Akt prawny i jego budowa

Oprac. M. Bainczyk, m.in. Na 

podstawie Z. Muras, Podstawy 

prawa

Relacja poj

ęć

do zapami

ę

tania 

na dzisiejszym wykładzie

• Normatywny akt prawny -> przepis prawa -

>norma prawna

• Zasada demokratycznego pa

ń

stwa prawa 

-> zasada legalizmu -> publikacja aktów 
prawnych

Poj

ę

cie aktu prawnego

• Uj

ę

ty w odpowiedniej formie wyraz woli 

pa

ń

stwa/organizacji mi

ę

dzynarodowej

• Normatywny akt prawny – akt woli 

pa

ń

stwa/organizacji mi

ę

dzynarodowej,

- zawieraj

ą

cy normy prawne,

- maj

ą

cy posta

ć

tekstu drukowanego 

- opublikowanego w sposób przewidziany przez 

prawo

Budowa aktu normatywnego

1. Nazwa rodzajowa (ustawa, rozporz

ą

dzenie)

2. Data uchwalenia
3. Tytuł –okre

ś

la zakres przedmiotowy aktu

4. Fakultatywnie: preambuła, wskazanie 

podstawy prawnej (dotyczy rozporz

ą

dzenia)

5. Cz

ęść

zasadnicza zło

ż

ona z przepisów 

prawnych zawartych w artykułach (ustawy) lub 
paragrafach (rozporz

ą

dzenie)

6. Przepisy przej

ś

ciowe i ko

ń

cowe

7. Podpis podmiotu, który wydał akt – prezydent 

(ustawa), Prezes Rady Ministrów, minister 
(rozporz

ą

dzenie)

Przepis prawa

• Zdanie (w sensie gramatycznym) zawarte w 

akcie normatywnym –TO CO CZYTAMY

• Cz

ęść

redakcyjna wyodr

ę

bniona w akcie 

prawnym w postaci:

-> artykułu

-> paragrafu

-> ust

ę

pu

-> punktu

• Redakcyjna posta

ć

/tworzywo normy prawnej

Przepis prawa

• Ustawa

Cz

ęść

Ksi

ę

ga 

Tytuł

Dział

Rozdział

Artykuł

Ust

ę

p

• Rozporz

ą

dzenie

Paragraf 

Punkt 

Litera

Przepis prawa – podział

merytoryczny

•

Ogólne – zakres podmiotowy i przedmiotowy 
aktu, definicje legalne

•

Szczegółowe

1. Materialne – kto, co, w jakich okoliczno

ś

ciach

2. Przepisy o organach i trybie post

ę

powania

3. Zasady odpowiedzialno

ś

ci 

•

Przej

ś

ciowe

•

Dostosowuj

ą

ce

•

Ko

ń

cowe, uchylaj

ą

ce

•

Zał

ą

czniki

Przepisy prawne

Bezwzgl

ę

dnie 

obowi

ą

zuj

ą

ce

Wzgl

ę

dnie 

obowi

ą

zuj

ą

ce

Norma prawna

• Reguła zachowania człowieka
• Zawarta w jednym lub kilku przepisach prawa
Budowa normy prawnej:
-> hipoteza; adresat, warunki, jaki musz

ą

by

ć

spełnione, by przyzna

ć

mu prawo lub przypisa

ć

obowi

ą

zek

-> dyspozycja; opis po

żą

danego lub zakazanego 

zachowania

-> sankcja; reakcja pa

ń

stwa na zachowanie 

niezgodne z prawem

• Art. 20. Je

ż

eli  pobyt  na  terytorium  Rzeczypospolitej 

Polskiej  trwa  przez  okres  dłu

ż

szy  ni

ż

3  miesi

ą

ce, 

obywatel  UE  jest  obowi

ą

zany  zarejestrowa

ć

swój  pobyt

....

• Art. 81. Kto:

•

1)

nie  dopełnia  obowi

ą

zku  zarejestrowania 

pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

•

2) ...,

•

3)...,

- podlega karze grzywny

.

Lex imperfecta

• Art. 91§ 2 kodeksu rodzinnego i 

opieku

ń

czego

Dziecko, które pozostaje na utrzymaniu 

rodziców i mieszka u nich, jest 
obowi

ą

zane pomaga

ć

im we wspólnym 

gospodarstwie.

Normy prawne

abstrakcyjne i 

generalne

a. w ustawie

b. w 

rozporz

ą

dzeniu

konkretne i indywidualne

Decyzja administracyjna

Orzeczenie s

ą

du

Norma o charakterze 

abstrakcyjnym i generalnym

Art. 9. 1. Obywatel  UE  mo

ż

e  wjecha

ć

na 

terytorium  Rzeczypospolitej  Polskiej  na 
podstawie  wa

ż

nego  dokumentu  podró

ż

y 

lub 

innego 

wa

ż

nego 

dokumentu 

potwierdzaj

ą

cego 

jego 

to

ż

samo

ść

i 

obywatelstwo.

Publikacja aktu normatywnego

Obowi

ą

zek publikacji aktów 

• Art. 2 Konstytucji RP – zasada 

demokratycznego pa

ń

stwa prawa -> zasada 

legalizmu -> jasno

ść

i przejrzysto

ść

działania 

pa

ń

stwa -> jednostka powinna mie

ć

mo

ż

no

ść

poznania obowi

ą

zuj

ą

cego prawa

• Akty generalne i abstrakcyjne s

ą

PUBLIKOWANE

• Akty indywidualne i konkretne s

ą

DOR

Ę

CZANE