WYŻSZA SZKOŁA
INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA
z siedzibą w Rzeszowie
WYDZIAŁ EKONOMICZNY
Kierunek: Logistyka, I stopnia - inżynierskie, niestacjonarne
Mateusz Borla
Nr albumu studenta 9579
Temat projektu:
Analiza wyboru środków transportu do przewozu dwóch
rodzajów ładunku na trasie Rzeszów-Dublin:
jednostkowego (paczka lub 1 osoba);
o wadze 22 ton
pod względem następujących kryteriów:
minimalizacji kosztów przewozu;
szybkości przewozu.
Dr Grzegorz Wróbel
Rzeszów 2013
Wstęp
Ideą projektu jest dobór środka transportu dla konkretnego rodzaju ładunku.
Rozpatrywany przypadek dotyczy transportu na trasie Rzeszów - Dublin człowieka
oraz 22 ton saletry wapniowej stanowiącej nawóz używany w rolnictwie
i sadownictwie.
Saletra wapniowa pakowana jest w worki polietylenowe po 25 kg każdy. Worki te
standardowo umieszcza się na paletach o wymiarach 1000x1200 mm. Zakładamy, że
każda paleta waży 1000 kg. Zgodnie z zapisami Dz.U.2009.27.162 - załącznik A, Tom
II, dział 3.3, poz. 208. saletra wapniowa nie podlega przepisom dotyczącym
transportu towarów niebezpiecznych RID i ADR.
Analizie poddano cztery porównania, po dwa dla każdego ładunku.
Celem analizy jest przedstawienie najkorzystniejszej opcji zarówno pod względem
czasowym jaki i ekonomicznym transportu konkretnego ładunku (człowieka / saletry
wapniowej) na trasie Rzeszów-Dublin.
Rozdział I
Minimalizacja kosztów transportu jednego człowieka
Do porównania wybrano cztery środki transportu:
samolot,
autostop,
autobus,
samochód osobowy.
W poniższej tabeli zestawiono koszty transportu oraz orientacyjny czas przejazdu dla
1 człowieka na trasie Rzeszów - Dublin.
RODZAJ TRANSPORTU
SAMOLOT
AUTOSTOP
AUTOBUS
SAMOCHÓD
OSOBOWY
CZAS
[h]
3,5 h
40 -72 h
37 h
28
KOSZT
[PLN]
brutto
191,3 zł
1
289,80 zł
2
660,00 zł
3
2005,80
4
1.1
Tabela kosztów/czasu transportu dla 1 osoby na trasie Rzeszów - Dublin
W niniejszym rozdziale zajmiemy się minimalizacją kosztów transportu człowieka na
trasie Rzeszów - Dublin.
Jak wynika z tabeli 1.1 niekwestionowanym liderem w przewoźnictwie jest branża
lotnicza. Ponadto jest to branża wciąż bardzo prężnie rozwijająca się na rynku,
a dzięki powstaniu Tanich Linii Lotniczych dostępna jest również dla znacznie
szerszego grona użytkowników.
Koszt przelotu na wybranej trasie (Rzeszów - Dublin) jest zmienny i głównie zależny
od okresu w jakim podróżujemy np. w okresie świąt, wakacji czy ferii przelot na tej
samej trasie może kosztować wielokrotnie więcej niż w tzw. „martwym” sezonie.
1
W cenie kosztu przelotu uwzględniono koszt biletu autobusowego relacji PKP Rzeszów - Jasionka
2
Uwzględniono jedynie koszty przepraw promowych dla 1 osoby
3
Koszt biletu z dworca PKP w Rzeszowie
4
Kalkulacja kosztów paliwa, przepraw promowych dla samochodu osobowego z kierowcą.
Ceny te mogą się wahać od 50,00 zł do 1000,00 zł i więcej w zależności od
przewoźnika (Ryanair).
W porównaniu w cenie biletu lotniczego uwzględniono koszt transferu z dworca PKP
w Rzeszowie na lotnisko w Jasionce w wysokości 8,00 zł.
Poniżej przedstawiono zestawienie obrazujące stawki dla poszczególnych
przewoźników.
LOT
RYANAIR
LUFTHANSA
SWISS
BRITSH
AIRLINES
ILOŚĆ
PRZESIADEK
NA TRASIE
2
0
2
2
2
KOSZT [PLN]
brutto
2029,00zł
183,30 zł
2096,00 zł
2951,00zł
4461,00zł
CZAS [h]
10
2:30
8:40
21:05
9:50
1.2 Tabela porównania czasu i kosztów różnych przewoźników linii lotniczych.
Opracowanie:
http://www.latamy.pl/
oraz
Ryanair
).
Gdyby nie Tanie Linie Lotnicze wybór nie byłby już tak oczywisty, ponieważ nawet
podróż samochodem okazałaby się znacznie tańsza.
Kolejnym sposobem podróżowania może być autostop. Jest to sposób przeznaczony
dla osób odważnych, mających sporo czasu na podróż. Zdecydowanie jest to sposób
podróżowania co do którego nie jesteśmy w stanie określić dokładnego czasu ze
względu na specyficzny charakter „transportu”.
Przy założeniu że podróż odbywałaby się w sposób ciągły samochodem ciężarowym
trwałaby ona około 40 godzin. Koszt takiej wyprawy związany byłby jedynie
z opłatami przeprawy promowej pomiędzy Francją i Anglią oraz Anglią i Irlandią.
Na dzień dzisiejszy podróż autobusem nie jest już tak atrakcyjna pod względem
cenowym jak miało to miejsce jeszcze w 2005r.
Ostatnim środkiem transportu jaki uwzględniono w doborze jest samochód osobowy.
Z przedstawionych obliczeń wynika że dla jednej osoby jest to najdroższy sposób
podróżowania.
Do obliczenia kosztów przyjęto następujące dane:
samochód osobowy o wys. do 1.8m i nie dłuższy jak 5m (ważne z uwagi na
konieczność przepraw promowych),
średnie spalanie: 7l/100km ON,
dystans: 2440km,
średni koszt oleju napędowego: 6,10 zł,
koszty przepraw promowych: 929,72 zł,
koszty przejazdu autostradami w Polsce: 34,20zł
Obliczenia wykonano w następujący sposób:
(2440km/100)*7l/100km*6,10zł+929,72zł+34,20zł=2005,80zł
Zdecydowanie jest to kwota, która nie zachęca do samodzielnego podróżowania
samochodem osobowym na dalekich trasach. Sam koszt przeprawy promowej
stanowi połowę poniesionych kosztów.
Jednakże przy założeniu, że liczba osób podróżujących samochodem i tym samym
partycypująca w kosztach zostałaby zwiększona to ten sposób transportu mógłby
okazać się nawet konkurencyjny chociażby dla podróży autobusem.
Podsumowując,
samolot
okazał
się
najtańszym
środkiem
transportu.
W przedstawionym porównaniu dyskwalifikuje on pozostałą konkurencję zarówno
pod względem ekonomicznym jak i czasowym. Nawet autostop, uważany przez wielu
za faworyta nie jest w stanie z nim konkurować z uwagi na niemożność określenia
dokładnego czasu podróży.
Rozdział II
Szybkość przewozu jednej osoby
Kolejnym kryterium jest czas przejazdu z Rzeszowa do Dublina. Podobnie jak
w rozdziale pierwszym bezkonkurencyjnym staje się samolot, którym to całą trasę
możemy przebyć w ok 3,5 godzin. Do tego czasu należałoby doliczyć czas
poświęcony na lotnisku na odprawę. Nie zmienia to jednak w znaczącym stopniu
podanego w tabeli czasu, który uwzględnia transfer z dworca PKP w Rzeszowie na
lotnisko w Jasionce.
Reasumując czasy przelotu, odpraw (w Polsce i w Irlandii), transferu na lotnisko daje
nam ok. 5 godzin podróży.
Na dzień dzisiejszy nie ma alternatywy na szybsze pokonanie niniejszego odcinka.
Samolot najlepiej sprawdza się pod kątem szybkości i ceny przewozu ludzi na
znaczne odległości. Różnice te zacierają się wraz ze zmniejszeniem dystansu
dzielącego punkt początkowy od końcowego, lub gdy nie ma w pobliżu portu
lotniczego.
W opisanym przypadku zarówno Rzeszów jak i Dublin mają bezpośrednie połączenia
lotnicze obsługiwane przez Tanie Linie Lotnicze Ryanair. Możemy tutaj również
zaobserwować podobną sytuację jak w rozdziale I. Gdy pominiemy przewoźnika
jakim jest Ryanair to przewozy lotnicze zmniejszają swoją przewagę nad
konkurentami.
W rozdziale tym wygrywa transport lotniczy. Pomimo wzrostu ceny i czasu jaki
przedstawiono w tabeli 1.2 konkurenci nie mają szans dorównać transportowi
lotniczemu pod względem czasu wykonania usługi transportowej.
Rozdział III
Minimalizacja kosztów transportu 22t ładunku,
Szybkość przewozu ładunku o wadze 22t
W niniejszym rozdziale zajmiemy się porównaniem różnych gałęzi transportu użytych
do przewiezienia ładunku jakim jest saletra wapniowa stanowiąca nawóz w
sadownictwie i rolnictwie w ilości 22t rozmieszczonej na 22 paletach o wymiarach
1000x1200mm.
Zgodnie z zapisami Dz.U.2009.27.162 - załącznik A, Tom II, dział 3.3, poz. 208.
saletra wapniowa nie podlega przepisom dotyczącym transportu towarów
niebezpiecznych RID i ADR.
RODZAJE TRANSPORTU
KOLEJ
SAMOLOT
MULTIMODALNY
SAMOCHÓD
CIĘŻAROWY
CZAS
[h]
160
3
120
50
KOSZT
[€]
brutto
5496
5
80000
6
2800
7
3220
8
3.1 Tabela kosztów/czasu transportu dla ładunku (saletra wapniowa) o wadze 22 tony.
Na wstępie należy wytłumaczyć kiedy mamy do czynienia z transportem intermodalnym.
Transport intermodalny jest utożsamiany z multimodalnym. Definicja zawarta
w Konwencji o międzynarodowym transporcie multimodalnym mówi nam, iż:
„Międzynarodowy transport multimodalny oznacza przewóz towarów co najmniej
dwoma gałęziami transportu na podstawie umowy o przewóz multimodalny, z miejsca
położonego w jednym kraju, gdzie towar przejął w pieczę operator transportu
multimodalnego, do oznaczonego miejsca przeznaczenia położonego w innym kraju”.
Jest to najbardziej popularna definicja transportu multimodalnego
9
.
Jaka zatem istnieje różnica między transportem intermodalnym, a multimodalnym?
W literaturze istnieją na ten temat różne opinie. Pojawiają się nawet głosy, że są to
w zasadzie synonimy, a jedyna różnica polega na tym, iż pojęcie multimodalnego
rozpowszechnione jest w USA, a intermodalnego w Europie
10
. Inne ujęcie jest
następujące: transport intermodalny jest szczególnym rodzajem multimodalnego. Do
transportu multimodalnego zalicza się każdy przewóz składający się z dwóch lub więcej
gałęzi transportu. Natomiast transport intermodalny jest typem transportu
multimodalnego i stanowi każdy przewóz w jednej i tej samej jednostce ładunkowej lub
pojeździe przez kolejne gałęzie transportu bez przeładunku samych towarów
5
Obliczenia własne wg tabeli PKP CARGO
6
Na podstawie informacji z Lot Cargo
7
Transport drogowy do Rotterdamu i transport morski do Dublina. Na podstawie SymLog Sp. z o.o.
8
Dane na podstawie zapytania ofertowego Ipsen Road Logistic. Czas dla dwóch kierowców.
9
D. Marciniak-Neider, J. Neider: Podręcznik spedytora, Polska Izba Spedycji i Logistyki , Gdynia 2002, s. 268.
10
R. Tomanek: Funkcjonowanie transportu, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Katowice2004, s. 16.
w zmieniających się jednostkach transportu. Z tego podejścia wynika, iż pojęcie
transportu multimodalnego nie determinuje przewozu w jednostkach ładunkowych.
11
Na przykładzie tabeli 3.1 zauważamy, iż transport drogowy jest niekwestionowanym
liderem w stosunku kosztów do czasu. Czynnikiem podwyższającym znacznie koszty
transportu drogowego są dwie przeprawy promowe, które zostały wliczone w koszty.
Koszt przejechania 1km dla transportu międzynarodowego jest stały i waha się
w granicach 0,8-1€.
Przy skorzystaniu z transportu kolejowego czy lotniczego dodatkowo należy uwzględnić
koszt transportu drogowego, który pozwoli na dostarczenie/odbiór ładunku na/z
lotnisko lub bocznicę kolejową. Co więcej musimy wziąć pod uwagę dodatkowe koszty
przeładunku. Przy zastosowaniu transportu kolejowego, bądź morskiego najlepszym
rozwiązaniem byłoby posiadanie kontenera 40’ do którego zostałby załadowany towar.
Powyższy zabieg pozwoli na zmniejszenie kosztu transportu. W rozpatrywanym
przypadku dostarczenie towaru na bocznicę kolejową nie byłoby tak kłopotliwe
i kosztowne jak dostarczenie ładunku na lotnisko czy port morski. Tym bardziej, że
najbliższe lotnisko Cargo mieści się w Krakowie (Balice), następne w Warszawie
(Okęcie) co generuje dodatkowe koszty transportu (przyjmując odległość 200km
i średnią stawkę za km 3,50 zł otrzymamy 700,00 zł dla Krakowa). Najbliższy port
morski w naszym przypadku, w Gdyni mamy oddalony o ok 700km (koszt transportu to
2400,00 zł samochodem ciężarowym i 6712,00 zł PKP Cargo). Dodatkowym
utrudnieniem jest fakt, iż statki z tego portu nie pływają bezpośrednio do Dublina.
Przeładunek musiałby nastąpić w Hamburgu co niestety wiąże się z kolejnymi kosztami
spowodowanymi przeładunkiem, składowaniem, kosztami manipulacyjnymi. Przy
dostawie towaru do Hamburga koszty przewozu dla transportu drogowego wzrosną
o ok. 2100,00 zł i 3264,00 zł dla kolei.
Transport lotniczy ma natomiast ograniczenia w stosunku co do wagi.
W porcie lotniczym Warszawa – Okęcie limit wagowy wynosi:
- przy przesyłkach przewożonych luzem, waga jednostkowa przesyłki nie może
przekraczać 600kg,
- przy przesyłkach przewożonych na paletach waga jednostkowa przesyłek nie może
przekraczać 4800kg.
11
E,.Mendyk; Ekonomika i organizacja transportu, WKiŁ, Warszawa 2002,s. 79.
Obsługa przesyłek przekraczających w/w limity jest możliwa po wcześniejszym
uzgodnieniu z agentem handlingowym (najpóźniej na 24 h przed planowaną datą
przewozu przesyłki)
12
.
Dodatkowym wymogiem AirCargo jest umieszczenie ładunku w specjalnych
pojemnikach lub na platformach. Determinujący jest tutaj koszt całej operacji, który
został przedstawiony w tabeli 3.1.
Transport lotniczy ma zastosowanie w przypadku, gdy mamy do czynienia z towarem
bardzo drogim i stosunkowo lekkim. W opisywanym przykładzie wartość samego
transportu znacznie przewyższy wartość towaru i transport lotniczy nie będzie miał
racjonalnego uzasadnienia nawet biorąc pod uwagę czas realizacji przewozu.
Transport intermodalny - jak było opisane wyżej jest to połączenie przynajmniej dwóch
gałęzi transportu przy założeniu, że odbywa się on w jednej jednostce ładunkowej, czyli
np. kontener lub naczepa ciągnika siodłowego. Tak więc korzystając z transportu
morskiego czy lotniczego musimy połączyć przynajmniej dwie gałęzi transportu
Lądowy - Powietrzny - Lądowy, Lądowy - Morski - Lądowy.
Podsumowując, w kwestii czasu wygrywa samolot. Lecz dodając do samego czasu
przelotu, czas potrzebny na:
Dostarczenie ładunku na lotnisko
Przeładunek na lotnisku
Załadunek na samolot
Przeładunek w porcie docelowym na środki transportu lądowego
Dostarczenie do klienta,
To czas potrzebny wzrośnie i to znacznie, a do tego kryterium ograniczające
atrakcyjność tej gałęzi transportu - cena.
Dlatego transport drogowy i multimodalny wciąż jest tym, który zbiera większość
ładunków, a dodatkowym jego atutem jest dobrze rozwinięta sieć drogowa.
Kolej i transport śródlądowy odgrywają dużą role w zachodniej części Europy i są
dużymi konkurentami dla transportu drogowego pod względem ceny, czas dostawy
jest jednak dłuższy. W Polsce sieć kolejowa pozostawia nadal sporo do życzenia i
podejrzewam że miną jeszcze długie lata zanim zacznie równą konkurencję z
12
www.lot.com/pl
transportem drogowym. Podobna sytuacja panuje na rzekach. Poza nielicznymi
szlakami żeglugowymi (
Kanał Gliwicki
,
Odra
Górna z
Koźla
do
Brzegu Dolnego
,
Odra
Dolna z
Kostrzyna
do
Szczecina
,
Odra Zachodnia
,
jez. Dąbie
,
Wisła
od
Bydgoszczy
do
Przegaliny
,
Martwa Wisła
, rzeka
Nogat
,
Szkarpawa
,
rzeka Elbląg
i
Zalew Wiślany
,
droga wodna Wisła-Odra
na odcinku z
Krzyża
do
Kostrzyna
oraz od ujścia
Brdy
do
Bydgoszczy
)
13
.
Niestety większość rzek podzielona jest na odcinki bez możliwości dalszej kontynuacji
żeglugi.
Reasumując, w zależności od preferencji klienta wygranymi w opisanym przypadku
są:
Transport drogowy,
Transport multimodalny.
Moim faworytem jest jednak transport drogowy. Dlaczego? Mimo sporej odległości
jesteśmy w stanie dany ładunek dowieźć na miejsce w stosunkowo krótkim czasie,
a co ważniejsze odbywa się on na zasadzie „door-to-door”. Natomiast w transporcie
multimodalnym mamy do czynienia z przeładunkiem towaru (chyba że dysponujemy
kontenerem), a wraz z tym wzrasta możliwość uszkodzenia towaru.
Bibliografia
1. www.
wikipedia
.org
2.
www.lot.com/pl
3. D. Marciniak-Neider, J. Neider: Podręcznik spedytora, Polska Izba Spedycji i
Logistyki , Gdynia 2002, s. 268.
4. R. Tomanek: Funkcjonowanie transportu, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej,
Katowice2004, s. 16.
5. E. Mendyk; Ekonomika i organizacja transportu, WKiŁ, Warszawa 2002,s. 79
6. PKP CARGO
7. Ipsen Road Logistic
8. SymLog Sp. z o.o.
9. www.googlemaps.pl
13
www.
wikipedia
.org
