background image

Budowa i właściwości piany gaśniczej 
 

 

 

Piana jest to nietrwały układ dyspersyjny złożony z pęcherzyków powietrza 

lub innego gazu i błonek wytworzonych z wodnego roztworu środka 
pianotwórczego[Norma  PN – 91/C – 83603/01. Środki gaśnicze. Pianotwórcze 
środki gaśnicze. Postanowienia ogólne i zakres normy]. 
 

Jak wynika z definicji piana jest mieszaniną trzech składników: środka 

pianotwórczego, wody i gazu, najczęściej powietrza. W zależności od sposobu 
mieszania tych składników wyróżnia się dwa rodzaje piany gaśniczej: 
chemiczną i mechaniczną. Ponieważ piana chemiczna ma obecnie bardzo 
ograniczone zastosowanie, ze względu na jej stosunkowo duże koszty produkcji 
i trudności przy organizacji działań gaśniczych, na uwagę zasługuje przede 
wszystkim piana mechaniczna.  
 

Wytwarzanie piany mechanicznej składa się z dwóch etapów: 

 

1) sporządzenie wodnego roztworu środka pianotwórczego; 

 

2) dodanie powietrza do otrzymanego roztworu. 

 

W wyniku mieszania się tych składników powstaje wiele pęcherzyków 

wypełnionych powietrzem, co sprawia, że piana jest lżejsza od jakiejkolwiek 
palnej cieczy i może utrzymywać się na ich powierzchni . 
 W 

zależności od ilości wprowadzanego do roztworu powietrza otrzymuje 

się pianę o różnej liczbie spienienia L

s

. Ze względu na wielkość liczby 

spienienia wyróżnia się trzy rodzaje piany: 
 

1) Piana ciężka (L

< 20). Jest to najczęściej stosowany rodzaj piany, 

ponieważ  może  ona  być  podawana  na  duże  odległości,  szybko się rozpływa  
i tworzy stabilną powłokę. Głównym warunkiem skutecznego zastosowania 
piany ciężkiej jest odpowiednia wydajność jej podawania. Wydajność musi być 
taka, aby zapewniała możliwie najszybsze ugaszenie pożaru i umożliwiała 
utworzenie odpowiedniej warstwy piany, zdolnej zabezpieczyć ciecz przed 
ponownym zapaleniem. 
 2) 

Piana 

średnia (20 < L

s

 < 200). Piana średnia, przy zachowaniu równie 

dobrej  płynności, powstaje w znacznie większych objętościach. Sprawia to, że 
w tym samym czasie co piana ciężka wypełnia ona znacznie większe 
przestrzenie. Dlatego też stosuje się ją do gaszenia pożarów zbiorników, 
silników, transformatorowni. Wadą piany średniej jest możliwość jej podawania 
tylko na niewielkie odległości. 
 

3) Piana lekka (L

s

 > 200). Piana tego typu jest głównie używana do 

objętościowego wypełniania zamkniętych pomieszczeń takich jak magazyny, 
hangary lotnicze, ładownie i maszynownie statków, chłodnie, szyby górnicze, 
tunele kablowe. 
 

Wprowadzenie   do   użytku  pian   tworzących  film  wodny  umożliwiło  

w niektórych sytuacjach stosowanie pian nienapowietrzanych. Piana 
nienapowietrzana powstaje przy ograniczonym mieszaniu się roztworu 

background image

pianotwórczego z powietrzem poza prądownicą i posiada bardzo niską liczbę 
spienienia  
(2 

÷

 3). Tak niska liczba spienienia pozwala podawać pianę nienapowietrzaną na 

znaczne odległości. Dlatego też przy pożarach rozległych i płytkich rozlewisk 
palnych cieczy piana ta może mieć przewagę nad pianą ciężką. Także użycie 
prądów rozproszonych nienapowietrzanej piany może umożliwić szybsze 
pokrycie powierzchni pożaru.