Poprzedni rozdział.

 | 

Wst

ę

p do kognitywistyki - spis tre

ś

ci

.  

  

Umysł i molekuły 

  

Czy najlepszym poziomem opisu umysłu jest poziom molekularny?  

Ksi

ąż

ka: "Information in the Brain A Molecular Perspective", Ira Black, neurobiolog, 

Dept. of Neuroscience and Cell Biology, Robert Wood Johnson Medical School.  
Integracja mechanizmów uczenia si

ę

, przechowywania informacji, reprezentacji, 

odtwarzania informacji oraz komunikacji dokonuje si

ę

 na poziomie molekularnym.  

Neurocz

ą

steczki - neurotransmitery i neuromodulatory, molekuły reguluj

ą

ce wzrost 

neuronów i czynniki troficzne - po

ś

rednicz

ą

 w reorganizacji systemu nerwowego.  

Informacja ze 

ś

rodowiska wywołuje w organizmie zmiany, w których uczestnicz

ą

 

neurocz

ą

steczki, zmiany nawet w genomie.  

Neurocz

ą

steczki odpowiedzialne za przetwarzanie informacji na bie

żą

co i za trwałe, 

długookresowe zmiany.  

Symbole molekularne spełniaj

ą

 funkcje kognitywne, przyjmuj

ą

c, przetwarzaj

ą

c, 

gromadz

ą

c i aktywuj

ą

c informacje o zdarzeniach wewn

ę

trznych i zewn

ę

trznych.  

Neurocz

ą

steczki to zarówno hardware jak i software, funkcja i struktura.  

J

ę

zyk neuronalny - symbole molekularne, komunikacja - sygnały molekularne.  

Kombinatoryczna strategia neuronów: 4 neurotransmitery, 3 stopnie koncentracji 

ka

ż

dy, to mamy 3

4

 =81 ró

ż

nych stanów.  

Bod

ź

ce trwaj

ą

ce sekundy lub minuty => zmiany koncentracji neurocz

ą

steczek.  

Pami

ęć

 to temporalne wzmocnienie informacji dochodz

ą

cej ze 

ś

rodowiska.  

Symboliczne funkcje molekuł zale

żą

 od kontekstu.  

Najpierw obwody chemiczne, potem struktura poł

ą

cze

ń

 neuronów.  

Mózg zmienia si

ę

 pod wpływem umysłu a umysł pod wpływem mózgu.  

Mechanizmy plastyczno

ś

ci (uczenia si

ę

) mózgu  

Plastyczno

ść

 pami

ę

ciowa, rozwojowa i kompensacyjna.  

Pami

ę

ciowa: LTP, długotrwałe wzmocnienie synaptyczne - zwi

ę

kszenie 

przewodnictwa synaptycznego na dłu

ż

szy okres czasu, w hipokampie  

Własno

ś

ci: specyficzno

ść

, asocjacyjno

ść

 i kooperatywno

ść

.  

Rozwojowa: tworzenie si

ę

 mózgu i okresy krytyczne, czynniki chemotropowe.  

Kompensacyjna: naturalna i przeszczepy oraz pobudzanie przez czynniki wzrostu i 
czynniki troficzne.  

Neuroprzeka

ź

niki i neuromodulatory  

Neuroprzeka

ź

niki: proste przekazywanie impulsów.  

Kilka przeka

ź

ników w jednym neuronie, jeden dominuj

ą

cy przy słabych 

pobudzeniach (prawo Dale'a).  

Acetylocholina (ACh) - pobudza, j

ą

dra podstawne, motoneurony. 

 

Dopamina - hamuj

ą

ca, pami

ęć

 robocza, kora prefrontalna, j

ą

dra wzgórza. 

 

Epinefryna (adrenalina) - pobudza, rdze

ń

 przedłu

ż

ony.  

Norepinefryna (noradrenalina) -miejsce sinawe, przytomno

ść

. 

 

Kwas glutaminowy (aminokwas) - pobudzaj

ą

cy, najbardziej rozpowszechniony.  

GABA - hamuj

ą

cy, interneurony kory, hipokamp. 

 

Serotonina (5HT) - j

ą

dra szwu, most, rdze

ń

, silne działanie psychoaktywne. 

 

Neuromodulatory:  
Tlenek azotu, tlenek w

ę

gla, małe cz

ą

steczki, silna dyfuzja.  

Neuropeptydy - ła

ń

cuchy aminokwasów, enkefaliny, endorfiny.  

 

Białka:  

Relina

 reguluje 

rozwój mózgu 
płodu a w 
pó

ź

niejszym 

okresie 
wpływa na 
neurogenez

ę

 

(migracj

ę

 

neuroblastów), 
oraz 
długotrwałe 
wzmocnienie 
synaptyczne 
(LTP).  

Cyclin-dependent kinase 5

 (CDK5), gen i 

kinaza białkowa

 zaanga

ż

owana w 

dojrzewanie neuronów, szczególnie obszarów zmysłowych.  

Neuroliginy (NLGN)

 i 

neureksyny

, to białka membranowe wpływaj

ą

ce na 

budow

ę

 synaps.  

 
Substancje psychoaktywne  
Klasyfikacja według podziału WHO  

Grupa pierwsza: uspokajaj

ą

co-hipnotyczne. Hamuj

ą

 działanie CNS: alkohol, 

barbiturany, chloroform, eter, leki nasenne.  

Grupa druga: 

ś

rodki stymuluj

ą

ce CNS. Kofeina, kokaina, nikotyna, amfetaminy, 

kardiazol, strychnina.  

Trzecia grupa: 

ś

rodki narkotyczne Euforyczne, pochodne opium np. heroina, 

morfina, kodeina i samo opium.  

Czwarta grupa: 

ś

rodki antypsychotyczne. Leki neuroleptyczne, trankwilizatory, 

zwi

ą

zki litu, leki antydepresyjne, np. prozak, antypsychotyczne np. clozapina.  

Pi

ą

ta grupa: halucynogeny, 

ś

rodki psychodeliczne LSD, meskalina, 

psylocybina, marihuana, haszysz, syntetyki np. MDMA.  

Ś

rodki nootropowe.  

Poprawiaj

ą

 szybko

ść

 uczenia si

ę

, zdolno

ś

ci do przypominania, przepływ informacji 

pomi

ę

dzy półkulami mózgu, zwi

ę

kszaj

ą

 odporno

ść

 mózgu na chemiczne i fizyczne 

zagro

ż

enia - przynajmniej w teorii, bo brakuje porz

ą

dnych wyników 

eksperymentalnych.  
W wielu krajach s

ą

 bary sprzedaj

ą

ce napoje na nich oparte.  

Aminokwasy: fenyloalanina i tyrozyna, prekursor dopaminy i noradrenaliny.  

Piracetam: przepływ informacji pomi

ę

dzy półkulami, produkcja ACh  

Lecytyna, cholina oraz DMAE: pami

ęć

, produkcja ACh  

Hydergina: kojarzenie, pami

ęć

, plastyczno

ść

 kompensacyjna  

Witaminy A, C, E ; B1, B3, B6, B12;  

Zioła: Ginkgo Biloba, Ginseng, Gotu-kola  

 

Nast

ę

pny rozdział.

 | 

Wst

ę

p do kognitywistyki - spis tre

ś

ci

.