269_753605_obuwnik

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach.................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy.......................................

2. Opis zawodu................................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie.............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Wykonywanie obuwia zgodnie z procesem technolo-

gicznym Kz1 .................................................................... 10

3.2. Kontrolowanie wykonania obuwia Kz2 ........................... 12
3.3. Kompetencje społeczne KzS .......................................... 13

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................. 14

5. Słownik ........................................................................................ 15

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy

(KZiS 2010):

753605 Obuwnik przemysłowy

Grupa wielka 7 – Robotnicy przemysłowi i rzemie

lnicy (w Mi

dzy-

narodowej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – po-
ziom 3).

Grupa elementarna 7536 – Obuwnicy i pokrewni (w Mi

dzynarodo-

wym Standardzie Klasyfikacji Zawodów ISCO-08 odpowiada grupie
7536 Shoemakers and related workers).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja C. Przetwórstwo przemysłowe, Dział 15. Przetwórstwo skór
i wyrobów ze skór wyprawionych, Grupa 15.2. Produkcja obuwia.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie:
analizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe)

oraz głównie wyników bada

analitycznych na 21 stanowiskach pracy

w 7 przedsi

biorstwach (du

e – 1,

rednie – 5, małe − 1, w tym pro-

dukcyjne − 4, produkcyjno-handlowe − 2, produkcyjno-usługowo-
-handlowe − 1), przeprowadzonych w lutym i marcu 2013 r.

Zespół Ekspercki:

•

Sylwia Ko

ka – Przedsi

biorstwo wielobran

owe „EA STUDIO

DESIGN’’ w Radomiu,

•

Sławomir Giemza – „JAME.S Sławomir Giemza” w Mi

sku Mazo-

wieckim,

•

Włodzimierz Janas – Złotoryjskie Zakłady Obuwia „MUFLON”

w Złotoryi,

•

bieta Wi

nios – Zakład Materiałoznawstwa, Technologii Obu-

wia i Odzie

y, Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny

w Radomiu.

Ewaluatorzy:

•

Marcin Le

niewski – Fabryka Obuwia „MARIO BOLUCCI” w Wi

zowni k. Warszawy,

•

Anna Miernik – Wydział Materiałoznawstwa, Technologii Obuwia

i Odzie

y, Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny w Rado-

miu.

Recenzenci:

•

Andrzej Ciarka – „Doradztwo Technologiczne Andrzej Ciarka”

w Mi

sku Mazowieckim,

•

Jadwiga Mucha – były nauczyciel zawodu w Zespole Szkół

Przemysłu Skórzanego w Radomiu.

Komisja Bran

owa (zatwierdzaj

ca):

•

Tadeusz Sadowski (przewodnicz

cy) – Instytut Przemysłu Skó-

rzanego, Oddział w Krakowie,

•

Zbigniew Kaniewski – Federacja Niezale

nych Samorz

dnych

Zwi

zków Zawodowych Przemysłu Lekkiego w Łodzi,

•

Norbert Bro

ek – Forum Zwi

zków Zawodowych w Warszawie,

•

Kazimierz Klepaczewski – Ogólnopolska Izba Bran

y Skórzanej

w Radomiu.

Data zatwierdzenia:

•

25.09.2013 r.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Obuwnik przemysłowy wykonuje obuwie ze skóry naturalnej, tworzywa

syntetycznego i materiałów tekstylnych.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Obuwnik przemysłowy jest zawodem o charakterze produkcyjnym.

Obuwnik  przemysłowy  pobiera  z  magazynu  i  ocenia  materiały  do  pro-
dukcji  obuwia,  wykonuje  rozkrój  materiałów  obuwniczych,  opracowuje
i wykonuje  elementy  spodowe,  ł

czy elementy wierzchu za pomoc

szycia, klejenia, zgrzewania, nitowania,

wiekuje lub formuje cholewki

na kopycie, montuje obuwie, wyka

cza je, ocenia jako

ść

i pakuje. Jego

obowi

zkiem jest zachowanie zasad technologicznych i przestrzeganie

norm jako

ciowych podczas produkcji półfabrykatów i gotowego obuwia

oraz sprawdzenie zgodno

ci z dokumentacj

produkcyjn

. Obuwnik

przemysłowy ponadto jest odpowiedzialny za prawidłowe eksploatowa-
nie oraz konserwowanie maszyn i urz

dze

do produkcji obuwia.

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Miejscem pracy obuwnika przemysłowego jest zakład obuwniczy,

podzielony na działy produkcyjne lub wyspecjalizowane zakłady koope-
racyjne. Na niektórych stanowiskach pracy wyst

puj

zagro

enia dla

zdrowia spowodowane uci

ąż

liwymi warunkami, np. hałas, drgania,

zapylenie, lotne rozpuszczalniki organiczne. Z tego wzgl

du szczegól-

nie wa

ne jest planowanie i organizowanie procesów technologicznych

zgodnie z przepisami bezpiecze

stwa i higieny pracy, ergonomii, prze-

ciwpo

arowymi i ochrony

rodowiska oraz

cisłe przestrzeganie tech-

nologii produkcji obuwia, wła

ciwej dla danego zakresu pracy. Praca

obuwnika  przemysłowego  przebiega  w  systemie  jedno-  lub  dwuzmia-
nowym. Obuwnik przemysłowy samodzielnie  obsługuje specjalistyczne
maszyny  (wycinarki,  plotery,  dwojarki,

cieniarki, formowarki, maszyny

szyj

ce,

wiekarki, prasy itp.). Prac

charakteryzuje stały zestaw czyn-

ci, jednak ze wzgl

du na zmienno

ść

asortymentu, systemu monta

i surowca wymagane s

odpowiednie zmiany parametrów procesów

technologicznych.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Wykonywanie zawodu obuwnika przemysłowego wymaga spostrze-

gawczo

ci i wyobra

ni przestrzennej. Pracownik powinien mie

dobry

wzrok, cechowa

sprawno

manualn

oraz sprawno

narz

słuchu umo

liwiaj

ocen

pracy maszyn. Bardzo wa

na jest zdol-

ść

samokontroli, koncentracji i podzielno

ść

uwagi. Obuwnik przemy-

słowy powinien cechowa

dokładno

, rzetelno

i sumienno-

oraz dbało

o czysto

ść

i porz

dek. Specyfika zawodu wymaga

tak

e wyczucia estetycznego, uzdolnie

technicznych oraz umiej

tno-

ci pracy w zespole. Do prac pomocniczych istnieje mo

liwo

ść

zatrud-

nienia pracowników niepełnosprawnych, np. głuchoniemych oraz z nie-
wielkim stopniem niepełnosprawno

ci umysłowej i ruchowej.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Zawód obuwnika przemysłowego mo

na uzyska

w systemie

kształcenia rzemie

lniczego. Pracodawcy zatrudniaj

na stanowi-

sku obuwnika przemysłowego osoby z wykształceniem zasadniczym
zawodowym w kierunkach zwi

zanych z przemysłem obuwniczym

i skórzanym. Mo

liwe jest równie

szkolenie praktyczne (przyuczenie)

na stanowisku pracy i zdobywanie do

wiadczenia w trakcie pracy.

Obuwnik przemysłowy powinien bra

udział w szkoleniach organizowa-

nych w przedsi

biorstwie, przez stowarzyszenia i inne organizacje

bran

owe, przez producentów maszyn obuwniczych lub w wyspecjali-

zowanych szkołach i o

rodkach szkoleniowych.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

Uzyskane w procesie pracy kompetencje zawodowe mo

na po-

twierdzi

w systemie rzemiosła egzaminem czeladniczym i mistrzow-

skim dla zawodu obuwnika przemysłowego. Pracodawcy ch

tnie za-

trudniaj

do pracy w zawodzie obuwnik przemysłowy absolwentów

szkół zawodowych zasadniczych i technicznych, szczególnie w zawo-
dzie: 753601 Cholewkarz, 753602 Obuwnik, 753603 Obuwnik miarowy,
753604 Obuwnik ortopedyczny, 753606 Szewc naprawiacz. Absolwent
zwykle rozpoczyna prac

na stanowiskach operacji r

cznych pomocni-

czych, nast

pnie ma mo

liwo

ść

przej

cia na stanowisko prac zmecha-

nizowanych. Posiadaj

c kompetencje w zawodzie obuwnika przemy-

słowego, mo

e równie

pracowa

na równorz

dnych stanowiskach

robotniczych w zawodach z grupy: 7536 Obuwnicy i pokrewni, 8156
Operatorzy maszyn do produkcji obuwia i pokrewni. Mistrz w zawodzie
obuwnik przemysłowy mo

e awansowa

na stanowisko technologa lub

kierownika działu. Kolejnym etapem rozwoju zawodowego mo

e by

uzyskanie kwalifikacji A.52. w zawodzie 311916 Technik obuwnik.

2.7. Zadania zawodowe

Z1.

Organizowanie stanowiska pracy oraz przestrzeganie zasad
i przepisów BHP, ochrony ppo

., ergonomii i ochrony

rodowiska

(niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

Z2.

Maszynowe wykrawanie cz

ęś

ci składowych obuwia (niezb

dne

kompetencje: Kz1, KzS).

Z3.

Przygotowywanie i ł

czenie elementów wierzchu obuwia (nie-

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z4.

Opracowywanie elementów spodu obuwia (niezb

dne kompe-

tencje: Kz1, KzS).

Z5.

czenie elementów obuwia w cało

ść

(niezb

dne kompetencje:

Kz1, KzS).

Z6.

Wyka

czanie obuwia (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z7.

Kontrolowanie jako

ci cz

ęś

ci składowych obuwia (niezb

dne

kompetencje: Kz2, KzS).

Z8.

Kontrolowanie jako

wykonanego obuwia (niezb

dne kompe-

tencje: Kz2, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Wykonywanie obuwia zgodnie z procesem technologicznym (po-

trzebne do wykonywania zada

: Z1, Z2, Z3, Z4, Z5, Z6).

Kz2 – Kontrolowanie wykonania obuwia (potrzebne do wykonywania

zada

: Z7, Z8).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z8).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 3

wła

ciwym dla wykształcenia zasadniczego zawodowego w Europej-

skiej i Polskiej Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miej-
scem usytuowania zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (gru-

pa wielka 7 i jej odpowiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód obuwnika przemysłowego:

1) w zakresie wiedzy: zna podstawowe fakty, zasady, procesy i poj

cia

ogólne towarzysz

ce wykonywaniu i kontrolowaniu wykonania obu-

wia, zna i rozumie podstawowe zale

ci w zawodzie oraz w szer-

szym zakresie elementarne uwarunkowania prowadzonej działalno-

ci w bran

y obuwniczej;

2) w zakresie umiej

tno

ci: ma umiej

tno

ci wymagane do realizacji

zada

i rozwi

zywania prostych, typowych problemów w zawodzie

poprzez wybieranie podstawowych metod, narz

dzi, materiałów i in-

formacji potrzebnych do wykonywania i kontrolowania wykonania
obuwia; potrafi wykonywa

zadania według ogólnej instrukcji, w cz

ciowo zmiennych warunkach, odbiera

i formułowa

wypowiedzi,

tak

e bardzo proste wypowiedzi w j

zyku obcym.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z3, Z4, Z5, Z6 wymaga posia-

dania kompetencji zawodowej Kz1.

3.1. Wykonywanie obuwia zgodnie

z procesem technologicznym Kz1

Wiedza – zna i rozumie podsta-
wowe fakty, zasady, procesy po-
j

cia ogólne i zale

ci zwi

zane

z wykonywaniem obuwia zgodnie
z

procesem

technologicznym,

w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-
ny ppo

., ergonomii, ochrony

rodowiska niezb

dne podczas

wykonywania obuwia;

−

terminologi

obuwnicz

;

−

podstawy konstrukcji obuwia;

−

podstawy

materiałoznawstwa

obuwniczego;

−

zasady rozkroju i przygotowa-
nia elementów obuwia;

−

zasady  opracowywania  ele-
mentów  spodowych  obuwia
z materiałów płaskich;

−

zasady ł

czenia elementów

wierzchu;

−

systemy monta

u obuwia;

−

rodzaje, budow

i obsług

maszyn obuwniczych;

−

metody wyka

czania obuwia.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane z wyko-

nywaniem obuwia zgodnie z pro-
cesem technologicznym według
okre

lonej instrukcji w zmiennych

warunkach, w szczególno

ci po-

trafi:

−

przestrzega

zasad i przepi-

sów BHP, ochrony ppo

., er-

gonomii, ochrony

rodowiska

podczas wykonywania obuwia;

−

posługiwa

dokumentacj

techniczno-technologiczn

(opis technologiczno-materia-
łowy,

rysunki

zło

eniowe

wierzchu i spodu obuwia, wy-
kresy

cieniania elementów);

−

obsługiwa

i regulowa

ma-

szyny do rozkroju materiałów
obuwniczych, opracowania ele-
mentów spodowych, ł

czenia

elementów cholewki, monta

i wyka

czania obuwia;

−

wykonywa

rozkrój elementów

wierzchnich i podszewkowych
cholewek ze skór mi

kkich, tek-

stylu, materiałów skóropodob-
nych za pomoc

ploterów, wy-

cinarek, krajarek, z uwzgl

dnie-

niem topografii skóry, jej ci

gli-

ci oraz ekonomicznego wy-

korzystania;

−

wykonywa

rozkrój elementów

spodowych ze skór twardych
i materiałów jednorodnych za
pomoc

wycinarek ramiennych

i mostowych;

−

opracowywa

podpodeszwy:

cienia

wzmocnienia, monto-

usztywniacze, powleka

ęś

ci składowe klejem i skle-

, formowa

podpodeszwy,

okrawa

brzegi ew. obci

materiałem wierzchnim;

−

opracowywa

zakładki:

cie-

nia

, nawil

, parafinowa

formowa

ew. nanosi

klej

termoplastyczny;

−

opracowywa

podeszwy z ma-

teriałów płaskich: wyrównywa

grubo

ść

frezowa

brzegi,

cienia

, nakłada

otok, malo-

brzegi;

−

przygotowywa

elementy skła-

dowe cholewek do operacji ł

czenia:

cienia

brzegi, nakła-

dzy podszewki i ele-

menty wzmacniaj

ce;

−

czy

ęś

ci składowe wierz-

chu w gotow

cholewk

i wy-

cza

;

−

wiekowa

lub formowa

cho-

lewki na kopycie, stabilizowa

kształt;

−

czy

wierzchy obuwia ze

spodami okre

lonym syste-

mem monta

−

wyka

cza

obuwie: czy

retuszowa

apreturowa

wkleja

ciółki;

−

prowadzi

bie

żą

kontrol

jako

ci wykonania elementów,

półproduktów i gotowego obu-
wia.

Wykonanie zada

zawodowych Z7, Z8 wymaga posiadania kompe-

tencji zawodowej Kz2.

3.2. Kontrolowanie wykonania obuwia Kz2

Wiedza – zna i rozumie podsta-
wowe fakty, zasady, procesy po-
j

cia ogólne i zale

ci zwi

zane

kontrolowaniem

wykonania

obuwia, w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-
ny ppo

., ergonomii, ochrony

rodowiska podczas wykony-

wania prac;

−

rodzaje i wła

ciwo

ci materia-

łów stosowanych w obuwnic-
twie;

−

metody badania jako

ci mate-

riałów, półproduktów i gotowe-
go obuwia;

−

wady materiałowe i bł

dy wy-

konania obuwia;

−

zasady oceny i klasyfikacji
jako

ciowej obuwia.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane z kontro-

lowaniem wykonania obuwia we-
dług okre

lonej instrukcji w cz

ciowo

zmiennych

warunkach,

w szczególno

ci potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepisów

BHP, ochrony ppo

., ergono-

mii, ochrony

rodowiska pod-

czas kontrolowania wykonania
obuwia;

−

rozró

nia

rodzaje materiałów

obuwniczych  (skóry  naturalne,
tworzywa  syntetyczne,  tkaniny)
oraz  dobiera

i ocenia

ich ja-

ść

i przydatno

ść

do produk-

cji;

−

rozpoznawa

wady materiało-

we;

−

kontrolowa

przebieg procesu

produkcyjnego i ocenia

jako

ść

wykonania operacji technolo-
gicznych;

−

ocenia

jako

ść

półproduktów

obuwia metod

organoleptycz-

i za pomoc

prostych przy-

dów pomiarowych;

−

rozpoznawa

bł

dy wykonania

obuwia;

−

ocenia

i klasyfikowa

obuwie.

4. Profil kompetencji kluczowych

Ocen

ci kompetencji kluczowych dla zawodu obuwnika prze-

mysłowego przedstawia rys. 1.

Wykaz kompetencji kluczowych opracowano na podstawie wykazu

stosowanego w Mi

dzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Dorosłych

− projekt PIAAC (OECD).

Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania Internetu

Umiejętności matematyczne

Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania

Sprawność motoryczna

Planowanie i organizowanie pracy

Wywieranie wpływu/przywództwo

Komunikacja ustna

Współpraca w zespole

Rozwiązywanie problemów

Serie1

Zbędne

Mało ważne

Ważne

Istotne

Bardzo ważne

Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu 753605 Obuwnik

przemysłowy

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.