Przestrajamy odbiornik
Śnieźnik R502
Śnieźnik R502 produkcji Diory jest odbiornikiem stołowym monofonicznym klasy
popularnej. Odbiornik ten wyró
żnia się spośród innych odbiorników tej
klasy zastosowaniem programowania czterech stacji UKF i wska
źnikiem poziomu
sygna
łu z anteny. Zastosowana głowica UKF przestrajana jest diodami
pojemno
ściowymi i dodatkowo wyposażona jest w układ ARCz.
Uk
łady odbiornika Śnieźnik R502 rozmieszczono na dwóch płytkach. Płytka główna
zawiera tor tunera AM/FM, wzmacniacz m.cz. z regulatorami barwy, wska
źnik
poziomu sygna
łu z anteny i zasilacz sieciowy. Na dodatkowej płytce umieszczono
programator czterech stacji UKF. Konstrukcj
ę odbiornika oparto na czterech
uk
ładach scalonych: UL 1211 N - wzmacniacz p.cz. AM/FM, UL 1481 T - wzmacniacz
mocy m.cz., UL1550L - stabilizator +33V i uk
ład UL1111N wykorzystany do
realizacji wska
źnika poziomu.
Dane techniczne toru FM
• zakres fal 65 - 74MHz,
• czu
łość użytkowa < 10 uV,
• t
łumienie sygnałów lustrzanych > 23dB,
• t
łumienie sygnału p.cz. > 40dB,
• t
łumienie modulacji amplitudy > 30dB,
• selektancja > 26dB,
• pasmo przenoszenia 150-9000kHz.
Na wej
ściu toru FM, który chcemy przestroić, znajduje się głowica UKF o
schemacie ideowym i monta
żowym pokazanym poniżej. Jest ona zmontowana wprost na
p
łytce głównej odbiornika, bez żadnych ekranów, co ułatwia dostęp do
elementów. Na rysunku monta
żowym pokazano elementy, które należy wymienić lub
regulowa
ć przy przestrajaniu.
We wzmacniaczu w.cz., mieszaczu i heterodynie zastosowano tranzystory BF195. Na
wej
ściu wzmacniacza w.cz. na tranzystorze Tl zastosowano szerokopasmowy filtr na
cewce Ll dopasowuj
ący impedancję wzmacniacza w.cz. do impedancji anteny. Na
wyj
ściu wzmacniacza w.cz., pracującego w układzie wspólnej bazy, znajduje się
pojedynczy obwód rezonansowy na cewce L2. Na wej
ściu mieszacza na tranzystorze
T2, pracuj
ącego w układzie wspólnego emitera, zastosowano układ na elementach
D
łl i Cll zapewniający tłumienie sygnału p.cz. Dioda D2 zabezpiecza mieszacz
przed przesterowaniem. Do wej
ścia mieszacza doprowadzone są sygnały z obwodu
wyj
ściowego wzmacniacza w.cz. i z heterodyny poprzez kondensatory C8 i C10.
Heterodyna na tranzystorze T3, pracuje w uk
ładzie wspólnego kolektora dzięki
czemu cewka L3 obwodu heterodyny po
łączona jest wprost z masą. Z obwodem
heterodyny przez kondensator C22 sprz
ężona jest dioda ARCz D4 sterowana z
wyj
ścia detektora FM na diodach D8 i D9. Na wyjściu mieszacza znajduje się filtr
pasmowy p.cz. FM na obwodzie Fl i filtrze ceramicznym FC1. Sygna
ł p.cz. z filtru
FC1 doprowadzany jest do wyprowadzenia 5 uk
ładu scalonego US l - UL 121 IN.
Napi
ęcie polaryzujące bazy tranzystorów głowicy uzyskuje się ze stabilizatora z
uk
ładu UL 121 IN - n.2.
Przestrojenie g
łowicy na pasmo 87.5-l08MHz
1. Przed przestrojeniem nale
ży sprawdzić prawidłowość pracy odbiornika na
zakresie 65.5-74MHz z do
łączoną anteną.
2. Nast
ępnie należy wyłączyć odbiornik i odłączyć go od sieci. Po zdjęciu osłony
tylnej poluzowa
ć wkręty mocujące za pomocą blaszek z otworami płytę czołową do
skrzynki.
Po od
łączeniu blaszek mocujących wysunąć odbiornik z obudowy do przodu.
Po zdj
ęciu obudowy uzyskuje się dostęp do płytki odbiornika.
3. Teraz mo
żna przystąpić do wykonania przeróbek wewnątrz głowicy UKF. Najpierw
nale
ży wylutować kondensatory Cl, C2, C7, C20 i C22 zaznaczone na rysunku
poni
żej kolorem czarnym. W miejsce wylutowanych kondensatorów należy wlutować
kondensatory o warto
ściach:
C1, C2 27pF zamieniamy na 15pF
C7 24pF zamieniamy na 5.6pF (**-)
C20 16pF usuwamy (**-)
C22 10pF zamieniamy na 3.3pF
Po wlutowaniu nowych kondensatorów mo
żna przystąpić do zestrojenia głowicy.
Uwaga l: W p
łytce odbiornika znaj dują się otwory na trymery C8, C21 do
strojenia obwodów oscylatora i wzmacniacza w.cz. Zastosowanie trymerów pozwala
na dok
ładniejsze zestrojenie głowicy lecz wymaga większego doświadczenia od
osoby przestrajaj
ącej. Jeżeli zastosujemy trymery to nie należy wlutowywać
kondensatorów C7 i C20.
4. Przed zestrojeniem g
łowicy należy sprawdzić napięcie strojenia głowicy na
ko
łku K.4. Powinno ono zawierać się w zakresie 3.4-25 V. Górną granicę tego
napi
ęcia regulujemy dla strojenia ręcznego położeniem suwaka potencjometru na
agregacie pojemn
ściowym, a dla preomatu przy pomocy potencjometru R608 na płytce
programatora. Doln
ą granicę napięcie strojenia regulujemy dla strojenia ręcznego
przy pomocy potencjometru nastawnego R23 na agregacie pojemno
ściowym, a dla
preomatu przy pomocy potencjometru R607 na p
łytce programatora.
5. Najpierw stroimy heterodyn
ę rozciągając lub ściskając cewkę L3. Pokrętłem
strojenia ustawiamy na skali skrajne cz
ęstotliwości zakresu UKF 65.5-74MHz i
cewkami ustawiamy górn
ą częstotliwość heterodyny równą 118.7MHz, a następnie
doln
ą częstotliwość heterodyny równą 98.2MHz.
Powy
ższe regulacje należy kilkakrotnie powtórzyć ustawiając jednakowe zapasy
cz
ęstotliwości heterodyny dla skrajnych położeń pokrętła strojenia.
Cz
ęstotliwość heterodyny można zmierzyć licznikiem częstotliwości sprzęgając się
z jej cewk
ą za pomocą pętli pomiarowej.
Je
żeli zastosowaliśmy trymery zgodnie z uwagą l, to górna częstotliwość
heterodyny (118.7MHz) ustawiamy trymerem C21 , a doln
ą częstotliwość (98.2MHZ)
cewk
ą L3
6. Po zestrojeniu heterodyny nale
ży zestroić obwody wzmacniacza w.cz. strojąc
cewk
ą L2 na maksimum wzmocnienia dla środkowej częstotliwości zakresu (98MHz).
Do wej
ścia antenowego należy podłączyć sygnał z generatora w.cz. lub
wobuloskopu, a do punktu pomiarowego P5 sond
ę mikrowoltomierza selektywnego
w.cz. lub sond
ę wobuloskopu, Przy braku przyrządów pomiarowych, wzmocnienie
g
łowicy możemy oceniać na podstawie wskazań wskaźnika poziomu na trzech diodach
LED, przy krótkim przewodzie do
łączonym do gniazda antenowego.
Je
żeli zastosowaliśmy trymery zgodnie z uwagą 1, to obwód wzmacniacza w.cz.
stroimy na maksimum wzmocnienia trymerem C8 dla cz
ęstotliwości bliskie/górnej
cz
ęstotliwości zakresu (np. 106MHz), a cewką L2 dla częstotliwości bliskiej
dolnej cz
ęstotliwości zakresu (np. 90MHz).
Powy
ższe regulacje należy kilkakrotnie powtórzyć ustawiając jednakowe
wzmocnienia dla dolnej i górnej cz
ęstotliwości zakresu.
Je
żeli nie dysponujemy generatorem w.cz. (wobuloskopem) i/lub licznikiem
cz
ęstotliwości o zakresie do 120MHz, to należy znaleźć dwie stacje położone
blisko kra
ńców zakresu i do nich dostroić tor tunera FM strojąc heterodynę i
obwody wzmacniacza wej
ściowego głowicy na pokrycie zakresu i maksymalne
wzmocnienie.