background image

 

www.chomikuj.pl/MarWag987 

Przedsiębiorcą  w  rozumieniu  ustawy  jest  osoba  fizyczna, 
osoba  prawna  i  jednostka  organizacyjna  niebędąca  osobą 
prawną,  której  odrębna  ustawa  przyznaje  zdolność  prawną  - 
wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.  
Działalnością  gospodarczą  jest  zarobkowa  działalność 
wytwórcza, 

budowlana, 

handlowa, 

usługowa 

oraz 

poszukiwanie,  rozpoznawanie  i  wydobywanie  kopalin  ze 
złóż,  a  także  działalność  zawodowa,  wykonywana  w  sposób 
zorganizowany i ciągły. 
"mikroprzedsiębiorcy" którym jest przedsiębiorca, który w 
co  najmniej  jednym  z  dwóch  ostatnich  lat  obrotowych 
zatrudniał  średniorocznie  mniej  niż  10  pracowników  oraz 
osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów 
i  usług  oraz  operacji  finansowych  nieprzekraczający 
równowartości  w  złotych  2  milionów  euro,  lub  sumy 
aktywów  jego  bilansu  sporządzonego  na  koniec  jednego  z 
tych  lat  nie  przekroczyły  równowartości  w  złotych  2 
milionów euro.  
Za  małego  przedsiębiorcę  -  przedsiębiorcę,  który  w  co 
najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych: 
1)  zatrudniał  średniorocznie  mniej  niż  50  pracowników 
 

oraz 

2)  osiągnął  roczny  obrót  netto  ze  sprzedaży  towarów, 
wyrobów 

usług 

oraz 

operacji 

finansowych 

nieprzekraczający  równowartości  w  złotych  10  milionów 
euro,  lub  sumy  aktywów  jego  bilansu  sporządzonego  na 
koniec  jednego z tych lat  nie przekroczyły równowartości  w 
złotych 10 milionów euro. 
Za  średniego  przedsiębiorcę  uważa  się  przedsiębiorcę, 
który  w  co  najmniej  jednym  z  dwóch  ostatnich  lat 
obrotowych:  
1/ zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników oraz  
2/  osiągnął  roczny  obrót  netto  ze  sprzedaży  towarów, 
wyrobów 

usług 

oraz 

operacji 

finansowych 

nieprzekraczający  równowartości  w  złotych  50  milionów 
euro,  lub  sumy  aktywów  jego  bilansu  sporządzonego  na 
koniec  jednego z tych lat  nie przekroczyły równowartości  w 
złotych 43 milionów euro.  
W dniu 2 lipca 2004 r. została uchwalona U S T A W A o 
swobodzie  działalności  gospodarczej(Od  1  października 
2008 r.) 
1/przedsiębiorcy 

mają 

obowiązek, 

niezależny 

od 

obowiązków wynikających z innych ustaw,  

posługiwania 

się  numerem  NIP  we  wszystkich  pismach  z  zakresu  swojej 
działalności oraz w obrocie prawnym i gospodarczym, 
2/działa  Centralna  Informacja  o  Działalności  Gospodarczej 
integrująca prowadzone przez   gminy 

Ewidencje 

Działalności Gospodarczej. 
Kodeks  spółek  handlowych  (  K  S  H  )  -  ustawa  z  dnia  15 
września  2000  roku  (Dz.U.00.94.1037  z  8.XI.2000).  Prawo 
spółek należy do dziedziny prawa cywilnego, którego częścią 
jest  całe  prawo  gospodarcze  prywatne  (tradycyjnie  zwane 
handlowym).  Zawiera  ono  prawo  przedsiębiorców  jako 
podmiotów prawa cywilnego, i prawo obrotu gospodarczego, 
w szczególności umów zawieranych między nimi 
Jest to katalog zamknięty i poza K S H żadne inne spółki 
handlowe nie mogą być stanowione. Są to: 
1/spółki osobowe 
- spółka jawna, 
- spółka partnerska, 
- spółka komandytowa, 
- spółka komandytowo-akcyjna, 
2/spółki kapitałowe 
  spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, 
  spółka akcyjna, 
3/spółki cywilne 
Krajowy  Rejestr  Sądowy  -  K  R  S    składa  się  z  trzech 
rejestrów: 
1) rejestru przedsiębiorców, 
2) rejestru stowarzyszeń, innych organizacji  

społecznych 

i zawodowych, fundacji oraz   publicznych  zakładów  opieki 
zdrowotnej, 
3) rejestru dłużników niewypłacalnych. 
Rejestr przedsiębiorców dotyczy : 
- osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, 
- spółek jawnych, 
- spółek komandytowych, 
- spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, 
- spółek akcyjnych, 
- spółdzielni, 
- przedsiębiorstw państwowych, 
- jednostek badawczo-rozwojowych, 
Podmioty wpisane do Rejestru są zobowiązane, zgodnie  z 
art.  34  ust  1,  umieszczać  w  oświadczeniach  pisemnych, 
skierowanych, 

zakresie 

ich 

działalności, 

do 

oznaczonych osób, następujące dane: 
- firmę lub nazwę, 
- oznaczenie formy prawnej prowadzonej działalności, 
- siedzibę i adres, 
- numer w Rejestrze. 

Formy prawno-organizacyjne przedsiębiorstw 

Forma  prawna  jako  podstawa  utworzenia  i  zorganizowania 
przedsiębiorstwa    oraz  prowadzenia  przez  nie    działalności 
jest narzędziem: 
a/  określającym  wymagania  założycielskie,  strukturę  władzy 
oraz odpowiedzialność, 
b/  chroniącym  interesy  społeczeństwa,  państwa,  właścicieli, 
pracowników, pożyczkodawców itp. 
Decyzje konstytutywne odnoszą się do: 

 

założenia i likwidacji przedsiębiorstwa, 

 

lokalizacji i siedziby, 

 

formy prawnej, 

 

wielkości kapitału. 

Decyzje 

konstytutywne 

wymagają 

akceptacji 

sądu 

rejestrowego, 

komisji 

papierów 

wartościowych 

lub 

odpowiedniego urzędu lokalnego. 
Ze względu na źródło prawa regulujące powstanie spółek, 
ich  działalność,  podstawy  ekonomiczne  tworzenia  oraz 
zakres  odpowiedzialności  wspólników  za  zobowiązania 
wyróżniamy: 
a/ spółki osobowe i spółki kapitałowe  
b/ spółki cywilne i spółki handlowe. 
Cechą  rozgraniczającą  te  dwie  formy  spółek  jest  to,  czy  na 
pierwszym  planie  znajduje  się  osoba  wspólnika  czy  jego 
udział kapitałowy. 
Z korporacją mamy do czynienia, gdy: 

 

istnieje ograniczona odpowiedzialność inwestorów, 

 

ma miejsce swobodny przepływ kapitałów, 

 

przedsiębiorstwo ma osobowość prawną, 

 

istnieje scentralizowane zarządzanie. 

Formy prawno-organizacyjne przedsiębiorstw 
a/ przedsiębiorstwa jednoosobowego właściciela, 
b/ spółki osobowe, 
c/ spółki kapitałowe, 
d/ spółki mieszane, będące połączeniem spółek kapitałowych 
i osobowych, 
e/ spółdzielnie, 
f/ przedsiębiorstwa państwowe. 

Kultura przedsiębiorstwa (firmy) 

INDYWIDUALIZM - KOLEKTYWIZM 
Kultura  indywidualna  w  firmie  powoduje,  że  pracownicy 
działają w interesie własnym i rodziny.  
Kultura 

kolektywna 

wiąże 

pracownika 

grupą 

pracowniczą, z której nie jest łatwo się wyzwolić.  
DYSTANS  WŁADZY  określa  skalę  nierówności  władzy  w 
firmie, jej akceptację przez pracowników i to czy uważają ten 
stan za normalny. 

Konflikty w przedsiębiorstwie 

Cechy konfliktu gorącego:  
Szczytne  ideały  i  wysoka  samoocena,  Entuzjazm  dla 
osiągania 

wybranych 

celów, 

Niedostrzegania 

motywów/iluzja  jasności  widzenia,  Działania  chaotyczne, 
Wybuchy, Wrażliwość, Zaangażowanie, Nadmiar informacji, 
Nabrzmiała atmosfera. 
Cechy konfliktu zimnego:  
Cyniczne  podejście  do  wszystkiego  i  niska  samoocena, 
Nieobecność  celów,  Niedostrzeganie  efektu,  jaki  własne 
zachowanie wywiera na innych, Dystans pomiędzy stronami, 
Implozje, 

Nieczułość, 

mUnikanie, 

Głód 

informacji, 

Zamarzanie. 
Fundamentalne zasady rozwiązywania konfliktu  
-  Konflikty  w  większym  stopniu  dotyczą  ludzi  niż 
problemów. 
-  Konflikty  wytwarzają  własne  pole  energii.  Rozpoczynają 
własne  życie,  poza  kontrolą  i  poza  zasięgiem  normalnej 
samoświadomości stron konfliktu. 
Rynek    Miejsce  spotkań  sprzedawców  i  nabywców,  gdzie 
oferuje się towary i usługi,  które  w  wyniku transakcji  kupna 
–sprzedaży zmieniają swoich właścicieli (W.J.Stanton). 
Gospodarka 

rynkowa 

to: 

swoboda 

ekonomicznego 

działania  uczestników  rynku,  prawo  wyboru  produktów  i 
usług  według  posiadanego  dochodu  i  obowiązujących  cen  , 
zdolność  do  przyswajania  i  wymiany  produktu  w  formie 
towarowej i pieniężnej. 
Tradycyjne  podejście  do  rynku  polegało  na  skłonieniu 
klienta  do  kupowania  w  wyznaczonym  miejscu  czasie  tego, 
czym firma dysponowała. 
Marketingowe  podejście  do  rynku  to  wykreowanie 
produktu  lub  usługi,  po  cenie  jaka  będzie  odpowiadała 
klientowi.  Wymusza  to  konieczność  łącznego  potraktowania 
przez  firmę  elementów  rynkowych  tj.:      produktu, 
opakowania, 

ceny, 

aktywizacji 

sprzedaży, 

systemów 

sprzedaży, oraz ich wzajemnej interakcji  
rynek  przemysłowy  –  rynek  producentów  lub  rynek 
przedsiębiorstw  rynek na którym dokonuje się  wymiany 
towarów i usług pomiędzy przedsiębiorstwami   w  łańcuchu 
przemysłowym,  
rynek  pośredników  (dystrybutorów  przemysłowych)  – 
firm  handlowych  oferujących  dobra  przemysłowe  oraz  form 
rynków zorganizowanych (giełd, aukcji),  
rynek  instytucji  finansowych  -  biorących  udział  w 
procesach  wymiany  finansowej  pomiędzy  uczestnikami 
rynku  jednostek  zinstytucjonalizowanych  i  wspomagających 
procesy  wymiany  dóbr  przemysłowych  (banki,  firmy 
leasingowe, zakłady ubezpieczeń),  
rynek  instytucji  publicznych  -  zakupujących  dobra 
przemysłowe 

celu 

ich 

użytkowania 

(urzędy 

administracyjne,  instytucje  kulturalno-społeczne,  instytucje 
naukowe,  instytucje,  których  zadaniem  jest  bezpieczeństwo 
państwa, służba zdrowia).  
Przedsiębiorstwa produkcyjne: 

 

przedsiębiorstwa przemysłowe, 

 

przedsiębiorstwa usługowe  

 

gospodarstwa rolne, hodowlane, rybackie, leśne. 

Najważniejsze  procesy  zachodzące  na  rynku  jednostek 
zinstytucjonalizowanych 

 

wymiana produktów  

 

wymiana praw własności  

 

wymiana finansowa  

 

wymiana informacji  

 

wymiana społeczna  

Marketing 

Marketing  to  swoista  filozofia  podejścia  do  rynku 
zmieniająca  całkowicie  dotychczasową  orientacje  firm  z 
orientacji na produkt na orientację na rynek i odbiorcę.  
W istocie zmierza do: 

 

podporządkowania  wszystkich  działań  w  sferze 
produkcji  i  obrotu  towarowego  życzeniom  finalnego 
odbiorcy, 

 

pobudzenia i rozwiania jego potrzeb. 

Podstawowymi elementami marketingu są: 

 

Produkt, 

 

Cena, 

 

Dystrybucja, 

 

Promocja. 

Marketing-mix jest programem zintegrowanych projektów i 
działań  przedsiębiorstwa  tworzącym  wzajemnie  powiązane 
przedsięwzięcia  obejmujące  produkty,  ceny,  dystrybucję  i 
promocję,  jest  także  kompleksową  ofertą  przedsiębiorstwa 
kierowaną  do  nabywców  dla  pozyskania  ich  aprobaty  i 
wywołania pożądanego zakupu. 
Funkcje marketingu 

 

funkcje gromadzenia informacji rynkowej, 

 

funkcje w dziedzinie obrotu towarowego, 

 

funkcje w dziedzinie zarządzania, 

 

funkcje społeczne, 

 

funkcje naukowe. 

Monopol – brak otoczenia konkurencyjnego,   orientacja 
popytowa. 
Oligopol  jest  wtedy,  gdy  przedsiębiorstwo  programuje  swą 
działalność  na  podstawie  pełnej  orientacji  rynkowej, 
przezwycięża ograniczenia popytowe. 
Polipol  jest  wtedy,  gdy  przedsiębiorstwo  prowadzi  swą 
działalność w warunkach ograniczeń popytowych i aktywnej 
konkurencji. 
Funkcje (cele) cen 
Funkcje  związane  z  zyskiem,  ze  sprzedażą  i  udziałem  w 
rynku,  Funkcje  związane  z  pozycją  względem  konkurencji, 
Funkcje związane z imagem firmy 

STRATEGIE OSIĄGANIA POZYCJI NA RYNKU 
Strategia  lidera  polega  na  dążeniu  do  osiągnięcia  takiej 
pozycji  na rynku,  która narzuci innym  warunki jakościowe  i 
ekonomiczne. 

 

Wymaga  od  przedsiębiorstwa  ponoszenia  dużych 
nakładów na  innowacyjność działań 

 

Większość  firm  produkuje  kilka  linii  produktów, 
natomiast  funkcję  lidera  może  pełnić  jedynie  w  od-
niesieniu do pojedynczego produktu 

Strategia 

podejmującego 

wyzwanie 

polega 

na 

wykorzystywaniu  przez  firmę  sprzyjających  jej  okoliczności 
stworzonych przez lidera. 
-  Firma  próbuje  zagrozić  liderowi  i  zająć  jego  miejsce, 
szukając dróg i sposobności przez niego nie wykorzystanych 
Strategia  naśladowcy  
polega  na  pilnym  obserwowaniu 
posunięć  lidera  i  powielaniu  ich  w  taki  sposób,  aby  dystans 
między naśladowcą a liderem pozostawał zawsze taki sam. 
Strategię  wypełniającego  nisze  rynkowe  
stosują  firmy 
unikające  konkurencji,  wynajdując  jako  terytorium  swego 
działania  nisze  rynkowe  (segmenty  rynku  nie  objęte  przez 
konkurencję) ze stosunkowo niewielką grupą odbiorców 

 

Strategia ta jest często  związana z  grupą maruderów 
oraz  

drobnymi 

segmentami 

rynku, 

które 

wymagają  

szczególnych 

działań, 

nieopłacalnych dla liderów 

Etykieta może być zwykłą kartką dołączoną do produktu lub 
też  stanowić  osobno  zaprojektowaną  część  opakowania. 
Etykieta  może  zawierać  wyłącznie  nazwę  marki,  może  też 
być poszerzona o większy zakres informacji. 
Rodzaje etykiet 

 

Etykiety 

przyklejane, 

zgrzewane, 

przyszywane 

(zwane też metkami) 

 

Etykiety przywiązywane i nakładane 

Funkcje etykiety 

 

Funkcja  identyfikacyjna  –  określenie  samego 
produktu albo jego  

marki 

 

Funkcja  gradacji  produktu  –  określenie  gatunku 
produktu 

 

Funkcja  opisowa  (kto,  gdzie  i  kiedy  wyprodukował 
produkt, składniki  

produktu, 

przeznaczenie, 

itp.) 

 

Funkcja promocyjna – efektowny projekt graficzny 

Marka  jest  zwykle  definiowana  jako  nazwa,  pojęcie,  znak, 
symbol, rysunek  lub  kombinacja tych  elementów, stworzona 
w  celu  oznaczenia  produktu  (lub  usługi)  oraz  jego 
odróżnienia od oferty konkurentów. 
Marka
 

oznacza 

produkt, 

który 

zapewnia 

korzyści 

funkcjonalne plus  wartości  dodane, które pewni konsumenci 
cenią w wystarczającym stopniu, aby dokonać zakupu. 
Nazwa marki to: 

 

Werbalna część marki 

 

Nie  ma  marki  bez  nazwy  –  nazwa  musi  być 
dopasowana do  

marki, a nie odwrotnie 

 

Coraz 

popularniejsze 

staje 

się 

doradztwo 

brandingowe  

(branding – markowanie) 

RODZAJE I FUNKCJE MAREK 
Wg podmiotu, będącego właścicielem marki 
1/Marka przedsiębiorstwa wytwórczego (producenta) 

 

Nadawana produktom przez producenta 

 

Nazywana  marką  narodową  –  promuje  się  ją  w 
dużych  regionach  kraju,  w  całym  kraju,  a  nawet  w 
wielu krajach (IBM, Sony,  

Mc Donald's) 

2/Marka przedsiębiorstwa handlowego (pośrednika) 

 

Nadawana 

przez 

przedsiębiorstwo 

handlowe, 

niezależnie  od  jego  miejsca  i  funkcji  w  kanałach 
dystrybucji 

 

Kształtują  ją  detaliści,  głównie  wielkie  sieci 
handlowe 

(domy 

towarowe, 

przedsiębiorstwa 

łańcuchowe) i hurtownicy (np.  

marka  Eight 

O 'Clock jest marką hurtownika kawy) 

1. Funkcja identyfikacyjna 
2. Funkcja informacyjna 
3. Funkcja gwarancyjna 
4. Funkcja promocyjna 
5. Funkcja strategiczna 
STRATEGIE MARKI 
1.

 

Strategia marki indywidualnej 

2.

 

Strategia marki rodzinnej 

3.

 

Strategia marek łączonych (kombinowanych) 

4.

 

Strategia rozszerzania marki 

5.

 

Strategia pozycji marki  

Branża  –  grupa  przedsiębiorstw  wytwarzających  dobra  lub 
usługi o podobnym przeznaczeniu. 
Analiza branży
 sprowadza się do zebrania danych ogólnych 
o  uczestnikach  branży  oraz  sytuacji  w  branży.  Dane  można 
zbierać  przede  wszystkim  ze  sprawozdań,  raportów, 
protokołów,  informatorów,  prasy,  Internetu  i  innych 
publikacji.  Do  analizy  przydatna  jest  koncepcja  Portera 
wyróżniająca 5 grup podmiotów, z którymi przedsiębiorstwo 
współpracuje. 
Pięcioczynnikowy 

model 

Portera 

mówiący, 

iż 

atrakcyjności  branży  dla  jego  uczestników  /inwestorów 
decydują  czynniki:  siła  oddziaływania  dostawców,  siła 
oddziaływania  nabywców,  natężenie  walki  konkurencyjnej 
wewnątrz 

branży, 

groźba 

pojawienia 

się 

nowych 

konkurentów, wpływ pojawienia się substytutów. 
Grupy  strategiczne  wewnątrz  branży  –  to  przedsiębiorstwa 
oferujące  te  same  produkty,  korzystające  z  prawie  tych 
samych kanałów dystrybucji, posiadające zasoby materialne i 
niematerialne  o  zbliżonej  wielkości  i  stosujące  podobne 
metody komunikowania. 
Bariery  mobilności  –  czynniki,  które  utrudniają  firmom 
zmiany  pozycji  strategicznej,  przechodzenie  z  jednej  grupy 
do drugiej. (są to np. innowacyjność, niska cena itp.) 
Analiza  portfelowa
  –  ocena  pozycji  poszczególnych  grup 
produktów tworzących asortyment przedsiębiorstwa.  
Analiza  SWOT  –  metoda  analizy  przedsiębiorstwa, 
stosowana w celu zidentyfikowania  mocnych  i słabych stron 
organizacji  oraz  oceny  otoczenia  danego  przedsiębiorstwa  – 
identyfikacji szans i zagrożeń, jakie ono tworzy. 
Produkt  –  dobro  fizyczne,  usługa  lub  idea  zawierająca 
określony  zestaw  cech,  które  zaspakajają  potrzeby  klientów 
w zamian za pieniądze lub inne korzyści. 
Produkty konsumpcyjne
 

 

produkty  pierwszej  potrzeby  –  nabywane  często, 
rutynowo,  

przy  minimalnym  wysiłku,  np. 

art. Spożywcze, 

 

produkty wybieralne – nabywane rzadziej, w wyniku 
porównania  odmian,  cen  i  marek,  czasem  pod 

wpływem  

mody,  np.  podstawowe  produkty 

trwałej konsumpcji, 

 

produkty  specjalne  –  nabywane  rzadko,  rozważnie, 
czasem od  

wpływem  emocji,  zaspakajają 

potrzeby wyższego rzędu,  

np. 

dobra 

luksusowe, „rzadkiego zakupu”’ 

Produkty adresowane do odbiorców instytucjonalnych  

 

dobra  inwestycyjne  -  nieruchomości,  maszyny, 
urządzenia. 

 

surowce  –  zużywane  w  procesie  produkcji  lub 
będące  

elementem produktu finalnego, 

 

usługi 

profesjonalne 

– 

usługi 

reklamowe, 

logistyczne,  

doradcze. 

Rdzień  produktu  –  podstawowa  korzyść  oczekiwana  przez 
nabywcę 
Zmaterializowany produkt
 – fizycznie oferowany produkt 
Produkt 

rozszerzony 

– 

produkt 

zmaterializowany 

wzbogacony o pewne cechy materialne lub usługi dodatkowe 
zwiększające jego użyteczność np. usługi  

przy- 

posprzedażne 
Jakość  usługi
  –  stopień  zgodności  realizacji  danego 
ś

wiadczenia z oczekiwaniami klienta 

Norma ISO 9000 zarządzanie jakością, systemy zapewnienia 
jakości 
Norma ISO 14000
 system zarządzania ochronną środowiska, 
system zarządzania środowiskowego 
Funkcje  opakowania  –  ochronna,  podziału,  transportowa, 
zwiększanie  wygody  użytkownika  i  przechowywania, 
informacyjno-promocyjna, ekologiczna 
Marka  –  nazwa,  termin,  symbol,  wzór  lub  ich  kombinacja, 
stworzona  celem  identyfikacji  produktów  przedsiębiorstwa  i 
wyróżnienia ich spośród produktów konkurencji 
Funkcje marki – identyfikacyjna, gwarancyjna, promocyjna 
Tożsamość  marki  –  zbór  skojarzeń  związanych  z  marką, 
które w zamierzeniach producenta mają być  

wykreowane 

w świadomości nabywców, pożądane i komunikowane przez 
przedsiębiorstwo  (nadawcę  marki)  postrzeganie  marki  przez 
jej  nabywców.  Na  tożsamość  marki  składają  się  rdzeń  – 
najistotniejsze cechy marki i  

tożsamość 

zewnętrzna 

– 

rozszerzona tożsamość decydująca o jej treści i kompletności 
Wizerunek 

marki 

– 

subiektywny 

obraz 

marki 

rzeczywiściukształtowany 

ś

wiadomości 

nabywcy, 

wyobrażenia,  skojarzenia  związane  z  marką  (np.  związane  z 
cechami  produktu,  z  korzyściami,  wartościami,  kulturą).  O 
markach głębokich mówimy, gdy występuje dużo skojarzeń z 
daną  marką,  o  płytkich,  gdy  ich  wizerunek  tworzy  mała 
liczba asocjacji (skojarzeń). 
Siła  marki
  –  zbiór  atrybutów  związanych  z  marką,  jej 
symbolem, które determinują wartości produktu oznaczonego 
daną 

marką 

dla 

nabywcy 

warunkują 

zdolność 

przedsiębiorstwa do realizacji celów 
Wartość 

marki 

– 

wartość 

jednego 

aktywów 

przedsiębiorstwa,  który  może  być  przedmiotem  kupna  –
sprzedaży 
Lojalność  wobec  marki  –  skłonność  nabywców  do  stałego 
nabywania produktów tej samej marki 
Pragmatyczne  znaczenie  marki  –  korzyści  funkcjonalne 
dostarczane  konsumentom  przez  produkty  oznaczone  dana 
marką, a przede wszystkim tworzące wizerunek marki 
Symboliczne  znaczenie  marki
  –  zdolność  marki  do 
wyrażania  emocji  konsumenta,  jego  identyfikacji  z  daną 
grupą odniesienia lub statusu społecznego konsumenta 
Grupowa  marka  –  marka  dla  grupy  producentów  (np. 
Panasonic i Technics jako marki grupowe  firmy Matsushito) 
Kanibalizm
  –  sytuacja,  gdy  wzrost  sprzedaży  nowego 
produktu 

następuje 

kosztem 

zmniejszenia 

sprzedaży 

produktu (produktów) dotychczas opatrzonych tą marką