Do czytającego: 

Drogi kolego, koleżanko. Przeanalizowałem testy z poprzednich lat i muszę Cię zmartwid, daty lepiej 
znad – orientacyjnie – ale znad. Z systemów wybrałem tylko najważniejsze pojęcia i pociąłem opisy. 
Dzięki tym notatkom 3 powinno byd ;) 

 

 

1800 – Perforowane karty Jacquarda 

1822 – Maszyna różniczkowa C. Babbage 

1857 – Taśma papierowa do przechowywania danch (100 słów/min) 

1879 – T. Edison lampa próżniowa, żarówka 

1895 – Pierwsze sygnały radiowe 

1927 – Pierwsza transmisja TV 

1937 – Idea komputera z lampami i tranzystorami jako elementami przełączającymi 

1939 - ABC – (1939) maszyna do rozwiązywania układów równao algebraicznych liniowych, z uwagi 

na zastosowanie przez konstruktorów lamp elektronowych uważana za pierwszy działający 
prototyp PC. 

1941 – Z3 niemiecki, korzystał z systemu dwójkowego i liczyd na zmiennoprzecinkowych liczbach 

1944 – IBM ASCC (Harvard Mark1) – automatyczny, sterowany sekwencyjnie kalkulator 

1946 – ENIAC (wielki jak chuj) 

1944-52 – EDVAC – pierwszy komputer przechowujący program 

1947 – budowa pierwszego tranzystora 

1949 – EDSAC – elektroniczny, automatyczny kalkulator z pamięcią opóźnioną 

1952-57 – MANIAC I 

1956 – nagroda Nobla w dziedzinie fizyki za tranzystor 

1957 – komputer IBM 601 Auto-Point – pierwszy komputer osobisty firmy IBM 

1960 – PDP1 (Programmed Data Processor-1) pierwszy komputer Digitala, pierwszy minikomputer 

wprowadzony na rynek, platforma jednej z pierwszych gier Spacewar! 

1963 – układ scalony pod nazwą 907 

1964 – ośmiobitowy bajt uznany jako standard 

1967 – układ Micromosaic – zawierał kilkaset tranzystorów 

1968 – Intel 

1970 – Intel staje się znana jako producent pamięci półprzewodnikowych – układ 1kb, czyli DRAM 

1971 – pierwszy mikroprocesor 4004 

1973 – Scelbi-8H komputer oparty o układ 8008, pierwszy komputer do samodzielnego montażu, 

który zawierał mikroprocesor, wyposażony w RAM o pojemności 1KB 

1972 – Kalkulator elektroniczny firmy HP z funkcjami arytmetycznymi  

1972 – Intel 8008 – jeden z pierwszych mikroprocesorów 

1975 – Altair 8800 komputer oparty na mikroprocesorze 8080, 256 bajtów pamięci RAM, 

programowanie poprzez wprowadzenie poleceo z panelu przełączników 

Mikroprocesory firmy Intel:  4004, 4040, 8008, 8080, 8085, X86 8086, 80186, 80188, 80286, 80386, 

80486, Pentium (…) Intel Core, Intel Core 2, Intel Core i7 itd. 

1975 – Microsoft 

1976 – Apple, komputer Apple 1 oparty o układ 6502 

 

1976 – wprowadzenie napędu dyskietek 5,25 cala 

1977 – Apple II, pierwszy komputer osobisty (mikroprocesor 6502) będący dostępny cenowo jak i 

użyteczny. 1300$, 16KB ROM, 4KB RAM, klawiatura, kolorowy monitor 

1977 – Commadore PET oparty o mikroprocesor 6502, 14KB ROM, 4KB RAM, klawiatura, monitor, 

pamięd kasetowa 

1978 – pierwsze programy 

1979 – program arkusza kalkulacyjnego VisiCalc na Apple II 

1979 – ST-506 pierwszy standard łączenia dysku twardego z komputerem osobistym (Shugart, dziś 

Segate Technology), w którym jako schematu kodowania danych (data encoding scheme) 
wykorzystano metodę zmodyfikowanej modulacji częstotliwości (MFM). Interfejs ST-506 
ograniczał pojemnośd dysku do 127,5 MB i działał z szybkością 655KB/s. Zbudowano ulepszoną 
wersje ST-506 (RLL, 200MB, 800KB/s) 

Lata 70’ – ARPANET – sied komputerowa na zamówienie Departamentu Obrony USA, prototyp sieci 

pakietowej, na jej podstawie opracowano protokół Internet (IP) oraz powiązanych ze sobą 
protokołów TCP/IP. Uważana za poprzedniczkę Internetu. 

1981 – dyskietka 3,5 cala 

1981 – płyta CD (Philips, Sony) 

1981 – IBM wprowadza pierwszego PC-ta w cenie 1365$ 

1985 – napęd CD-ROM 

1988 – pierwszy robak komputerowy – sied APRAnet została unieruchomiona – R. T. Morris 

1990  –  powstaje  ogólnoświatowa  sied  WWW  (T.  Bernersa-Lee)  oraz  HTML  –  hipertekstowy  język 

znaczników 

1996 – Deep Blue – komputer grający w szachy 

Informatyka – nauka zajmująca się przetwarzaniem 

informacji

 

Informacja – obiektywny: oznacza pewną własnośd fizyczną lub strukturalną obiektów; subiektywny: 

jest  to,  co  umysł  jest  w  stanie  przetworzyd  i  wykorzystad  do  własnych  celów. 
Wszystko co zmniejsza naszą niepewnośd (W. Turski). 

Wiadomośd – relacja między obiektem obserwowanym, a obserwującym 

Dane – nie poddanie interpretacji obserwacje świata rzeczywistego 

Komunikat – wystąpienie wiadomości określonej postaci fizycznej 

Wiedza – relacje, fakty, założenia, heurystyka i modele otrzymane w wyniku analizy danych. Wiedza 

gromadzona jest w bazie wiedzy. 

Baza wiedzy –  

rodzaje: baza tekstów, baza modeli, baza wiedzy zdroworozsądkowej;  
w systemach rodzaje: proceduralną (zbiór procedur z danej dziedziny), deklaratywną (wnioski, 
fakty, stwierdzenia, regułu) 

Bit  –  jednostka  binarna  (tak/nie),  za  pomocą  ciągu  bitów  (101010111010100)  można  przekazad 

dowolną wiadomośd 

Bajt – 8bitów (najmniejsza, adresowana jednostka informacji) 

Kilobajt, Megabajt, Gigabajt, Terabajt 

Dwójkowy system liczbowy – binarny, to pozycyjny system liczbowy, w którym podstawą jest liczba 

2. Do zapisu liczb potrzebne są tylko 0 i 1. 

Ósemkowy system liczbowy – pozycyjny system liczbowy o podstawie 8. Do zapisu używa się 0 do 7. 

Szesnastkowy system liczbowy – podstawa 16, używa od 0 do 9 oraz A, B, C, D, E, F 

Standardy reprezentowania znaków alfanumerycznych – ASCII, ANSI, Unicode 

Unicode – komputerowy zestaw znaków mający w zamierzeniu obejmowad wszystkie pisma używane 

na  świecie.  Rozwijany  jest  przez  konsorcjum,  w  którego  skład  wchodzą  ważne  firmy 
komputerowe,  producenci  oprogramowania,  instytuty  naukowe,  agencje  międzynarodowe 
oraz grupy zainteresowanych użytkowników. Konsorcjum współpracuje z organizacją ISO. 

FLOPS – jednostka szybkości komputera 

FPS – liczba ramek na sekundę 

Barwy – RGB, CMYK, HSV 

Grafika  rastrowa  (bitmapa)  –  sposób  zapisu  obrazów  w  postaci  prostokątnej  tablicy  wartości, 

opisujących kolory poszczególnych punktów obrazu. Jakośd wynikowego obrazu zależy od ilości 
prostokątów, na które podzielony jest cały obraz. 

Grafika  wektorowa  (obiektowa)  –  wszelkie  obrazy  tworzone  są  za  pomocą  figur  geometrycznych. 

Jest to grafika generowana w całości komputerowo i nie ma ona bezpośrednio przełożenia na 
obrazowanie obiektów z natury obraz w tej grafice składa się za stosu elementów ułożonych w 
odpowiedniej  kolejności  ten  rodzaj  grafiki  nadaje  się  idealnie  do  tworzenia  ilustracji.  Jest 
grafiką w pełni skalowaną, można powiększad bez straty jakości. 

JPEG, MPEG, RealAudio, MP3 – kompresja stratna 

TIFF – kompresja stratna, różne rodzaje kompresji 

PNG, GIF – kompresja bezstratna 

BMP – bez kompresji 

SVG, PS, EPS – dla grafiki wektorowej 

Kompresja – polega na zmianie sposobu zapisu informacji w taki sposób aby zmniejszyd redundancję 

i tym samym objętośd zbioru, nie zmieniając przenoszonych informacji. Kompresja dzieli się na 
bezstratną – w której z postaci skompresowanej można odzyskad identyczną postad pierwotną; 
stratną  –  w  której  takie  odzyskanie  jest  niemożliwe,  jednak  głównie  właściwości  które  nas 
interesują  zostają  zachowane.  Możemy  kompresowad:  mowa,  muzyka,  wideo,  tekst,  pliku 
wykonywalne (instalacyjne), bazy danych. 

System  informatyczny  –  jest  to  zbiór  powiązanych  ze  sobą  elementów,  którego  funkcją  jest 

przetwarzanie danych przy użyciu techniki komputerowej. Na systemy informatyczne składają 
się  obecnie  takie  elementy  jak:  sprzęt,  oprogramowanie,  zaosoby  osobowe,  elementy 
informacyjne i organizacyjne. 

Sprzęt  –  urządzenia,  główne  komputery  oraz  urządzenia  służące  do  przechowywania  danych;  do 

komunikacji  między  sprzętowymi  elementami  systemu;  do  komunikacji  między  ludźmi,  a 
komputerami;  do  odbierania  danych  ze  świata  zewnętrznego  (nie  od  ludzi,  np.:  przujniki, 
kamery, skanery; do wywierania wpływu przez systemy informatyczne na świat zewnętrzny – 
elementy wykonawcze (silniki, roboty); do przetwarzania danych nie będące komputerami. 

Tranzystor  –  trójelektrodowy  półprzewodnikowy  element  elektroniczny  posiadający  zdolnośd 

wzmacniania sygnału elektrycznego. 

MOSFET – technologia produkcji tranzystorów, NMOS 

CMOS – technologia wytwarzania układów scalonych. Tracona w układach CMOS moc wzrasta wraz z 

częstotliwością przełączania. 

Pamięd  rdzeniowa  –  odmiana  pamięci  magnetycznej  stosowana  w  komputerach  jako  pamięc 

operacyjna 

Prawo Moore’a – ekonomicznie optymalna liczba tranzystorów w układzie scalonym podwaja się co 

24 miesiące. Termin używany jako określenie postępu technologicznego. 

Komputery  PC  dzielimy  według  typu  obsługiwanego  oprogramowania  oraz  wykorzystywanej  płyty 

głównej lub typu procesora. 

System operacyjny –  jest programem, który zarządza sprzętem komputerowym. Tworzy on róznież 

bazę dla programów użytkowych i działa jako pośrednik między użytkownikiem komputera ze 
sprzętem komputerowym. 

Zadania  OS  –  OS  komputerów  głównych  są  zaprojektowane  w  celu  optymalizacji  wykorzystania 

sprzętu;  OS  komputerów  osobistych  (PC)  wspierają  skomplikowane  gry,  aplikacje  handlowe i 
wszystko  co  mieści  się  między  nimi;  OS  komputerów  kieszonkowych  projektuje  się  mając  na 
uwadze  dostarczenie  środowiska,  w  którym  ułatwia  się  użytkownikowi  korzystanie  z 
programów. 

OS  –  pełni  funkcje  zarządcy:  czasem  procesora;  obszarem  pamięci  operacyjnej;  obszarem  pamięci 

plików;  urządzeniami  wejścia/wyjścia,  itd.  OS  musi  rozstrzygad  jak  przydzielad  poszczególne 
zasoby  programom  i  użytkownikom  –  uwzględniając  wydajne  działanie  całości  systemu 
komputerowego. 

Systemy  wieloprocesorowe  –  zalety:  zwiększona  przepustowość  –  zwiększając  liczbę  procesorów 

możemy oczekiwad, że większą ilośd pracy da się wykonad w krótszym czasie; ekonomika skali 
–  pozwala  zaoszczędzid  pieniądze  w  porównaniu  z  wykorzystaniem  wielu  systemów 
jednoprocesorowych – wspólne zasilanie, urządzenia zewnętrzne, pamięd masowa; zwiększona 
niezawodność  –  rozdzielenie  zadao  między  pewną  liczbę  procesorów  powoduje,  że  awaria 
jednego procesora nie zatrzymuje systemu – jedynie go spowalnia. 

Usługi  systemu  operacyjnego  –  wykonanie  programu,  operacje  wejścia-wyjścia,  manipulowanie 

systemem  plików,  komunikacja,  wykrywanie  błędów;  usługi  optymalizujące  –  przydzielanie 
zasobów, rozliczanie, ochrona. 

Funkcje  systemowe  –  nadzorowanie  procesów,  zarządzanie  plikami,  zarządzanie  urządzeniami, 

utrzymywanie informacji, komunikacja. 

Programy  systemowe  tworzą  wygodne  środowisko  do  opracowywania  i  wykonywania  innych 

programów.  Niektóre  z  nich  są  interfejsami  użytkownika  do  funkcji  systemowych  –  inne  są 
bardziej  zaawansowane.  Można  je  podzielid  na:  zarządzanie  plikami,  informowanie  o  stanie 
systemu,  tworzenie  i  zmienianie  zawartości  plików,  translatory  języków  oprogramowania, 
ładowanie i wykonywanie programów, komunikacja. 

Maszyna wirtualna – każde oprogramowanie tworzy z komputera maszynę wirtualną, udostępniając 

jego użytkownikom nowe, specyficzne środowisko. 

 

1993 – Windows NT, Windows 3.1 

1994 – Photon microGUI 

1995 – Windows 95 

1996 – Windows NT 4.0 

1997 – Mac OS 8 

1998 – Windows 98 

2000 – Windows 2000 (aka Windows NT5) 

2001 – Windows XP (NT 5.1) 

2003 – Windows Server 2003 (NT 5.2) 

Windows  98  –  32bitowy  z  graficznym  interfejsem  GUI  firmy  M$,  obsługa  FAT32  (już  w  wersji  95 

OSR2), obsługa wielu monitorów, zintegrowanie z IE, Windows Update. 

Windows NT – 32 i 64 bitowe, pod nazwami Windows 2000, XP, 2003, Vista; działa wielozadaniowo i 

z  wywłaszczeniem,  przenośnośd,  bezpieczeostwo,  częściowa  zgodnośd  ze  standardem  IEEE 
1003  interfejsu  przenośnego  systemu  operacyjnego,  możliwośd  korzystania  z  wielu 
procesorów, rozszerzalnośd, adaptacje międzynarodowe, deklarowana zgodnośd z aplikacjami 
MS-DOS. 

Windows  XP  –  nagrywanie  dysków  CD,  nowe  menu  start,  łatwy  interfejs,  ClearType,  Inteligentne 

oszczędzanie energii, przełączanie użytkownika. 

BeOS – system operacyjny do multimedialnych zastosowao, oferuje bezpośredni dostęp do grafiki 

Symbian – system operacyjny na urządzenia przenośne, routery, samochody, odtwarzacze dvd itd. 

Palm OS – system operacyjny dla palmtopów 

 

 

Klawiatura Dvoraka – opatentowany, alternatywny układ klawiatury