Infrastruktura transportu II w6

Dziennik Ustaw z 2000 r. Nr 63 poz. 735

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA TRANSPORTU I GOSPODARKI

MORSKIEJ

z dnia 30 maja 2000 r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny

odpowiadać drogowe obiekty inŜynierskie i ich

usytuowanie.

Obiekt mostowy - rozumie się jako budowlę

przeznaczoną do przeprowadzenia drogi,

samodzielnego ciągu pieszego

lub pieszo-rowerowego, szlaku wędrówek zwierząt

dziko Ŝyjących lub innego rodzaju komunikacji

gospodarczej nad przeszkodą terenową,

a w szczególności: most, wiadukt, estakadę, kładkę,

tunel - rozumie się przez to budowlę przeznaczoną do

przeprowadzenia drogi, samodzielnego ciągu pieszego lub

pieszo-rowerowego, szlaku wędrówek zwierząt dziko

yjących lub innego rodzaju komunikacji gospodarczej przez

lub pod przeszkodą terenową, a w szczególności: tunel,

przejście podziemne,

przepust - rozumie się przez to budowlę o przekroju

poprzecznym zamkniętym, przeznaczoną do przeprowadzenia

cieków, szlaków wędrówek zwierząt dziko Ŝyjących lub

urządzeń technicznych przez korpus drogi,

Ze względu na rodzaj drogi prowadzonej po moście dzielone

są one następująco:

drogowe – przez most prowadzony jest ruch komunikacji

samochodowej

kolejowe – przez most prowadzona jest trasa kolejowa

wodne (akwedukty) - przez most prowadzony jest kanał

wodny, bądź prowadzony jest grawitacyjnie strumień wody

kładki piesze – dla ruchu pieszego.

MoŜna spotkać rozwiązania, w których podpory

wykonane są z innego tworzywa niŜ przęsła, np.

stalowe przęsła na filarach z cegły (most stalowo-

ceglany).

Podstawowymi elementami konstrukcji mostu są

filary, na których za pośrednictwem łoŜysk

mostowych opierają się przęsła. Skrajne podpory

noszą nazwę przyczółków. Filary znajdujące się w

wodzie są chronione przed naporem kry przez izbice.

Ustrój nośny przęsła składać się moŜe

z następujących elementów:

- belek (dźwigarów) głównych;

- pomostu (części przejazdowej – poprzecznice,

mostownice);

- stęŜeń (poziomych i pionowych stęŜeń wiatrowych,

tęŜników hamownych;

- łoŜysk.

Zadaniem stęŜeń jest usztywnienie mostu przez

przejęcie sił poziomych i przeniesienie ich na

dźwigary główne.

ŁoŜyska – przenoszą na podpory reakcje dźwigarów

głównych. Rozkładają one siły skupione na

powierzchnie ław podłoŜyskowych. ŁoŜyska

centrują reakcje i umoŜliwiają swobodny przesuw i

obrót, co ma znaczenie ze względu na zmiany

długości belek z powodu działania sił wewnętrznych,

temperatury itp. RozróŜnia się łoŜyska stałe

(moŜliwy obrót) i łoŜyska ruchome (moŜliwy obrót i

przesuw).

Podpory mostu przenoszą obciąŜenie z ustroju

nośnego na podłoŜe. RozróŜnia się podpory

brzegowe (przyczółki) i podpory pośrednie (filary).

Drewniane filary nazywane są jarzmami.

Podstawowym zadaniem konstrukcyjnym przyczółka

jest podtrzymywania przęseł oraz ograniczeniu

nasypu

Podział mostów:

- ze względu na konstrukcję:

− wiszący

− wantowy

− belkowy

− kratownicowy

− łukowy

- ze względu na materiał ustroju nośnego:

− stalowy

− betonowy

Z uwagi na przyjęte rozwiązanie konstrukcyjne

mosty dzielimy na jedno- lub wieloprzęsłowe. W

zaleŜności od samej konstrukcji przęsła mogą to być

rozwiązania płytowe lub belkowe, z belek prostych

lub łukowych, oraz kratowe.

Z uwagi na sposób podparcia przęsła mosty dzielone

są na wspornikowe, wolnopodparte, wiszące

i wantowe, o przęsłach stałych lub ruchowych

(mosty zwodzone, obrotowe, uchylne i przetaczane).

Most wiszący - płyta przęsła zawieszona jest na cięgnach

(kablach) mocowanych na podporach, lub na wieŜach

zwanych teŜ pylonami (most wantowy). Przykładem mostu

wiszącego jest:

najstarszy most wiszący na świecie w Pensylwanii z 1801 r.

najstarszy most wiszący w Polsce, zbudowany w 1827 r. w

miejscowości Ozimek w województwie opolskim

Most Grunwaldzki we Wrocławiu

KaŜda z lin na których wisi most ma 93 cm średnicy i składa

się z 27572 oddzielnych Ŝyłek kabla. KaŜda wieŜa

wytrzymuje obciąŜenie 95 tysięcy ton, a kaŜda zamontowana

na brzegu blokada wytrzymuje naciąg 28,5 tysiąca ton. Od.

Most ma długość 2,7

, a pomiędzy dwiema bliźniaczymi

wieŜami (wys. 218

) 1280 m..

Lake Pontchartrain Causeway - most prowadzący przez jezioro Pontchartrain w stanie

Luizjana

, w Stanach Zjednoczonych. NajdłuŜszy most na świecie, dłuŜsza (nowsza) nitka ma

38 km 422 m długości. W chwili obecnej na most składają się dwie nitki - pierwsza

wybudowana została w 1956 roku; druga, równoległa, powstała w roku 1969. Most łączy od

południa

Metairie

, przedmieścia

Nowego Orleanu

ze zlokalizowanym na północnym brzegu

Mandeville

Most obrotowy - najciekawszymi przykładami są: most

drogowy w GiŜycku z 1889 lub wąskotorowy most w Rybinie

na szlaku śuławskiej Kolei Dojazdowej - oba o przęsłach

obracanych ręcznie (przez jednego człowieka) w poziomie.

W Szczecinie nad Regalicą (Odrą Wschodnią) znajduje się

jedyny w Polsce czynny kolejowy most zwodzony.

Most zwodzony - rodzaj mostu ruchomego, w którym

przynajmniej jedno przęsło jest podnoszone, umoŜliwiając

udroŜnienie drogi wodnej dla łodzi i innych jednostek

pływających.

Podnoszenie przęsła jest ułatwione z reguły przez zastosowanie

mechanizmu przeciwwagi. Mosty zwodzone mogą być jedno- lub

dwuskrzydłowe. Na ogół mosty zwodzone są mostami

drogowymi, do wyjątków naleŜą mosty kolejowe, jak na przykład

kolejowy most zwodzony nad Regalicą i most w Trondheim.

WYPOSAśENIE OBIEKTÓW INśYNIERSKICH

Wymagania ogólne

§ 180. W zaleŜności od potrzeb, przeznaczenia i usytuowania obiekt inŜynierski powinien

być wyposaŜony w szczególności w: 1) łoŜyska, 2) zabezpieczenia przerw

dylatacyjnych, 3) izolację wodoszczelną, w szczególności pomostów obiektów mostowych

i powierzchni konstrukcji oporowych stykających się z gruntem, 4) nawierzchnię jezdni i

chodników, 5) krawęŜniki oddzielające jezdnię od chodników lub torowiska bądź

ograniczające jezdnie w obiektach bez chodników, 6) tory tramwajowe i słupy sieci

trakcyjnej, 7) urządzenia odprowadzenia wód opadowych, 8) balustrady zabezpieczające

pieszych i obsługę przed upadkiem z wysokości, 9) bariery przeciwdziałające wyjechaniu
pojazdu poza jezdnię lub obiekt bądź zabezpieczające pojazdy przed najechaniem na obiekt

lub przeszkody stałe znajdujące się w pobliŜu jezdni, 10) osłony zabezpieczające przed

poraŜeniem prądem sieci trakcyjnych, 11) ekrany przeciwhałasowe, 12) osłony

przeciwolśnieniowe, 13) instalacje oświetleniowe, 14) urządzenia

wentylacyjne, 15) urządzenia zabezpieczające dostęp do obiektu w celach

utrzymaniowych, 16) urządzenia mechaniczne dla ruchomych elementów

konstrukcji, 17) płyty przejściowe w strefie połączenia obiektu z nasypem

drogowym, 18) elementy zabezpieczające podpory mostów przed działaniem kry, spławu i

eglugi oraz podpory wiaduktu przed najechaniem pojazdów i skutkami wykolejenia

pojazdów szynowych, 19) tablice określające szlak Ŝeglugowy zgodnie z odnośnymi

przepisami, 20) sprzęt i środki gaśnicze, 21) specjalnie uformowane nisze podporowe na

urządzenia umoŜliwiające podnoszenie ustroju nośnego, 22) zabezpieczenia przed

dostępem:a) ptactwa, nietoperzy,b) osób postronnych do pomieszczeń technicznych,

urządzeń technicznych oraz przestrzeni zamkniętych, 23) znaki pomiarowe.

Wiadukt – pierwotnie tym terminem była określana droga

rzymska przeprowadzona nad wąwozem, na konstrukcji

opartej na arkadach. Obecnie jest to przeprawa pozwalająca

na pokonanie kaŜdej przeszkody typu: dolina, wąwóz, inna

droga kołowa, tory kolejowe, ale poza przeszkodą wodną

(do pokonania przeszkód wodnych słuŜą mosty z tym, Ŝe

jeśli na dnie wąwozu lub doliny znajduje się rzeka lub

potok, to uŜywa się nazwy wiadukt). Wiadukty budowane są

podobnie jak mosty, z wykorzystaniem podobnych

rozwiązań konstrukcyjnych i materiałowych.

Estakada – droga transportowa (np. na terenie fabryki pomiędzy

halami produkcyjnymi, placami składowymi itp., na terenie fortu

lub pomiędzy fortami itd.) prowadzona ponad terenem na

specjalnie pobudowanej w tym celu konstrukcji wsporczej (na

słupach połączonych pomostami). Estakady mają znaczną

długość i buduje się je, gdy nie moŜna wybudowac nasypu.

Do badania betonu w konstrukcjach mogą być wykorzystane następujące metody:
-

sklerometryczne (młotek Schmidta);

ultradźwiękowe (prędkość rozchodzenia się fal ultradźwiękowych podłuŜnych);

lokalne niszczące (metoda badań próbek wyciętych z konstrukcji);

radiologiczne (wykorzystujące między innymi osłabienie promieniowania X i gamma

przechodzącego przez materiał, a takŜe ich rozproszenie i tłumienie fal

inne metody pośrednie.

Badania elektromagnetyczne – oparte na wykorzystywaniu zjawisk wychodzących w strumieniu

magnetycznym w specjalnej sondzie pod wpływem zbliŜenia jej do ferromagnetyku

Badania murów konstrukcji – ocenia się wytrzymałość i trwałość cegieł, spoin i ścian za pomocą ww

metod oraz na próbkach wyciętych z konstrukcji, ocenia się strukturę, wilgotność, grubość,
korozję za pomocą termowizji, ultradźwięków

Zbrojenie w konstrukcjach Ŝelbetowych – określa się jakość poszczególnych prętów stalowych w

betonie, ich odległość od powierzchni, średnicę itp. Stosuje się metody nieniszczące
radiologiczne, magnetyczne. Badania radiograficzne pozwalają na ocenę zbrojenia w
skomplikowanych układach konstrukcyjnych

Tunel - budowla komunikacyjna w postaci długiego korytarza -
podziemna lub podwodna, wykonana metodą odkrywkową lub
drąŜenia. SłuŜy do omijania przeszkód terenowych. Tunele to
najczęściej budowle geotechniczne mające swoje wyloty na
powierzchni ziemi. Ze względu na przeznaczenie moŜna je
podzielić na:

•

tunele kolejowe (dla ruchu pociągów);

•

tunele drogowe (dla ruchu samochodowego);

•

tunele kanałowe (dla przepływających nimi

statków);

•

przejścia podziemne (dla ruchu pieszych).

Obecnie najdłuŜszym (54 km) tunelem jest podmorski

tunel

Seikan

Japonii

. NajdłuŜszym tunelem lądowym na świecie jest

tunel kolejowy Lötschberg w

Szwajcarii

. Dzięki niemu podróŜ z

Włoch do Niemiec skróci się z 3,5 do 2 godz. Tunel ma 34,6 km .
Ciągnie się on od alpejskiej miejscowości

Frutigen

w kantonie

Berno

Raron

w kantonie

Valais

. Budowany był przez osiem lat,

a jego koszt wyniósł ponad 4 mld

franków szwajcarskich

SkrzyŜowanie dróg rozumie się jako przecięcie lub połączenie

dróg w jednym poziomie, umoŜliwiające pełny lub częściowy

wybór kierunku jazdy.

SkrzyŜowanie dróg w róŜnych poziomach jest przejazdem

drogowym bez moŜliwości wyboru kierunku jazdy. Natomiast

skrzyŜowanie lub połączenie dróg na róŜnych poziomach

umoŜliwiające pełną lub częściową moŜliwość wyboru kierunku

jazdy nazywa się węzłem.

Miejscem przekraczania drogi przez pieszych, oznaczonym

odpowiednimi znakami drogowymi jest przejście dla pieszych.

Ze względu na organizację ruchu rozróŜnia się skrzyŜowania

zwykłe, częściowo skanalizowane i skanalizowane, a ze względu

na liczbę wlotów skrzyŜowania na trzy- cztero- i wielowlotowe.

Projektowane skrzyŜowanie powinno spełniać:

-warunki bezpieczeństwa (powinno być w porę dostrzegalne,

widoczne, czytelne i łatwo przejezdne, oraz zapewniać

wymaganą przepustowość),

- uwzględniać warunki ochrony środowiska.

Projektując skrzyŜowania duŜe naleŜy dąŜyć, aby kąt przecięcia
mieścił się w przedziale 70

- 110

(wyjątkowo 60

- 120

SkrzyŜowanie zwykłe projektuje się na włączeniu lub przecięciu
pod kątem zbliŜonym do prostego dwóch dróg jednojezdniowych,
przy niewielkim natęŜeniu ruchu.

Ze względów ruchowych osie dróg powinny przecinać się w
jednym punkcie w obrębie skrzyŜowania. NaleŜy przy tym unikać
krzyŜowania więcej niŜ czterech kierunków ruchu.

Kanalizację drogi bocznej uzyskuje się przez wprowadzenie
wysepek kierujących, rozdzielających przeciwne kierunki ruchu