba.

Dziel

z Bra

mi darami Bo

ymi - z rado

7. Harcerz(ka) jest karny(a) i posłuszny(a) rodzicom i wszystkim swoim
przeło

onym.

, Ojcze, aby wypełni

, nie moj

, ale Twoj

Wol

- bo tak Ci

podobało si

... i wykonało si

... wszystko, to głos z Krzy

a...

Niech przenikn

do mego serca i niech ucz

mnie poczucia obowi

zku

odpowiedzialno

ci, tak w pracy i my

leniu, czci dla tych, którym

zawdzi

czam

ycie i serce.

Ład my

li i czynów, to ład współ

ycia z Rodzicami, z Zwierzchnikami i

Podwładnymi.

8. Harcerz(ka) jest zawsze pogodny(a).

miechnij si

do Ojca Niebieskiego. U

miechnij si

do Brata i Zbawcy

Twojego - Chrystusa.

miechnij si

do utrudzonej Matki Twej w czterech

cianach domu

rodzinnego. U

miechnij si

do Ojca, który wrócił znu

ony prac

miechnij si

do tych, co ciebie otaczaj

. U

miechnij si

zagniewanych, obra

onych, smutnych, cierpi

cych. U

miechnij si

tych co Ci

maj

w nienawi

ci.

9. Harcerz(ka) jest oszcz

dny(a) i ofiarny(a).

Jeste

my zbyt biedni, by

my mogli by

rozrzutni, wystawni,

nieobliczalni... Jest wokół nas zbyt wiele głodnych i opuszczonych -
by

my zmarnowali dobra, które im si

nale

żą

. Staraj si

wiele

posiada

, by móc wiele dawa

potrzebuj

cym. Lepiej dawa

, ni

bra

...

Kubek wody podany spragnionemu, otwiera bramy niebios... i rodzi
rado

ść

i szacunek. - Kropla - do kropli - rodzi potok, który niesie

rado

ść

...

10. Harcerz(ka) jest czysty(a) w my

li, mowie i uczynkach, nie pali

tytoniu i nie pije napojów alkoholowych.

wiat czystych, prawdomównych, wstrzemi

ęź

liwych, tworzy nowych

ludzi plemi

, jakich jeszcze nie widziano (E. Małaczewski), których

pragn

nowe czasy.

Jeszcze brak jest odwa

nych, by przezwyci

ęż

brud, niechlujne moce,

wstrzemi

ęź

liwo

ść

Stan

w szeregu odwa

nych i wolnych sercem - by słu

odradzaj

cej

Ojczy

nie wolno

od nałogów.

wiat nale

y do trze

wych i czystych.

Prowad

Matko, swoje Dzieci, w Wiary nowe Tysi

clecie - Patrz

Twoje czyste oczy.

Ktokolwiek b

dzie Wiernym tym Prawom

- pokój nad nim i błogosławie

stwo.

Stefan Kardynał Wyszy

ski

Komentarz do Prawa Harcerskiego - hm.
RP Henryk Glass

1. Harcerz słu

y Bogu i Polsce i sumiennie spełnia swoje obowi

zki.

Gdziekolwiek harcerz si

znajduje, stara si

czyny swoje uzgodni

wol

Boga i zrozumie

, czego od niego Ojczyzna wymaga.

2. Na słowie harcerza polegaj jak na Zawiszy.

Harcerz ceni sw

godno

ść

; jest prawdomówny; kłamca nie wart by

harcerzem. Harcerz nie rozró

nia słowa zwyczajnego, które by nie

zobowi

zywało, od słowa honoru, którego dopiero si

nie łamie.

Harcerz wa

y swoje słowa; na wiatr ich nie rzuca. Obłud

i fałszem si

brzydzi.

3. Harcerz jest po

yteczny i niesie pomoc bli

nim.

Ten obowi

zek ma spełnia

z najwi

kszym nakładem sił i

ceniem, bez wzgl

du na swoj

wygod

lub korzy

ść

, nawet na

bezpiecze

stwo. W niepewno

ci, co w danej chwili wykona

, zapyta

harcerz samego siebie, co lepsze dla innych i to jako swój obowi

zek

wykona. Harcerz szuka skrz

tnie sposobno

ci, by codziennie

wiadczy

komu

cho

by drobn

przysług

4. Harcerz w ka

dym widzi bli

niego, a za brata uwa

a ka

dego innego

harcerza.

Gdy harcerz spotka drugiego, cho

by nieznajomego, harcerza,

post

puje z nim, jakby z najlepszym znajomym i słu

y mu rad

pomoc

. Harcerz nigdy z góry na innych nie patrzy dlatego,

e s

biedniejsi albo do innej warstwy społecznej nale

żą

. Harcerz nigdy nie

da si

opanowa

zawi

ci wzgl

dem bogatszych lub szcz

ęś

liwszych.

5. Harcerz post

puje po rycersku.

Jest grzeczny dla wszystkich, a szczególnie uprzejmy dla kobiet;
otacza opiek

dzieci; zawsze ch

tnie wspiera starców i ułomnych, a

dzielnie i

miało broni pokrzywdzonych. Nie przyjmuje za swe usługi

adnej nagrody.

6. Harcerz miłuje przyrod

i stara si

pozna

Harcerz chroni zwierz

ta przed dr

czeniem i sam im nigdy krzywdy nie

czyni; nie zabija wi

c bez potrzeby nawet owadów; nie niszczy drzew i

innych ro

lin, w ogóle - niczego w przyrodzie.

7. Harcerz jest karny i posłuszny rodzicom i wszystkim swoim
przeło

onym.

Posłuch harcerski przyczynia si

do wyrobienia karno

ci w

yciu

społecznym. Ka

dy rozkaz harcerski musi by

wykonany natychmiast i

ochotnie, cho

by był niemiły. Przy rodzicach i przeło

onych stoi

harcerz w dobrej i złej doli; nawet mówi

le o nich nie pozwala przy

sobie.

8. Harcerz jest zawsze pogodny.

Harcerz nie zniech

ca si

, nie zra

a, nie zna, co to d

sy. Szczególnie

w chwilach niepowodzenia obce s

harcerzowi wybuchy prostactwa;

nie klnie wtedy i nie przezywa; zmusza si

raczej do milczenia i

miechu.

9. Harcerz jest oszcz

dny i ofiarny.

Oszcz

dny nie przez sknerstwo, lecz przezorno

ść

, by nie by

ęż

arem

dla innych i pomaga

potrzebuj

cym; ofiarny - "na odzianie i

nakarmienie Matki-Ojczyzny". Gry hazardowe i w ogóle trwonienie
czasu i maj

tku uwa

a za grzech narodowy.

10. Harcerz jest czysty w my

li, mowie i uczynkach; nie pali tytoniu, nie

pije napojów alkoholowych.

Harcerz brzydzi si

wszelkim brudem, unika złego towarzystwa, nie

pozwala w swojej obecno

ci nie tylko czyni

, ale nawet mówi

dowcipkowa

nieprzystojnie. Harcerz stroni od trucizn szkodz

cych

ciału i duszy. Chce zachowa

zdrowie i siły dla siebie i dla dobra ogółu;

pragnie dawa

dobry przykład drugim; przyczyni

do szerzenia

zasad wstrzemi

ęź

liwo

ci, a przez to do zmniejszenia spustosze

ród szerokich warstw narodu.

Komentarz do Prawa Harcerskiego - hm
RP Stanisław Sedlaczek

Przyrzeczenie Harcerskie

Mam szczer

wol

całym

yciem pełni

słu

Bogu i Polsce, nie

ść

pomoc bli

nim i by

posłusznym Prawu Harcerskiemu.

"Mam szczer

wol

..." to znaczy,

e z własnej dobrej woli wst

puj

Harcerstwa i szczerze chc

wypełnia

jego Prawo. "... całym

yciem..."

to znaczy,

e dopóki jestem harcerzem(k

), zobowi

zuj

wszystkim, co stanowi moje obecne

ycie , a wi

c w pracy i w

wypoczynku, w nauce i zabawie, w rado

ci i smutku, w rodzinie,

szkole, warsztacie pracy pełni

słu

Bogu i Polsce, nie

ść

pomoc bli

nim i by

posłusznym(n

) Prawu Harcerskiemu. Chc

słu

Bogu, Polsce i bli

nim. Słu

ba jest wła

ciwie zadaniem harcerza(ki).

Słu

po harcersku, to znaczy my

o innych, pomaga

innym i

dla innych. Chc

posłusznym(n

) Prawu Harcerskiemu, bo ono

okre

la, jak mam pełni

słu

i wskazuje mi drog

, która jest dla

mnie najwła

ciwsza. Jako Katolik (Katoliczka) i Polak(Polka) wiem,

ta słu

ba jest moim obowi

zkiem. Wiem równie

e jest wielkim

zaszczytem, bo składaj

c Przyrzeczenie, bior

na siebie cz

ęść

odpowiedzialno

ci za ruch harcerski i za Polsk

Prawo Harcerskie

1. Harcerz (harcerka) słu

y Bogu i Polsce i sumiennie spełnia swoje

obowi

zki.

Harcerz (harcerka) kocha Boga, jest wiernym synem (wiern

córk

)

cioła. Słu

y Bogu przez to,

e spełnia Jego przykazania, wypełnia

obowi

zki członka Ko

cioła, szerzy wiar

i broni jej.

Harcerz (harcerka) kocha Polsk

. Stara si

coraz lepiej pozna

Słu

y Jej przez to,

e spełnia sumiennie swoje obowi

zki na tym

posterunku, na którym go (j

) Bóg postawił w chwili obecnej, a wi

jako syn (córka), ucze

(uczennica), pracownik (pracownica),

ołnierz,

obywatel (obywatelka). Ponosz

c odpowiedzialno

ść

za prac

w małej

komórce, która jest cz

stk

Polski, jest tym samym wraz z innymi

odpowiedzialny (odpowiedzialna) za cał

Polsk

Harcerz (harcerka) wi

cej ceni szcz

ęś

cie własnego Narodu ni

własne.

Nieustannie walczy o wielko

ść

moraln

i materialn

Polski i o

spełnienie jej misji dziejowej.

Harcerz (harcerka) wie,

e wiernie słu

żą

c Bogu, najlepiej słu

y Polsce,

a wierna i uczciwa słu

ba Polsce, jest jednocze

nie słu

żą

2. Na słowie harcerza (harcerki) polegaj jak na Zawiszy.

Naczeln

cech

charakteru harcerza (harcerki) jest prawda. Harcerz -

to rycerz, a rycerz - to człowiek honoru. Honor wymaga prawdy.
Dlatego harcerz (harcerka) ma tylko jedno słowo, którego nigdy nie
łamie. Na

laduje w tym bohatera spod Grunwaldu - Zawisz

Czarnego

z Grabowa - pierwszego rycerza z Europy.

Harcerz (harcerka) jest uczciwy(a), rzetelny(a), punktualny(a). Słów na
wiatr nie rzuca. Posiada odwag

cywiln

i stosuje j

praktycznie w

yciu, mówi

c w potrzebie prawd

w oczy i broni

c zawsze swoich

przekona

3. Harcerz (harcerka) jest po

yteczny(na) i niesie pomoc bli

nim.

Niesienie pomocy bli

nim jest nakazem Bo

ym, który zawarty jest w

przykazaniu miło

ci.

To te

nieodzown

cech

harcerza (harcerki) jest czynna miło

ść

bli

niego, która wyra

a si

zarówno w ch

tnym niesieniu pomocy

moralnej i materialnej, jak i w serdecznym stosunku do ka

dego, kto

potrzebuje naszej pomocy.

Miło

ść

bli

niego to nie tylko uczucie. To wola czynienia dobrze.

Harcerz ma wol

czynienia dobrze wszystkim i wyzyskuje ka

okazj

, aby by

ytecznym i nie

ść

pomoc bli

nim. Codziennie

spełnia conajmniej jeden dobry uczynek. Szerzy w swym otoczeniu
zasady sprawiedliwo

ci społecznej, oparte na etyce chrze

cija

skiej.

Harcerz (harcerka) jest po

yteczny równie

przez to,

e na ka

dym

stanowisku stara si

pracowa

wydajnie,

eby prac

powi

kszy

dorobek Polski.

4. Harcerz (harcerka) w ka

dym widzi bli

niego, a za brata (siostr

)

uwa

a ka

dego innego harcerza (harcerk

Harcerz (harcerka) niesie pomoc wszystkim potrzebuj

cym, bo

wszystkich uwa

a za bli

nich: bliskich i dalekich, wielkich i małych,

dobrych i złych, przyjaciół i nieprzyjaciół.

Wszyscy oni s

nam równi. Wszyscy s

stworzeni przez Boga i dla

Boga i wszyscy s

odkupieni przez Chrystusa. St

d zasada: "B

dziesz

miłował bli

niego swego, jak siebie samego".

ród bli

nich nale

y jednak - zgodnie z nauk

Chrystusow

rozró

bli

szych i dalszych. Tak stanowi "porz

dek miło

ci", który w

stosunku do jednych i drugich ustala inny zakres obowi

zków.

Wszystkim, zwi

zanym krwi

i duchem: rodzicom, rodzinie,

przyjaciołom, towarzyszom pracy, rodakom, współwyznawcom harcerz
(harcerka) z zasady ma by

przede wszystkim po

yteczny(a), bo

wzgl

dem nich ma wi

ksze obowi

zki, wypływaj

ce z "porz

dku

miło

ci".

W ka

dym jednak poszczególnym wypadku harcerz (harcerka) niesie

pomoc tym, którzy jej w danym momencie najwi

cej potrzebuj

Harcerz (harcerka) za brata uwa

a ka

dego innego harcerza, a za

siostr

inn

harcerk

, bo tworz

oni jedn

rodzin

, zwi

zan

Prawem Harcerskim i jednakowym wychowaniem, opartym na Prawie.

5. Harcerz post

puje po rycersku.

Harcerz przej

ł tradycj

rycerzy chrze

cija

skich. Obowi

zuje go wi

rycerski stosunek do wszystkich. (Harcerka na

laduje wzory dzielnych i

szlachetnych polskich kobiet - godnych sióstr rycerzy chrze

cija

skich).

Nie jest on oparty na formach zewn

trznych, lecz przede wszystkim

płynie z wewn

trznego nakazu serca. Słabych otacza opiek

. Cudzej

godno

ci nie szarga. Potrafi przyzna

do winy i naprawia

wyrz

dzone krzywdy.

Jest odwa

ny(a), silny(a) moralnie, stara si

silny(a) fizycznie. Jest

sprawiedliwy(a) nawet wobec wrogów. Walk

o panowanie dobra

uwa

a za swój obowi

zek. Jest w niej bezkompromisowy. Potrafi swe

zwyci

stwo rozs

dnie wykorzysta

, lecz nie zn

ca si

nigdy nad

pokonanym lub przeciwnikiem.

6. Harcerz (harcerka) miłuje przyrod

i stara si

pozna

Harcerz (harcerka) w czynie ukazuje sw

miło

ść

do przyrody, otaczaj

troskliw

opiek

cały

wiat ro

linny i zwierz

cy.

Współ

ycie z przyrod

daje harcerzowi (harcerce) pogod

ducha,

wyrabia zaradno

ść

. Walka z siłami natury rozwija hart i odwag

Poznawanie przyrody polskiej pozwala mu (jej) lepiej poznawa

Polsk

Przez obcowanie z przyrod

harcerz (harcerka) zbli

a si

cej do

Boga, który jest Stwórc

tej przyrody i wszystkiego, co istnieje.

7. Harcerz (harcerka) jest karny(a) i posłuszny(a) rodzicom i wszystkim
swoim przeło

onym.

Karno

ść

harcerza (harcerki) jest karno

ołniersk

. Ka

dy rozkaz

rodziców i przeło

onych musi by

wykonany natychmiast i z ochot

chocia

by był niemiły. Jest to nie tylko karno

ść

formalna, która płynie z

obawy kary; jest to karno

ść

, która płynie z miło

ci i szacunku.

Przez karno

ść

harcersk

wyrabia harcerz (harcerka) w sobie karno

ść

społeczn

, która jest niezb

dnym czynnikiem w

yciu Narodu.

Przy rodzicach i przeło

onych stoi harcerz (harcerka) w dobrej i złej

doli, broni ich, szanuje i nawet mówi

le o nich nie pozwala przy sobie.

8. Harcerz (harcerka) jest zawsze pogodny(a).

Łatwo jest

mia

i cieszy

kiedy jest nam dobrze.

Prawdziwa moc ducha przejawia si

wtedy, kiedy w niepowodzeniu, w

smutku mamy u

miech na twarzy.

Harcerz (harcerka) przeszkód nie omija, lecz je łamie.

Nie tylko w dobrych, ale i w złych chwilach harcerz (harcerka) ma na
twarzy i w duszy pogod

, która wynika z czystego sumienia i dobrze

spełnionego obowi

zku.

Swoj

pogod

oddziaływa na całe otoczenie.

9. Harcerz (harcerka) jest oszcz

dny(a) i ofiarny(a).

Harcerz (harcerka) wie,

e oszcz

dno

ść

jest podstaw

dobrobytu

narodowego, a m

dra ofiarno

ść

podstaw

słu

by społecznej. Jest wi

oszcz

dny(a) w całej swojej gospodarce osobistej, bo wie,

e w ten

sposób przyczynia si

do dobrobytu swego Narodu. Nie trwoni na

marne ani zdrowia, ani czasu, ani pieni

dzy. Nie pozwala sobie na

pró

niactwo, ani na gry hazardowe.

Jest gospodarny(a); swoim lub powierzonym sobie maj

tkiem stara si

gospodarowa

umiej

tnie i oszcz

dnie.

Równocze

nie jest ofiarny(a), nie szcz

c gdy zachodzi tego

potrzeba, zdrowia, sił, czasu i mienia dla bli

nich i dla Ojczyzny.

10. Harcerz (harcerka) jest czysty(a) w my

li, mowie i uczynkach, nie

pali tytoniu i nie pije napojów alkoholowych.

Harcerz (harcerka) chce by

panem (pani

) samego siebie. Wie,

mog

go (j

) napastowa

pokusy, zna swoje słabo

ci, ale nie pozwala

im rz

dzi

sob

, lecz sam(a) panuje nad nimi. W tym celu

wiczy sw

wol

i wyrabia w sobie hart nie tylko fizyczny, lecz w pierwszym rz

dzie

moralny, a przede wszystkim szuka pomocy w Łasce Bo

ej.

Harcerz (harcerka) bez wahania odrzuca od siebie jako grzech wszelki
brud - złe towarzystwo, zł

ksi

ąż

, brudne my

li, słowa i czyny.

Harcerz (harcerka) wyrzeka si

alkoholu i tytoniu nie tylko dlatego,

szkodz

jego (jej) zdrowiu, ale przede wszystkim dlatego,

e to

dobrowolne, drobne wyrzeczenie hartuje jego (jej) wol

i czyni go (j

)

zdolnym(

) do innych wi

kszych wyrzecze

, jakich wymaga

dzie od

niego (niej) obowi

zek.

Harcerz (harcerka) rozumie,

e od zdrowej moralnie i fizycznie

młodzie

y zale

y wielko

ść

i lepsze jutro Polski. Chce w tym kierunku

pracowa

i prac

zaczyna przede wszystkim od samego (samej)

siebie.