background image

Jak ustalić wynagrodzenie za czas nieobecności 

Wielu pracodawców ma problemy z ustalaniem wynagrodzeń pracowników za czas nieświadczenia pracy. Sposób jego obliczania 
zaleŜy od rodzaju nieobecności, inaczej bowiem liczy się wynagrodzenie za czas przestoju, za czas urlopu wypoczynkowego, a 
jeszcze inaczej za czas innej usprawiedliwionej nieobecności.  

Pracownicy mają prawo do wynagrodzenia z tytułu świadczonej pracy. W pewnych sytuacjach mają oni równieŜ prawo do pensji za 
czas jej niewykonywania. 

Za urlop wypoczynkowy 

Za czas urlopu wypoczynkowego pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, takie jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. 

W wynagrodzeniu tym powinno się uwzględniać wszelkie składniki pensji i inne świadczenia związane z pracą, jakie przysługują 
pracownikowi na podstawie przepisów płacowych obowiązujących u danego pracodawcy, z wyjątkiem: 

 

 jednorazowych lub nieperiodycznych wypłat za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie, 

 

 wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju, 

 

 gratyfikacji (nagród) jubileuszowych, 

 

 wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, a takŜe za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, 

 

 ekwiwalentu pienięŜnego za urlop wypoczynkowy, 

 

 dodatkowego wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego, 

 

 wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby, 

 

 nagród z zakładowego funduszu nagród, dodatkowego wynagrodzenia rocznego, naleŜności przysługujących z tytułu 
udziału w zysku lub w nadwyŜce bilansowej, 

 

 odpraw emerytalnych lub rentowych albo innych odpraw pienięŜnych, 

 

 wynagrodzenia i odszkodowania przysługującego w razie rozwiązania stosunku pracy. 

Ponadto do podstawy wynagrodzenia urlopowego nie wlicza się równieŜ składników, które nie istnieją w chwili wykorzystywania 
urlopu. 

Ustalając podstawę wymiaru wynagrodzenia urlopowego, naleŜy takŜe uwaŜać na charakter składników wynagrodzenia, wpływa on 
bowiem znacząco na sposób ich uwzględniania w podstawie wymiaru. I tak, składniki wynagrodzenia określone w stawce 
miesięcznej w stałej kwocie uwzględnia się w wynagrodzeniu urlopowym w wysokości naleŜnej pracownikowi w miesiącu 
wykorzystywania urlopu. Natomiast składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy nie dłuŜsze niŜ jeden miesiąc, z wyjątkiem 
stałych stawek miesięcznych, uwzględnia się przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej 
pracownikowi w okresie trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzający miesiąc rozpoczęcia urlopu, a jeŜeli ulegają znacznym 
wahaniom - nawet z 12 miesięcy. Wynagrodzenie ustalone według wyŜej wymienionych zasad stanowi podstawę wymiaru 
wynagrodzenia urlopowego. 

Aby obliczyć jego wysokość naleŜy: 

 

 podstawę wymiaru podzielić przez liczbę godzin, w czasie których pracownik wykonywał pracę w okresie, z którego została 
ustalona ta podstawa, 

 

 tak ustalone wynagrodzenie za jedną godzinę pracy pomnoŜyć przez liczbę godzin, jakie pracownik przepracowałby w 
okresie urlopu w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, gdyby w tym czasie 
nie korzystał z urlopu. 

Za urlop okolicznościowy 

Do obliczenia wynagrodzenia za urlop okolicznościowy stosuje się, z pewnymi zmianami, zasady obowiązujące przy ustalaniu 
wynagrodzenia urlopowego. RóŜnica polega na tym, Ŝe w wynagrodzeniu za urlop okolicznościowy składniki wynagrodzenia 
ustalane w zmiennej wysokości oblicza się wyłącznie z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy, a nie jak przy obliczaniu 
wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy w wysokości średniej z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Nie 
mają tutaj Ŝadnego znaczenia wahania zmiennych składników pensji. 

Wynagrodzenie za czas urlopu okolicznościowego ustala się w następujący sposób: 

 

 wynagrodzenie określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości naleŜy podzielić przez liczbę godzin pracy 
przypadających do przepracowania w danym miesiącu, 

 

 wynagrodzenie ustalane w zmiennej wysokości naleŜy podzielić przez faktyczną liczbę godzin pracy pracownika w 
miesiącu korzystania z urlopu okolicznościowego, 

 

 zsumować stawki godzinowe wynagrodzenia stałego i zmiennego, 

background image

 

 tak otrzymane wynagrodzenie za jedną godzinę pracy pomnoŜyć przez liczbę godzin przypadających do przepracowania 
przez pracownika w okresie urlopu okolicznościowego zgodnie z obowiązującym go harmonogramem czasu pracy. 

Za czas przestoju 

Za czas niewykonywania pracy wskutek niezawinionego przez pracownika przestoju pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za 
pracę wykonaną wynikające z jego osobistego zaszeregowania (określonego stawką godzinową lub miesięczną), a jeŜeli taki składnik 
wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60 proc. wynagrodzenia, jednak nie mniej niŜ 
płaca minimalna. 

W celu obliczenia naleŜności za jedną godzinę według składników wynagrodzenia określonych w stawce miesięcznej w stałej 
wysokości - naleŜy tę stawkę podzielić przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu. Natomiast w 
celu obliczenia naleŜności za jedną godzinę według zmiennych składników wynagrodzenia wynagrodzenie ustalone jak za urlop 
dzieli się przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika w okresie, z którego ustala się to wynagrodzenie, a z otrzymanej w 
ten sposób stawki godzinowej wylicza się 60 proc. tej stawki. 

Jak wynika z powyŜszych obliczeń, pracownik za kaŜdy rodzaj nieobecności otrzyma inne wynagrodzenie. Jest to wynikiem 
odmiennego sposobu jego obliczania. Takie róŜnice oczywiście nie będą występowały, w przypadku gdy pracownik otrzymuje 
wynagrodzenie miesięczne w stałej kwocie (przykład). 

 

PRZYKŁAD

RÓśNICE W OBLICZANIU WYNAGRODZENIA 

Pracownik w styczniu 2007 r. przebywał dwa dni na urlopie wypoczynkowym, dwa dni na urlopie okolicznościowym oraz z powodu 
niezawinionego przestoju przez dwa dni nie świadczył pracy. Jego wynagrodzenie składa się ze zmiennego wynagrodzenia 
akordowego. Jakie wynagrodzenie otrzyma, jeŜeli otrzymał on następujące wynagrodzenia akordowe: w styczniu 2007 r. - 1850 zł 
(128 godzin), w grudniu 2006 r. - 2200 zł (152 godziny), w listopadzie 2006 r. - 2300 zł (160 godzin), w październiku 2006 r. - 2460 
zł (176 godzin)? 

Płaca akordowa jest zmiennym składnikiem wynagrodzenia, dlatego teŜ do podstawy wymiaru wynagrodzenia urlopowego oraz 
wynagrodzenia za czas przestoju przyjmujemy ją z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym pracownik przebywał na 
urlopie. 

 

 Sumujemy wynagrodzenia akordowe z grudnia, listopada i października 2006 r.: 2200 zł + 2300 zł + 2460 zł = 6960 zł. 

 

 Następnie obliczamy łączny czas przepracowany w tych miesiącach: 152 godziny + 160 godzin + 176 godzin = 488 godzin 

 

 Ustalamy średnie wynagrodzenie akordowe za 1 godzinę pracy. W tym celu sumę akordów z 3 miesięcy dzielimy przez 
liczbę godzin przepracowanych przez te 3 miesiące: 6960 zł : 488 godzin = 14,26 zł za godz. 

1. Obliczamy wynagrodzenie za dwa dni urlopu wypoczynkowego 

Stawkę za jedną godzinę urlopu mnoŜymy przez liczbę godzin urlopu: 14,26 zł za godz. x 16 godzin = 228,16 zł. 

2. Obliczamy wynagrodzenie za dwa dni przestoju 

W tym celu: 

 

 ustalamy 60 proc. stawki godzinowej: 14,26 zł za godz. x 60 proc. = 8,56 zł za godz., 

 

 tak ustaloną stawkę za jedną godzinę przestoju mnoŜymy przez liczbę godzin przestoju: 8,56 zł za godz. x 16 godzin 
przestoju = 136,96 zł. 

3. Ustalamy wynagrodzenie za dwa dni urlopu okolicznościowego 

Do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop okolicznościowy ze zmiennych składników wynagrodzenia naleŜy przyjąć akordy 
wypłacone pracownikowi w miesiącu korzystania z tego urlopu, tj. w styczniu 2007 r. 

W tym celu: 

 

 wynagrodzenie akordowe dzielimy przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych w styczniu przez pracownika: 1850 zł : 
128 godzin = 14,45 zł, 

 

 stawkę za 1 godzinę urlopu mnoŜymy przez liczbę godzin urlopu: 14,45 zł za godz. x 16 godzin = 231,20 zł. 

background image

Pracownik powinien otrzymać za czas: 

 

 urlopu wypoczynkowego - 228,16 zł, 

 

 urlopu okolicznościowego - 231,20 zł. 

 

 przestoju - 136,96 zł. 

 

PODSTAWA PRAWNA 

  Art. 81, art. 1672, art. 172 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).