UWAGA: niniejsze opracowanie przeznaczone jest do celów dydaktycznych, jako materiały dla 

studentów IV roku psychologii UMCS, wyłącznie do użytku wewnętrznego 

Barnaba Danieluk 

Zakład Psychologii Społecznej 
Instytut Psychologii UMCS 

 
 

 

Metoda  SELF - SWOT 

 
 

Opracowanie:  Beata Mazurek-Kucharska w ramach projektu „Rozwój 

Zasobów Ludzkich – Szkolenia i Poradnictwo Biznesowe dla Osób Zagrożonych 

Bezrobociem” 
 

 

Metoda SELF-SWOT jest adaptacją bardziej ogólnej i znanej analizy 

SWOT stosowanej m.in. przy ocenie kondycji organizacji np. firmy, 

przedsiębiorstwa, jednostki samorządowej. 

 

Celem zastosowania tej analizy w doradztwie zawodowym jest 

aktywizacja klienta w zakresie identyfikacji swoich silnych i słabych stron oraz 

źródeł szans i zagrożeń, związanych z realizacją planów życiowych i 
zawodowych. Jest punktem wyjścia dalszych spotkań doradczych oraz stanowi 

źródło motywowania klienta do poszukiwania rozwiązania własnych problemów, 

sprecyzowania planów na przyszłość. Daje możliwość pogłębienia analizy 
własnych cech charakteru oraz oceny aktualnej sytuacji życiowej. Założenie 

jest takie, że klient ma dokonać analizy swego potencjału samodzielnie, z 
niewielką tylko pomocą doradcy. Doradca ma stwarzać klientowi poczucie 

gotowości do niesienia pomocy w rozwiązaniu zadania, pomagać formułować 

myśli, nazywać cechy charakteru oraz zadawać pytania pomocnicze, które 
ułatwią wypełnienie zadania. 

 
Zastosowania SELF-SWOT: 

•  wstępna diagnoza (stosowana na początkowym etapie zbierania danych) 
•  ukierunkowanie dalszego postępowania doradczego 
•  motywowanie klienta do samodzielnego określenia własnego problemu 
•  analiza własnych cech charakteru przez klienta i ocena sytuacji życiowej 
•  diagnoza osób bezrobotnych 

UWAGA: niniejsze opracowanie przeznaczone jest do celów dydaktycznych, jako materiały dla 

studentów IV roku psychologii UMCS, wyłącznie do użytku wewnętrznego 

PROCEDURA STOSOWANIA SELF-SWOT 

 

1.  Klient czyta instrukcję 

Klient czyta ją sam, doradca jest jednak cały czas obecny, gotowy na 
rozwianie wątpliwości klienta 

 

2.  Wypełnianie arkusza SELF-SWOT 

•  klient wypełnia arkusz samodzielnie, wypisując swoje silne i słabe 

strony, szanse i zagrożenia; 

•  pomoc doradcy: formułowanie myśli, nazywanie cech, umiejscowienie 

cechy w odpowiedniej rubryce 

•  pytania pomocnicze (arkusz pomocniczy), podajemy je ustnie w miarę 

potrzeby 

•  kończy się wypełnieniem arkusza przez klienta 

 

3.  Wspólna analiza arkusza 

•  zastanowienie się nad tym, które z cech wypisanych przez klienta 

mają charakter wewnętrzny, a które zewnętrzny 

•  zastanowienie się nad tym, które z cech mogą się zmienić (albo dzięki 

klientowi, albo zmianie warunków zewnętrznych) 

•  wskazanie klientowi, które z cech mogą zmienić swoją kwalifikację 

(stać się szansą lub silną stroną)  

 

4.  Analiza danych przez doradcę 

•  wypełnienie Zbiorczego Arkusza Analizy 
•  interpretacja w oparciu o wypełnione arkusze i notatki doradcy 
•  planowanie dalszego postępowania doradczego 

 

 
 

 

 
 

UWAGA: niniejsze opracowanie przeznaczone jest do celów dydaktycznych, jako materiały dla 

studentów IV roku psychologii UMCS, wyłącznie do użytku wewnętrznego 

W trakcie wypełniania arkusza przez klienta: 

•  unikaj zwrotów wartościujących i oceniających poszczególne wypisywane 

przez klienta cechy (np. to jest najważniejsze… itp.) 

•  aktywnie pomagaj klientowi 
•  akceptuj jego wybory, ale wskazuj nowy punkt widzenia 
•  pokaż,  że wypisane przez niego cechy mogą być zapisane w innych 

polach 

•  motywuj klienta do dalszych poszukiwań i aktualizacji powstałej analizy 

w trakcie dalszych spotkań 

•  obserwuj klienta i sporządź  własne notatki (szczególnie przy słabych 

stronach i zagrożeniach 

 
 

 
 

 

 
 

 
 

 

 
 

 
 

 

 
 

 
 

 

 
 

UWAGA: niniejsze opracowanie przeznaczone jest do celów dydaktycznych, jako materiały dla 

studentów IV roku psychologii UMCS, wyłącznie do użytku wewnętrznego 

SELF-SWOT 

Instrukcja: 

Każdy z nas ma swoje silne i słabsze strony. Życie stwarza nam szanse ich wykorzystania, 

ale pojawiają się też przeszkody w naszym życiu i różne zagrożenia, które nie pozwalają nam w 

pełni realizować naszych zamierzeń. 

Proponujemy, aby wspólnie ze swoim doradcą zastanowił(a) się Pan(i) nad tym, co stanowi 

Pana(i) silne strony, a co słabsze? 

Co stwarza Panu(i) szanse na zrealizowanie swoich zamierzeń i planów zawodowych oraz 

życiowych? Co zaś może być przeszkodą i zagrożeniem w ich realizacji? 

Proszę pomyśleć chwilę o sobie, o swoich cechach charakteru, upodobaniach, 

zainteresowaniach i doświadczeniach. 

Co stanowi Pana(i) silną stronę? Jakie cechy, umiejętności i doświadczenia mogą Panu(i) 

pomóc osiągnąć zamierzony cel, odnieść sukces, znaleźć dobrą pracę i zadowolenie? 

Jakie zaś cechy, upodobania i słabości są Pana(i) słabą stroną? Co może utrudniać 

osiągnięcie celu, może stać na drodze w znalezieniu satysfakcjonującej pracy i zadowolenia w 

życiu? 

Na załączonej kartce będzie można wypisać swoje słabe i silne strony. Wypisanie ich jest 

ważne po to, aby móc lepiej poznać Pana(i) sytuację i pomóc Panu(i) rozwiązać problemy i 

zrealizować plany. Udzielone odpowiedzi nie służą ocenie Pana(i) jako człowieka, nie będą 

powodem do oceny przez doradcę, ale mają pomóc nam wspólnie wybrać jak najlepszy sposób na 

poprawę Pana(i) sytuacji zawodowej i życiowej. 

Po wypisaniu silnych i słabych stron, proszę zastanowić się nad sobą i swoją sytuacją i 

odpowiedzieć na pytanie: co stanowi szansę na osiągnięcie zamierzonych celów, jakie cechy 

charakteru, oraz jakie sytuacje, mogą być szansą na to, aby wszystko ułożyło się dobrze, aby 

zamierzenia zostały osiągnięte? Proszę wypisać wszystko, co kojarzy się Panu(i) z taką szansą. 

Proszę potem zastanowić się i ocenić, co może stanowić zagrożenie w realizacji tych 

planów. Jakie cechy charakteru i jakie wydarzenia oraz sytuacje mogą być  źródłem takich 

zagrożeń? 

Kiedy już wszystko Pan(i) wypisze, powstanie bardzo cenna analiza Pana(i) sytuacji. 

Przyjrzymy się jej wspólnie i porozmawiamy o tym, co możemy zrobić, aby szanse na powodzenie 

wzrosły i aby można było uniknąć niektórych zagrożeń. 

Teraz proszę przez chwilę pomyśleć o sobie i swojej sytuacji, a potem wziąć przeznaczoną 

do tego kartkę i wypisać swoje silne i słabe strony oraz szanse i zagrożenia. Doradca w każdej 

chwili w tym Panu(i) pomoże. 

Potem wspólnie omówicie to, co zostanie wypisane. 

 

 

 

UWAGA: niniejsze opracowanie przeznaczone jest do celów dydaktycznych, jako materiały dla 

studentów IV roku psychologii UMCS, wyłącznie do użytku wewnętrznego 

SELF-SWOT: Zestaw pytań pomocniczych dla doradcy 

 

I. SILNE 

STRONY: 

 

1.  Jakie posiadam kwalifikacje? Jaki rodzaj pracy wykonywałem i jak długo? Jaką posiadam wiedzę 

specjalistyczną? 

2.  Jakie zasoby pieniędzy lub jaką własność posiadam? 
3.  Jak szeroko jestem znany, jaka jest moja reputacja? Czy posiadam mocne oparcie w rodzinie lub w 

przyjaciołach? Czy mam inne źródła władzy lub możliwości oddziaływania na ludzi? 

4.  Jak silny jestem psychicznie? Czy jestem zdrowy fizycznie? 
5. Jakie 

są moje dobre cechy charakteru? 

6.  W czym odniosłem kiedyś sukces? Co ostatnio mi się nie udało? 
7.  Jakie mam zainteresowania i upodobania? Czy posiadam jakieś niespełnione ambicje; jeśli tak, to 

jakie? Co jest dla mnie ważne w życiu? W jakich okolicznościach jestem szczególnie chętny do 
pracy, wysiłku, poświęcenia? W jakich okolicznościach czułem się najlepiej i byłem najbardziej 
zadowolony z siebie? 

8.  Czy mam silne potrzeby emocjonalne; jeśli tak, to jak je zaspokajam? Kto jest dla mnie ważny? Dla 

kogo gotów jestem do wyrzeczeń i poświęceń? Co w sobie lubię? Co lubię w innych ludziach? 

9.  Czy mam inne mocne strony oprócz wymienionych na tej liście? 
 

II. SŁABE STRONY: 

 

1. Czy 

są jakieś poważne luki w moich doświadczeniach lub praktyce? 

2.  Czy mam problemy finansowe? Czy mam wrogów? 
3. Jakie 

okoliczności w domu sprawiają mi teraz problemy? 

4.  Czy mam problemy ze zdrowiem? Czy przeżywam dużo stresów? Jak sobie radzę psychicznie? 
5. Jakie 

są najsłabsze punkty mojego charakteru? Czego w sobie nie lubię? 

6. Czego 

ludzie 

mogą we mnie nie lubić? Dlaczego? 

7.  Gdy mi się coś nie udało – co było przyczyną porażki? 
8.  W jakich okolicznościach czułem się najbardziej nieszczęśliwy i zmartwiony? 
9.  Czy mam inne słabe strony oprócz wymienionych na tej liście? 
 

III. SZANSE 

 
Czy jestem świadom specyficznych szans rozwoju mojej kariery teraz lub w dającej się przewidzieć 
przyszłości? Należy wziąć pod uwagę: 

• zmiany 

społeczne w otaczającym  świecie, zmiany organizacyjne, zmiany w mentalności ludzi i 

stawianych wymaganiach społecznych 

• możliwe zmiany organizacyjne i redukcje personelu w firmie, działające na korzyść (jeśli pracuje) 

• zmiany 

środowiska, wpływ społeczny, korzystne relacje interpersonalne, 

•  pozytywne zmiany lokalnego lub ogólnego klimatu ekonomicznego, 

• osobiste 

zmiany 

życiowe na korzyść 

Jeśli to możliwe, podać przykłady 
 

IV. ZAGROŻENIA 

 
Czy jestem świadom specyficznych problemów, jakie mogę napotkać na drodze rozwoju mojej kariery teraz i 
w przyszłości? 
Należy wziąć tu pod uwagę: 

•  niekorzystne zmiany społeczne w otaczającym  świecie, zmiany organizacyjne, zmiany w 

mentalności ludzi i stawianych wymaganiach społecznych 

• możliwe zmiany organizacyjne i redukcje personelu w firmie, działające na niekorzyść (jeżeli 

pracuje) 

• zmiany 

środowiska, wpływ społeczny o charakterze manipulacji czy szantażu emocjonalnego, 

niekorzystne relacje interpersonalne 

•  negatywne zmiany lokalnego lub ogólnego klimatu ekonomicznego 

• osobiste 

zmiany 

życiowe na niekorzyść 

Jeśli to możliwe, podać przykłady