background image

Co to jest Inżynieria Chemiczna 

       Każdy  wie,  że  inżynierowie  projektują  drogi,  mosty, 
konstrukcje  budowlane,  tunele,  kominy,  windy,  maszyny 
rolnicze,  samochody,  samoloty,  roboty,  pojazdy  kosmiczne, 
statki i wiele innych.  

Inżynierowie  projektują  też  fabryki,  a  w  nich  poszczególne 
instalacje składające się z aparatów.  

Przemysłowe instalacje chemiczne składają się z takich aparatów jak: 

 

reaktory chemiczne, w których przebiegają reakcje chemiczne, 

 

kolumny, np. rektyfikacyjne, których smukły widok jest charakterystyczny dla wielu 
zakładów chemicznych, 

 

wymienniki  ciepła,  w  których  ciepło  jest  przekazywane  od  jednego  czynnika  do 
drugiego, 

 

suszarki, w których ciało stałe pozbywa się wilgoci, najczęściej wody, 

a ponadto: 

 

mieszalniki,  filtry,  krystalizatory,  absorbery,  adsorbery,  ekstraktory,  moduły 
membranowe i wiele innych. 

     Reaktory  stanowią  wprawdzie  zasadnicze,  ale  nie  jedyne  aparaty  w  tzw.  ciągu 
technologicznym.  W  wyniku  reakcji  chemicznych  powstają  prawie  zawsze  mieszaniny,  z 
których  należy  wyodrębnić  jeden  lub  kilka  składników.  Do  tego  celu  służą  procesy 
rozdzielania  takie  jak  destylacja,  rektyfikacja,  adsorpcja,  absorpcja,  filtracja,  krystalizacja, 
procesy membranowe, ekstrakcja i inne. 

     Inżynieria  Chemiczna  zajmuje  się  teorią  zarówno  reakcji  chemicznych  jak  również 
procesów  rozdzielania  mieszanin  a  ponadto  innych  procesów  towarzyszących  jak  np. 
przenoszenie  ciepła,  przenoszenie  masy  oraz  przepływy  płynów  przez  elementy  aparatury 
(często o skomplikowanym kształcie). 

     Ponieważ  wszystkie  te  procesy  zachodzą  z  pewną  skończoną  szybkością,  więc  chcąc 
uzyskać odpowiednią wydajność (liczoną np. w tonach produktu na dobę) wszystkie aparaty 
muszą  mieć  odpowiednie  wymiary  i  kształty.  Ktoś  to  musi  dobrać  i  zaprojektować.  Jest  to 
domeną specjalisty z zakresu Inżynierii Chemicznej

     Ostatnio  sporo  uwagi  poświęca  się  reakcjom  biochemicznym.  Procesy  biochemiczne, 
mimo  że  na  ogół  są  wolniejsze  od  procesów  chemicznych  to  jednak  mają  cechy,  które 
powodują, że są one coraz częściej stosowane. Te cechy to: selektywność, energooszczędność 
oraz  bezodpadowość.  W  związku  z  tym  rozwinęła  się  Inżynieria  Biochemiczna 
(Bioprocesowa), młodsza siostra Inżynierii Chemicznej

background image

 

     Podstawowym  narzędziem  służącym  do  opisu  poszczególnych  procesów  jest 
modelowanie,  polegające  na  analizie  przebiegu  procesu  przy  pomocy  modeli 
matematycznych  i  fizycznych.  Modele  te  są  syntezą  informacji  zaczerpniętych  z 
fizykochemii, termodynamiki, dynamiki płynów, nauki o transporcie pędu, ciepła i masy oraz 
szeregu  innych  dyscyplin  naukowych.  Modelowanie  umożliwia  przewidywanie  przebiegu 
procesów  w  aparatach  niezależnie  od  ich  wielkości.  Modelowanie  matematyczne  procesów 
Inżynierii  Chemicznej  oraz  projektowanie  procesów  i  aparatów  opiera  się  na  dość 
skomplikowanych  obliczeniach.  Niemal  w  każdym  przypadku  niezbędne  jest  użycie 
komputera, jako środka wspomagającego. Nowoczesny Inżynier chemik musi posługiwać się 
komputerem z taką samą wprawą jak specjalistyczną aparaturą chemiczną. 

Priorytetowymi kierunkami badawczymi Inżynierii Chemicznej i Procesowej są: 

 

Inżynieria reaktorów chemicznych, 

 

Inżynieria bioprocesowa (biochemiczna), 

 

Nanotechnologia, 

 

Intensyfikacja procesów, zaawansowane sterowanie procesami, 

 

Nowoczesne, niekonwencjonalne metody rozdziału mieszanin, 

 

Odnawialne nośniki energii, 

 

Procesy i aparaty chemiczne w ochronie środowiska. 

Zwykle uważa się, że początki ludzkiej twórczości giną w pomrokach dziejów. Z historią 

inżynierii chemicznej jest inaczej. Można dość dokładnie określić miejsce, czas i okoliczności 
jej narodzin.  

     Chociaż przemysł chemiczny jest znacznie starszy niż wiele innych, inżynieria chemiczna 
nie istniała, jako oddzielna dyscyplina, aż do dwudziestego wieku. Aby to wyjaśnić, musimy 
się  przenieść  do  wieku  dziewiętnastego.  W  Niemczech  sporą  tradycję  miał  już  przemysł 
związków  organicznych.  Od  połowy  osiemnastego  wieku  intensywnie  rozwijano  tam  m.in. 
produkcję barwników. Dodajmy - metodą okresową.  

     W  1811  roku  Flesnel  otrzymał  NaHCO

3

  wg  reakcji  leżącej  u  podstaw  amoniakalnej 

metody  produkcji  sody.  Okazało  się  jednak,  że  znajomość  samej  reakcji  chemicznej  nie 
wystarczyła  do  opracowania  procesu  technologicznego,  który  składa  się  z  szeregu  operacji 
termodynamicznych, kinetycznych, hydrodynamicznych, cieplnych itp.  

background image

     Droga  od  laboratorium  Flesnela  do  skali  przemysłowej  była  wielką  szkołą  pokory  dla 
chemików.  Dopiero  w  1865  roku  Solvayowi  udało  się  uruchomić  w  Belgii  fabrykę  do 
produkcji  sody  według  chemicznej  koncepcji  Flesnela.  Instalacja,  którą  stworzył  była 
świetnym przykładem zastosowania zaawansowanych idei inżynierii chemicznej. Przeważyły 
względy procesowe nad  czystym  chemizmem;  mówi się bowiem  o metodzie Solvaya,  a nie 
Flesnela.  

     Wydawać  by  się  mogło,  że  to  właśnie  Europa,  powinna  być  kolebką  nowej  dyscypliny 
nauk technicznych. Tak jednak się nie stało. Dlaczego? 

     Ludzie  kształtujący  ówczesny  niemiecki  przemysł  chemiczny  byli  głównie  praktykami, 
niezainteresowanymi w ilościowej analizie istoty procesów leżących u podstaw stosowanych 
technologii. Niemiecka tradycja przemysłowa stawiająca na produkcję drobnych chemikaliów 
organicznych,  praktycznie  aż  do  I  wojny  światowej,  też  nie  stworzyła  bodźca  do  rozwoju 
inżynierii chemicznej.  

     Trend  masowej  produkcji  przemysłowej  zaczął  zapowiadać  nadejście  nowego  spojrzenia 
na procesy technologiczne. Inicjatywę przejęły Stany Zjednoczone. To tam, a nie w Europie, 
postawiono  na  przemysłowe  zastosowanie  idei,  które  potem  na  długo  stały  się 
obowiązującymi kanonami inżynierii chemicznej. Koncepcja trafiła na podatny grunt. Metody 
i  pojęcia  rodzącej  się  nowej  dyscypliny,  zaczęły  rozwijać  się  razem  z  amerykańskim 
przemysłem.  Uruchomiono  potężne  rządowe  programy  badań  eksperymentalnych  m.in.  w: 
Columbia University, Massachusetts Institute of Technology, University of Michigan.  

     W  roku  1908  powstał  American  Institute  of  Chemical  Engineers  (AIChE).  Pierwsi 
studenci  inżynierii  chemicznej  słuchali  niezwykle  "spersonalizowanych"  i  zróżnicowanych 
wykładów Chandlera, Nortona, Thorpa, Wittakera, Walkera. i Whita. W dużym stopniu były 
one  oparte  na  studium  technologii  chemicznej.  Z  upływem  czasu  rosła  jednak  potrzeba 
unifikacji pojęć i programów.  

     Na  zjeździe  AIChE  w  1922  roku  zaaprobowano  pojęcie  operacji  jednostkowej  (obecnie 
procesu  jednostkowego).  Idea  nasuwała  się  sama.  Każdy,  dowolnie  skomplikowany  proces 
technologiczny,  przebiegający  w  dowolnej  skali,  da  się  rozłożyć  na  pewne  składowe,  takie 
jak:  przepływy  płynów  przez  rurociągi,  filtracja,  sedymentacja,  odparowanie,  destylacja, 
rektyfikacja,  absorpcja,  ekstrakcja,  adsorpcja,  suszenie,  krystalizacja,  sublimacja  oraz  liczne 
procesy  chemiczne  z  towarzyszącymi  im  zjawiskami  ruchu  masy  i  ciepła.  Każdy  ciąg 
technologiczny  jest  zatem  zbudowany  z  pewnej  sekwencji  operacji  jednostkowych,  jak  z 
klocków Lego. Idea ta była potem rozwijana przez dziesięciolecia, z pożytkiem dla inżynierii 
chemicznej i jej użytkowników.  

     Pojęcie  operacji  jednostkowej  było  pierwszym  owocem  unifikacji  metod  badawczych 
inżynierii chemicznej. Było też jej pierwszym poziomem.  

     Zapytał  mnie  dociekliwy  student  biotechnologii  Uniwersytetu:  "jak  przenieść  nasze 
badania prowadzone w maleńkiej skali laboratoryjnej na skalę produkcyjną, aby można było 
na  tym  zarobić?”.  
Odpowiedziałem:  "powinien  Pan  zacząć  studiować  inżynierię  chemiczną, 
jako drugi fakultet
". Powiększanie skali to jeden z problemów, który kiedyś mocno przyczynił 
się do rozwoju tej dyscypliny.  

background image

     Z  chwilą  lepszego  poznania  operacji  jednostkowych  okazało  się,  że  nie  stanowią  one 
wyodrębnionych  jednostek.  Innymi  słowy,  nie  są  "klockami  elementarnymi".  Operacje 
jednostkowe zaczęto traktować, jako specjalne przypadki lub kombinacje przenoszenia pędu, 
przenoszenia  ciepła  lub  dyfuzyjno-kinetycznego  ruchu  masy.  Przykładowo:  destylacja  jest 
połączeniem  wspomnianego  ruchu  masy  i  ciepła,  a  filtracja  -  specjalnym  przypadkiem 
przepływu. Z kolei proces w reaktorze chemicznym łączy w sobie elementy przepływu płynu, 
dyfuzyjnego ruchu masy oraz transportu ciepła.  

Było to myślenie twórcze i brzemienne w skutkach.  

     Mniej więcej od roku 1950 (wtedy powstało światowe czasopismo Chemical Engineering 
Science
)  obserwuje  się  stopniowe  odchodzenie  od  koncepcji  operacji  jednostkowych  na 
korzyść idei zjawisk przenoszenia. W miejsce ujęć empirycznych  - dominujących w "epoce 
operacji jednostkowych" zaczęto wprowadzać opisy ilościowe oparte na prawach zachowania 
i na znajomości mechanizmów rządzących procesami. "Klockami elementarnymi" okazały się 
zjawiska leżące u podstaw wszelkich procesów fizycznych i chemicznych. 

     Tak  wykrystalizował  się  drugi  poziom  unifikacji  inżynierii  chemicznej.  Czy  istnieje 
poziom trzeci?  

     Takie podstawowe podejście do zjawisk przenoszenia i procesów chemicznych oznacza, iż 
wagi  nabrała  ich  analiza  matematyczna.  To  z  kolei  stworzyło  ogromne  możliwości 
przewidywania  właściwości  technologicznych  i  ekonomicznych  dowolnie  zaprojektowanych 
procesów lub ich ciągów poprzez symulacje komputerowe.  

     Konsekwencje tej unifikacji są dziś wyraźnie widoczne w intensywnie poszerzającym się 
obszarze  zainteresowań  inżynierii  chemicznej.  Dziś  nikt  nie  kwestionuje  jej  obecności  w 
biotechnologii,  zagadnieniach  ochrony  środowiska,  produkcji  leków,  żywności,  paliw, 
dopalaczy  samochodowych,  elektronicznych  układów  scalonych  i  sztucznej  nerki.  A  co 
będzie za kilkanaście lat? To zależy od Twojej inwencji. 

Bardziej naukowo sformułowanie odpowiedzi na pytanie, co to jest "Inżynieria Chemiczna
można znaleźć w Wielkiej Encyklopedii PWN z 2001 r. 

Inżynieria Chemiczna i Procesowa, dawniej Inżynieria Chemiczna, nauka techniczna, która 
wykorzystując  metody  i  wiedzę  z  zakresu  matematyki,  fizyki,  chemii  i  biologii,  a  także 
ekonomii, zajmuje się procesami, w których ulegają zmianie skład i/lub właściwości materii, 
w wyniku przemian natury chemicznej, biochemicznej lub fizykochemicznej. 

Celem  Inżynierii  Chemicznej  i  Procesowej  jest  stworzenie  na  podstawie  doświadczeń  i 
analizy  teoretycznej  ilościowego  opisu  procesów,  w  których  zachodzi  wspomniana 
transformacja  materii;  stanowi  to  podstawę  projektowania,  właściwej  eksploatacji, 
optymalizacji  i  automatycznego  sterowania  instalacjami  przemysłowymi  w  przemyśle 
chemicznym,  przetwórstwie  spożywczym,  metalurgii,  ochronie  środowiska  i  innych 
dziedzinach.  

W odróżnieniu od Technologii Chemicznej, zadania Inżynierii Chemicznej i Procesowej nie 
dotyczą  receptury,  tj.  koncepcji  chemicznej,  lecz  technicznych  problemów  realizacji 
procesów;  w  związku  z  tym  inżynierię  chemiczną  i  procesową  można  uważać  za  czwarty 

background image

dział  techniki,  po  historycznie  wcześniej  ugruntowanych:  budowlanym,  mechanicznym  i 
elektrycznym.  

Powstanie inżynierii chemicznej, jako dyscypliny nauk było związane z opublikowaniem 1923 
w USA książki Principles of Chemical Engineering; wprowadzono w niej istotne dla rozwoju 
badań  i  metod  nauczania  pojęcie  operacji  jednostkowej  (procesu  podstawowego). 
Wprowadzenie  tego  pojęcia  wynikało  ze  spostrzeżenia,  że  w  wielu  tzw.  przemysłach 
przetwórczych  (np.  chemicznym,  rafineryjno-naftowym,  spożywczym,  cukrowniczym, 
rolnym, lekkim, jak też w dziedzinie ochrony środowiska) występuje szereg identycznych w 
zasadzie  procesów  o  jednakowych  podstawach  fizykochemicznych,  zwanych  procesami 
podstawowymi.  Zasadniczy  przedmiot  inżynierii  chemicznej  stanowiły  i  nadal  stanowią 
odpowiednio  sklasyfikowane  procesy  podstawowe  jak:  filtracja,  sedymentacja,  fluidyzacja, 
destylacja,  rektyfikacja,  absorpcja,  adsorpcja,  ekstrakcja,  ługowanie,  suszenie,  krystalizacja, 
zatężanie  roztworów,  procesy  prowadzone  w  reaktorach  chemicznych,  biochemicznych  i 
innych oraz systematyczny opis tych procesów. Zespoły tych procesów, odpowiednio ze sobą 
powiązane, tworzą kompletne ciągi technologiczne.  

Kim jest inżynier chemik? 

a)  Inżynier, który wytwarza chemikalia, 
b)  Chemik, który pracuje w fabryce, czy, 
c)  "doskonały hydraulik"?  

     Jest  to  niestety  pytanie  podchwytliwe,  gdyż  właściwą  odpowiedzią  jest  odpowiedź  d) 
"żaden  z  powyższych"  (Należy  zauważyć,  że  studenci  wydziału  inżynierii  chemicznej 
nudzący się czasami podczas obowiązkowych zajęć z dynamiki  płynów, (które przepływają 
przez przewody) mogą zacząć myśleć, że staną się "doskonałymi hydraulikami"). 

     Dwie  pierwsze  błędne  odpowiedzi  biorą  się  z  sensu  ukrytego  w  wyrażeniu  "inżynier 
chemik".  Na  pewno  taka  osoba  musi  być  albo  "chemikiem,  który  buduje  związki"  albo 
"inżynierem,  który  produkuje  chemikalia".  Określenie  inżynier  chemik  pochodzi  z  języka 
angielskiego  a  w  nim,  podobnie  jak  w  języku  polskim,  niektórych  wyrażeń  nie  trzeba 
tłumaczyć dosłownie. 

No, ale wystarczy już.... Więc kim zatem jest inżynier chemik?  

     Jest  prawdą,  że  inżynierowie  chemicy  są  z  chemią  za  pan  brat,  ale  wykorzystują  swoją 
wiedzę  w  znacznie  szerszym  zakresie  niż  li  tylko  do  wytwarzanie  chemikaliów.  W 
rzeczywistości wyrażenie "inżynier chemik" nie zamierza opisywać typu wykonywanej przez 
niego pracy. Oznacza  ono, zatem, czym różni  się obszar zainteresowania  inżyniera chemika 
od zainteresowań innych gałęzi inżynieryjnych. 

     Każdy  inżynier  wykorzystuje  matematykę,  fizykę  i  sztukę  inżynieryjną  przy 
rozwiązywaniu  problemów  technicznych  w  sposób  bezpieczny  i  ekonomiczny.  Jednakże 
inżynier  chemik  działa  samotnie  na  szerokim  i  urozmaiconym  polu,  jakim  jest  chemia  i 
rozwiązuje  szeroką  gamę  problemów.  Silne  powiązanie  techniki  i  zjawisk  społecznych 
sprawia,  że  inżynier  chemik  jest  jedyny  w  swoim  rodzaju  na  polu  nauki  i  technologii.  Ten 
związek  pomiędzy  chemikami  a  inżynierami  chemikami  jest  korzystny  dla  obu  stron  a 
ponadto spowodował słuszną zazdrość wśród inżynierów z innych branż. 

background image

     Szeroki  zakres  wiedzy  naukowej  i  technicznej  jest  nieodłączny  w  tym  zawodzie,  co 
spowodowało,  że  niektórzy  opisują  inżyniera  chemika,  jako  "wszechstronnego  inżyniera". 
Tak, powiedzmy to sobie wyraźnie; wbrew temu, co można sądzić na podstawie tytułu, który 
sugeruje, że jest to bardzo wąska profesja (wąsko wyspecjalizowana), inżynierowie chemicy 
są dzisiaj bardzo sprawni i zdolni rozwiązywać szerokie spektrum zagadnień. 

Więc co dokładnie robi uniwersalny inżynier?  

     W  XX  wieku  specjaliści  z  zakresu  Inżynierii  Chemicznej  wnieśli  ogromny  wkład  w 
rozwój  naszych  standardów  życiowych.  Aby  uczcić  te  dokonania,  Amerykański  Instytut 
Inżynierii  Chemicznej  (AIChE)  stworzył  listę  "10  Największych  Osiągnięć  Inżynierii 
Chemicznej
". Ten sukces zostanie teraz pokrótce omówiony: 

1. Atom, tak duży jak życie:  

     Biologia,  medycyna,  metalurgia  i  wytwarzanie  energii  zostały  zrewolucjonizowane  przez 
naszą zdolność do rozbicia atomu i wyizolowania izotopów. Inżynierowie chemicy odegrali 
wybitną rolę w tych osiągnięciach. Na początku używano tych technik w fabryce chemicznej 
DuPont'a co doprowadziło do raptownego zakończenia Drugiej Wojny Światowej (produkcja 
bomby atomowej). Dzisiaj te technologie znalazły bardziej pokojowe zastosowania. Lekarze 
używają  izotopów  do  monitorowania  czynności  organizmu;  szybko  identyfikują  zatkane 
arterie i żyły. Podobnie biologowie dzięki tym techniką mogą poznać mechanizmy życia.  A 
archeologowie mogą dokładnie określić wiek swoich znalezisk. 

2. Wiek plastiku:  

     W  wieku  XIX  zdano  sobie  sprawę  z  ogromnych  profitów,  jakie  niesie  ze  sobą  chemia 
polimerów.  Jednakże,  wymagała  ona  ingerencji  inżynierów  chemików  podczas  XX  wieku, 
aby móc produkować masowo polimery mogące być dostępne dla większości ludzi. W 1908 
roku  przedstawiono  masę  plastyczna  zwaną  bakelitem,  która  przywróciła  myśl  o  "epoce 
plastiku" i szybko znalazła zastosowanie w izolacjach elektrycznych, wtyczkach i kontaktach, 
podstawach  do  zegarków,  uchwytach  do  żelazek  i  modnej  biżuterii.  Dzisiaj  tworzywa 
sztuczne stały się tak popularne, że nie zdajemy sobie sprawy z ich istnienia. Plastik ma duży 
wpływ, zarówno negatywny jak i pozytywny na każdy aspekt nowoczesnego życia. 

3. Reaktor w człowieku:  

     Inżynierowie  chemicy  długo  badali  złożone  procesy  chemiczne  dzieląc  je  na  mniejsze 
"operacje  jednostkowe".  Takie  operacje  mogą  składać  się  z  wymienników  ciepła,  filtrów, 
reaktorów  chemicznych  itp.  Na  szczęście  ta  koncepcja  znalazła  zastosowanie  także  przy 
poznawaniu ludzkiego ciała. Wyniki takiej analizy zdecydowanie pomogły polepszyć opiekę 
medyczną,  spowodowały  ulepszenia  w  urządzeniach  diagnostycznych  i  terapeutycznych  i 
doprowadziły do takich mechanicznych urządzeń jak sztuczne organy. Lekarze i inżynierowie 
chemicy kontynuują swoją pracę ramię w ramię, aby żyło nam się dłużej i lepiej. 

4. Cudowne lekarstwa dla mas:  

     Inżynierowie  chemicy  są  w  stanie  otrzymać  małe  ilości  antybiotyków  (opracowanych 
przez Sir Artura Fleminga, który odkrył penicylinę w 1929 roku) i wzmocnić ich wydajność 
tysiące  razy  na  drodze  mutacji  i  specjalnych  technik  produkcji.  Dzisiaj,  dzięki  pracy 

background image

inżynierów chemików lekarstwa mają niskie ceny i dużą wydajność. Ta zdolność polegająca 
na  udostępnieniu  deficytowego  towaru  wszystkim  członkom  społeczeństwa  na  drodze 
kreatywnego tworzenia przemysłu jest określeniem specyfiki zawodu inżyniera chemika. 

5. Syntetyczne włókna najlepszym przyjacielem owieczek:  

     Od kocy i ubrań do łóżek i poduszek, syntetyczne włókna zapewniają nam ciepło, komfort 
i  sprawiają,  że  dobrze  śpimy.  Włókna  syntetyczne  odciążają  nadwyrężone  naturalne  źródła 
bawełny  i  wełny  a  ponadto  mogą  być  wykorzystane  do  określonych  zadań.  Na  przykład: 
pończochy  nylonowe  sprawiają,  że  nogi  wyglądają  młoda  i  atrakcyjnie  a  kamizelki 
kuloodporne nie pozwalają na uszkodzenie ciała. 

6. Skroplone powietrze, tak teraz jest chłodniej:  

     Kiedy  powietrze  jest  oziębiane  do  bardzo  niskich  temperatur  (poniżej  -  195  stopni 
Celsjusza) zaczyna ulegać kondensacji (tzn. przechodzi w ciecz). Inżynierowie chemicy mogą 
następnie rozdzielić je na składniki. Czysty azot może być użyty przy uzysku ropy naftowej, 
mrożeniu żywności, produkcji półprzewodników lub do zapobiegania niepożądanych reakcji, 
natomiast tlen jest wykorzystywany przy produkcji stali, wytapianiu miedzi, spawaniu metali 
i do podtrzymywania życia pacjentów w szpitalu. 

7. Środowisko, wszyscy musimy tu żyć:  

     Inżynierowie  chemicy  ustalili  jak  z  punktu  widzenie  ekonomicznego  pozbyć  się 
istniejących zanieczyszczeń i jak zapobiegać powstawaniu nowych. Katalityczne konwertory, 
ulepszone  benzyny  i  specjalne  filtry  kominowe  (skrubery)  wszystkie  one  pomagają  w 
utrzymaniu  świata  w  czystości.  Dodatkowo,  inżynierowie  chemicy  pomagają  zredukować 
zużycie  materiałów  pochodzenia  naturalnego  poprzez  zastąpienie  ich  produktami 
syntetycznymi, bardziej wydajne procesy i nowe techniki odzysku.  

8. Pożywienie, to co jemy na obiad:  

     Rośliny  potrzebują  dużej  ilości  azotu,  potasu  i  fosforu  aby  rosły  obficie.  Chemiczne 
nawozy  sztuczne  mogą  dostarczyć  tych  odżywek  rośliną,  a  te  w  zamian  za  to  obdarzą  na  s 
obfitą  i  zbalansowaną  dietą.  Nawozy  sztuczne  są  szczególnie  ważne  w  pewnych  regionach 
Azji  i  Afryki  gdzie  jedzenie  może  być  czasami  towarem  deficytowym.  Postępy  w 
biotechnologii  stanowią  także  potencjał  do  dalszego  wzrostu  wydajności  produkcji  żywność 
na całym świecie. Ostatecznie, inżynierowie chemicy są na "pierwszej linii" podczas procesu 
produkcji  żywności,  gdzie  pomagają  tworzyć  jedzenie  o  lepszym  smaku  i  bogatszej 
zawartości składników odżywczych. 

9. Petrochemia, "Czarne złoto, Teksańska herbata":  

     Inżynierowie  chemicy  pomogli  przy  rozwoju  procesów  takich  jak  kraking  katalityczny, 
który  jest  pomocny  przy  łamaniu  złożonych  łańcuchów  molekuł  chemicznych  znajdujących 
się w nieprzerobionej ropie naftowej na znacznie prostsze "kawałki". Te części składowe są 
następnie  oddzielane  a  następnie  ponownie  łączone  aby  mogły  powstać  produkty  takie  jak: 
benzyna,  oleje  smarowe,  plastik,  syntetyczna  guma  i  syntetyczne  włókna.  Dlatego  proces 
petrochemiczny jest uznawany jako technologia bazowa, bez której większość współczesnego 
życia nie funkcjonowałaby poprawnie. 

background image

10. Życie na syntetycznej gumie:  

     Inżynierowie  chemicy  odegrali  znakomitą  rolę  podczas  rozwoju  przemysłu,  który 
produkuje  dziś  syntetyczną  gumę.  Podczas  Drugiej  Wojny  Światowej  trwałość  syntetycznej 
gumy  stała  się  najważniejsza.  Spowodowane  to  było  tym,  że  współczesne  społeczeństwo 
"żyje"  na  gumie.  Opony,  uszczelki,  węże  i  taśmy  przenośników  (nie  wliczając  w  to  butów 
przeznaczonych  do  biegania)  są  wszystkie  wykonane  z  gumy.  Nieważne  czy  prowadzisz 
samochód, rower, rolki czy biegasz; korzystasz z gumy. 

Inżynieria chemiczna dzisiaj i jutro  

     Na "wielką czwórkę" inżynierii składają się inżynieria budownictwa lądowego i wodnego, 
technologia  budowy  maszyn,  elektrotechnika  i  Inżynieria  Chemiczna.  Z  tych  wszystkich 
inżynierowie chemicy stanowią najmniej liczną grupę. Jednakże, ta stosunkowo mała grupa 
zajmuje bardzo ważną pozycję w wielu  dziedzinach przemysłu,  a inżynierowie  chemicy są, 
zazwyczaj najlepiej opłacani ze wszystkich inżynierów "wielkiej czwórki". W dodatku, wielu 
inżynierów  chemików  znalazło  drogę  do  wyższych  stanowisk  kierowniczych.  Inżynier 
chemik, jest albo był na stanowisku szefa kompanii w firmie 3M, Du Pont, General Electric, 
Union  Carbide,  Dow  Chemical,  Exxon,  BASF,  Gulf  Oil,  Texaco  i  B.F.Goodrich.  Nawet 
poprzedni  dyrektor  CIA  (Centralnej  Agencji  Wywiadowczej  w  USA)  John  M.Deutch,  z 
wykształcenia był inżynierem chemikiem. 

     Bardziej  typowe  dla  inżynierów  chemików  jest  ich  skupienie  nad  przetwarzaniem 
surowych  materiałów  w  gotowe  i  użyteczne  produkty.  Potrzebne  umiejętności  obejmują 
wszystkie aspekty projektowania, testowania, powiększania skali, funkcjonowania, kontroli i 
optymalizacji  i  wymagają  szczegółowego  zrozumienia  różnych  "operacji  jednostkowych", 
takich  jak  destylacja,  mieszania  i  procesy  biologiczne,  które  stwarzają  możliwość  tej 
konwersji.  Inżynieria  chemiczna  jako  nauka  łączy  przenoszenie  masy,  pędu  i  ciepła  z 
termodynamiką  i  kinetyką  reakcji  chemicznych  w  celu  analizy  i  wzrostu  wydajności  tych 
"operacji jednostkowych". 

     Inżynieria chemiczna nie jest profesją, która musi korzystać z osiągnięć z przeszłości; jej 
największe dokonania jeszcze są przed nią.