1
GŁOWICA
Zadanie: szczelne zamkni cie przestrzeni spalania.
W silnikach 4 - suwowych kanały doprowadzaj ce mieszank lub powietrze oraz
odprowadzaj ce spaliny.
Głowice silników chłodzonych po rednio
Budowa:
−
mocna płyta dolna
−
cie sza płyta górna
−
cianki boczne
−
kanały dolotowe i wylotowe
−
słupki na ruby mocuj ce głowice
−
osadzenie wiecy lub wtryskiwacza
−
przestrze wypełniona przez ciecz chłodz c
−
ew. ło yska wałka rozrz du
Cyrkulacja cieczy chłodz cej:
−
przestrze mi dzy zaworami
−
nadlewy wiec lub wtryskiwaczy
−
komora spalania
−
kanały wylotowe (powinny by chłodzone na całej długo ci)
Kanały dolotowe i wylotowe - pola przekrojów zmniejszaj si w stron cylindrów
o około 20 %. W pobli u zaworów powinny mie przekrój zbli ony do kołowego.
Odpływ cieczy - w najwy szym punkcie, aby nie powstawały korki parowe.
Niekiedy odbiór cieczy w kilku punktach.
ruby mocuj ce głowic umieszczone jak najbli ej tulei cylindrowej
i w jednakowych odległo ciach.
Głowice silników o ZS
Głowice dzielone tylko dla du ych silników. Niekiedy dla silników
wysokodoładowanych, bo łatwiej jest uszczelni cylindry.
W silnikach ZS o wtrysku bezpo rednim kanały dolotowe i wylotowe s najcz ciej
wyprowadzane na przeciwne strony.
W silnikach ZS o wtrysku po rednim kanały s wyprowadzane na jedn stron , po
drugiej stronie jest komora (wirowa lub wst pna).
Kolektory dolotowe
W silnikach z wtryskiem bezpo rednim:
−
kanał styczny (starsze rozwi zanie)
−
kanał rubowy
Wtryskiwacz umieszczony jest cz sto w stalowej tulejce wci ni tej w głowic .
Mog by te tulejki mosi ne roztaczane w głowicy. Tulejki te mo na uszczelnia
pier cieniami gumowymi i klejami odpornymi na wysokie temperatury.
Wtryskiwacze mocowane s rubami dwustronnymi M8.
Głowice silników ZS bywaj wykonywane z eliwa (te same materiały co na
kadłub) lub ze stopów lekkich.
Głowice silników ZI
2
Jednolite obejmuj ce wszystkie cylindry. W silnikach mniej wysilonych kanały
dolotowe i wylotowe bywaj ł czone parami dla s siednich cylindrów, co
upraszcza konstrukcj .
Kanały dolotowe i wylotowe mog by skierowane w jedn stron lub w dwie.
Zale y to głównie od komory spalania:
kulista - na dwie strony
klinowa - na jedn stron
Materiały: eliwo lub stopy aluminium (najcz ciej).
Głowice silników chłodzonych bezpo rednio
Najcz ciej oddzielne dla ka dego cylindra. W małych silnikach 2 - cylindrowych
jedna głowica.
Głowice s odlewami kokilowymi ze stopów aluminium.
B.
silne u ebrowanie: około 75 % powierzchni chłodz cej silnik znajduje si
w głowicy.
Kanał wylotowy powinien by jak najprostszy i jak najkrótszy ze wzgl du na
obci enie cieplne głowicy.
Gniazda zaworowe
Wstawiane do głowic aluminiowych i eliwnych.
Materiał: eliwo specjalne niskostopowe (1,2 % Cr, 1,2 % Mo, 0,8 % Cu, 0,5 %P.),
niekiedy - br zal.
Dla poprawy wła ciwo ci gniazda niekiedy stellituje si .
Gniazda s osadzone z du ym wciskiem 0,1
÷
0,5 % (wi ksze wciski dla głowic
aluminiowych), ochładzane s w ciekłym powietrzu lub azocie.
Prowadnice zaworów
Grubo cianek 2
÷
4 mm.
Du y wcisk:
−
H7/s7 dla głowic eliwnych
−
0,4
÷
0,6 % dla głowic ze stopów aluminium z krzemem
Materiał:
−
eliwo szare o du ej zawarto ci grafitu
−
eliwa niskostopowe
−
proszki spiekane
Prowadnice stosuje si bez kołnierzy.
Cz sto stosuje si plastykowe pier cienie uszczelniaj ce w górnej cz ci
prowadnic (zapobiegaj przeciekaniu oleju do komory spalania).
Długo otworu cz ci prowadz cej 5
÷
7 rednicy trzonka zaworu (ze wzgl du na
konieczno odprowadzania ciepła).
Wstawka komory spalania
Komory spalania wst pne lub wirowe znajduj si w głowicy. Stosuje si niekiedy
wstawki z aroodpornego stopu.
Uszczelki głowic
−
chroni przed przedmuchami z cylindrów
−
chroni przed przeciekami cieczy chłodz cej
−
kompensuj niedokładno ci wykonania uszczelnianych płaszczyzn i deformacj
(pod wpływem ci nienia i temperatury)
3
Uszczelki musz by odporne na:
−
gor ce spaliny
−
paliwo
−
olej
−
ciecz chłodz c
−
musz by plastyczne
Uszczelki:
−
metalowe
−
mi kkie
−
Uszczelki metalowe
Materiał: Cu, Al, mi kka stal
Głównie stosowane w silnikach chłodzonych powietrzem.
Uszczelki mi kkie
Stanowi najlepsze uszczelnienie.
Musz by odporne na temperatury do 200
°
C.
Materiał uszczelniaj cy: mieszanki materiałów niemetalowych (m.in. azbest -
obecnie zabroniony).
Uszczelka jest zbrojona siatk lub blach stalow perforowan . Otwory na cylindry
s obramowane cienk blach z mi kkiej stali ocynkowanej. Wszystkie inne
otwory i kraw dzie równie obramowane.
Naciski na całej powierzchni 15
÷
35 MPa, a na obramowaniach cylindrów 50
÷
200 MPa.
Powtórny monta uszczelek nie jest zalecany.
Grubo uszczelek 0,6
÷
2 mm z tolerancj
±
0,1 mm. Zalecane s uszczelki jak
najcie sze:
−
dla silników ZI 0,6 mm
−
dla silników ZS 1,2 mm
ruby mocuj ce głowice
Analogiczne do rub mocuj cych ło yska główne. Mniejsze s siły obci aj ce,
wi c mniejsze rednice.
Do kadłubów eliwnych mog by ruby z łbami, do aluminiowych - dwustronne.
Stosuje si zabezpieczenie naci giem wst pnym.
Dobór rednic rub ze wzgl du na:
−
obci enie od siły P
g max
i naci gu wst pnego
−
liczb rub otaczaj cych cylinder
−
odpowiedni nacisk uszczelki
Nie jest zalecane powtórne u ywanie rub głowicowych je li pracuj na granicy
plastyczno ci).
Dokr canie rub głowicowych:
−
kluczem dynamometrycznym
−
w odpowiedniej kolejno ci
−
stopniowo
4
Kolektory dolotowe
Kolektor dolotowy - przewody dolotowe i kołnierze do mocowania kolektora do
głowicy i do wlotu powietrza, np. ga nika, przepływomierza powietrza, filtra
powietrza itd.
Czynnik przepływaj cy:
−
powietrze w silnikach ZS i ZI z wtryskiem wielopunktowym
−
mieszanka w silnikach ZI ga nikowych i z wtryskiem centralnym
Wymagania:
−
mały opór hydrauliczny (ze wzgl du na napełnienie cylindrów)
−
wykorzystanie energii kinetycznej czynnika
−
równomierny rozdział czynnika do poszczególnych cylindrów
−
w silnikach ZS, szczególnie o wtrysku bezpo rednim, zapewnienie
dostatecznego zawirowania
Cechy kolektorów dolotowych:
−
kształty przewodów łagodne
−
pola przekrojów zapewniaj ce pr dko ci przepływu 30
÷
40 m/s
−
w zale no ci od koncepcji całego silnika - kolektory w jedn lub przeciwne
strony
−
w silnikach ZI cz sto podgrzewanie kolektora
zmniejsza napełnienie
wpływa na ujednorodnienie mieszanki i popraw rozdziału mieszanki (przy
zasilaniu centralnym)
cz sto stosuje si podgrzewanie miejscowe
czynnikiem podgrzewaj cym s : spaliny lub ciecz chłodz ca
Materiały: najcz ciej stopy Al (odlewy), do silników ZS mog by wytłoczki
z cienkiej blachy stalowej o grubo ci około 1 mm.
Uszczelki: tektura zbrojona, tworzywa sztuczne, kauczuk, grafitowane
powierzchnie.
Kolektory wylotowe
Odprowadzaj spaliny z głowicy do rury wylotowej.
Powinny mie kształt łagodny; korzystne jest długie prowadzenie oddzielnych
przewodów dla poszczególnych cylindrów (aby nie zakłóca wypływu spalin
z cylindrów).
Stosuje si odlewy z eliwa aroodpornego (1,5
÷
2 % Cr), w silnikach ZS
wytłoczki z grubej blachy stalowej (2 mm).
Uszczelki - tektura z tworzywami, obło ona cienkimi blachami z mi kkiej stali lub
miedzi.