Ćwiczenie 20. Kinetyka rozkładu kompleksu (12C-2) 
 
Opis teoretyczny: rozdz. 12.1-12.4 (str. 359-369). a ponadto należy zapoznać się podstawami 
spektroskopii i zasadą pomiarów widm absorpcyjnych z rozdz. 6. (str. 143–162).  
Wykonanie ćwiczenia: Ćwiczenie 12C-2 (str. 378-380). 
Instrukcje obsługi aparatury: Specol 11. 
 
 
Komentarz do ćwiczenia 20 

 Na  podstawie  analizy  przebiegu  wykresów  A(t),  lnA(t)  i  A

–1

(t),  można  jednoznacznie 

stwierdzić  którego  rzędu  jest  badana  reakcji.  Można  również  na  postawie  współczynnika 
kierunkowego  linii  prostej  opisującej  odpowiednią  zależność  obliczyć  stałą  szybkości  k  badanej 
reakcji.  Jest  to  metoda  graficzna.  Drugim  parametrem  tej  prostej  jest  absorbancja  roztworu  w 
czasie równym zeru A(0) (jej wartość, logarytm, lub odwrotność, w zależności od rzędu reakcji). 
Można przyjąć, że zgodnie z prawem Lamberta–Beera wartość ta jest proporcjonalna do stężenia 
początkowego jonu kompleksowego: A(0) ~ a, z kolei wartości absorbancji zmierzone po różnych 
czasach od zapoczątkowania reakcji, są proporcjonalne do chwilowych stężeń kompleksu: A(t) ~ 
(a  –  x).  Wobec  tego  można  skorzystać,  ze  wzorów  z  Tabeli  12.1  podręcznika  (str.  362)  i  dla 
każdego  punktu  pomiarowego  obliczyć  wartość  stałej  szybkości  k,  które  po  uśrednieniu  dają 
średnią  wartość  stałej  szybkości  k

śr

.  Należy  wykonać  te  obliczenia  i  wyniki  porównać  z 

otrzymanymi  metodą  graficzną.  Wartość  stałej  k

śr

  nie  musi  być  identyczna  ze  stałą  k  obliczoną 

graficzne  (wyjaśnić  dlaczego).    Obliczyć  standardowe  odchylenie  od  wartości  średniej. 
Standardowe  odchylenie  dla  stałej  szybkości  wyznaczonej  graficznie  oblicza  się  z  kwadratu 
współczynnika  korelacji  R

2

  linii  prostej  (patrz:  J.Demichowicz-Pigoniowa,  Obliczenia 

fizykochemiczne, Oficyna Wydawnicza PWr, 2003, str.22-24). 

Do pomiarów absorbancji w ćwiczeniu 20 używa się spektrofotometru  Specol 11, instrukcja 

obsługi tego przyrządu jest zawarta w pliku Specol 11.pdf. 
  

Errata do rozdziału podręcznika 

 

Str. 

wiersz 

jest 

ma być 

151  11g 

wyrażonego 

wyrażonej 

162  15d 

(300 µm) 

(3 µm) 

162  2d 

równoległa wiązkę 

równoległa wiązka 

363  11d 

parabolicznie. 

hiperbolicznie. 

375  14d 

• Sporządzić wykresy loga w funkcji 

logt (pierwsza seria) i logb w 
funkcji logt  

• Sporządzić wykresy logt w funkcji loga 

(pierwsza seria) i logt w funkcji logb  

378 

1d (prawa strona 
równania)

 

3

2

4 3

5[Mn(C O ) ]

−

=

 

3

2

4 3

2

5[Mn(C O ) ]

12H O

−

=

+

 

379  17d 

w wraz 

wraz 

379  16d 

można ja też 

można ją też 

379  14d 

wskazówek,przygotować 

wskazówek, przygotować