1. Ci

śnienie obliczeniowe – najwyższa wartość nadciśnienia czynnika 

roboczego jaka mo

że wystąpić w urządzeniu, bez uwzględnienia 

chwilowego wzrostu ci

śnienia spowodowanego działaniem urządzeń 

zabezpieczaj

ących.  

Przy usta

leniu ciśnienia obliczeniowego należy uwzględnić: 

*wartość nadciśnienia występującego w warunkach próby 
wytrzymałościowej, jako wartości większej z dwóch:  PT = 1,25PS F

y

/F 

lub PT=1,43PS 
*ci

śnienie hydrostatyczne cieczy:  p

h

=H

ρg 

2. 

Ciśnienie próby ciśnieniowej (PT) – nadciśnienie płynu, przy 

którym przeprowadzana jest próba ciśnieniowa. 
3. Temperatura obliczeniowa - najwy

ższa temp jaką ścianka elementu 

może mieć podczas pracy urządzenia ciśnieniowego, jednak nie mniej 
niż 200C. W przypadku zbiorników nie ogrzewanych temp obliczeniową 
przyjmuje się równą najwyższej temp czynnika stykającego się z tym 
elementem.  
4. k 

– dopuszczalne naprężenia w ściankach projektowanych 

elementów. Wartość k zależy od współczynnika bezpieczeństwa (x) i 
wyra

źnej granicy plastyczności (Re/t ) lub umownych granic 

plastyczno

ści  

5. X 

– współczynnik bezpieczeństwa zależy od rodzaju materiału 

konstrukcyjnego i rodzaju obliczonego elementu.  
6. Re-wyra

źna granica plastyczności w temp obliczeniowej, zalezy od 

obci

ążenia i początkowego pola przekroju poprzecznego badanej 

próbki (s0)  
*R0,2/R1,0 

– umowna granica plastyczności w temp obliczeniowej dla 

materia

łów nie wyrażających granicy plastyczności. Wywołujące w 

próbie wydłużenie trwałe wynoszące 0,2% lub 1,0%  
7. Naddatki  
*technologiczny c1 

równy jest sumie największej odchyłki minusowej 

grubo

ści wyrobu hutniczego przewidzianej w normach i wartości 

najwi

ększej ścierania się ścianki w czasie jego przetwarzania na 

urz

ądzenie ciśnieniowe. Odczytuje się go z norm opisujących 

bajwi

ększe minusowe odchyłki grubości blach.  

*eksploatacyjny c2-naddatek grubo

ści ścianki na zmniejszanie jej 

grubo

ści pod wpływem działań mechanicznych i chemicznych w trakcie 

eksploatacji elementów wg dozoru technicznego lub projektanta;  
*oblicza si

ę go jako c2= ρ*τ , ρ-szybkość korozji matr., τ- trwałość (czas 

eksploatacji)  
*c3-naddatkow

ą ustala projektant, uwzględnia dodatkowe naprężenia 

np. napr

ężenia termiczne  

8. z 

–współczynnik wytrzymałościowy, określa stopień osłabienia 

ścianki elementu. Wyznaczany jest w oparciu o wytyczne UDT:  
z:1 dla pow

łok nieosłabionych spoinami lub otworami  

z=zb dla pow

łok spawanych  

z=z0 dla pow

łok osłabionych otworami  

9. Tablice korozyjne 

– zawierają wartości szybkość korozji w 

zale

żności od wielkości stosowanych naddatków. Oblicza się je na 

podstawie wzoru zawartego w warunkach technicznych dozoru 
technicznego.  
10. Najmniejsza wymagana grubo

ść ścianki aparatu – g. To suma 

naddatków C2 i C1 oraz grubości obliczeniowej  
11. S

posób wyznaczania gn -  

*zak

ładamy gn z zapasem (gn>g)  

*sprawdzamy naddatek C1 dla za

łożonego gn  

*sprawdz

amy zgodność gn ≥g+ C1  

13. 

sposób łączenia - Podczas konstruowania powłok należy 

zachowa

ć następujące zasady: 

• długość szwów spawanych (zgrzewanych) powinna być możliwie jak 
najmniejsza 
• spawanie szwów podłużnych i obwodowych może odbywać się tylko 
na styk 
(spoina doczo

łowa) 

• szwy powinny mieć dostęp dla oględzin 
• nie zaleca się wykonywać otworów na powierzchni, na której jest szew 
Przy 

łączeniu spoiną doczołową blach o różnej grubości powinno się 

stosowa

ć łagodne przejście od jednego do drugiego elementu (tzw. 

ukosowanie blach) o wymiarze co najmniej pi

ęciokrotnej różnicy obu 

grubo

ści. 

 
14. Grubo

ść ścianki powłoki oblicza się osobno dla każdego z boków i 

dobiera najwi

ększą z obliczonych wartości. Podczas projektowania 

nale

ży ustalać jak najmniejsza powierzchnię ścian lub stosować 

dodatkowe wzmocnienia 

żebrami. Grubość obliczeniową ścianki prostej 

pow

łoki prostopadłościennej oblicza się (wg WUDT) z wzoru: 

 

 

 

 

 

 

   

   

    

 

 

  

 

 

Gdzie: z, z1 

– współczynniki zależne od ilości i położenia otworów i 

spoin, wsp

ółczynnik A: 

     

 

 

 

 

  

 

   

 

      

  

15. G

rubość dna elipsoidalnego - na podstawie normy gdy znamy 

Dw, orientac

yjną pojemność dna i nominalną grubość ścianki lub 

orient

acyjną masę dna. 

16. Masa aparatu 

– całkowita masa aparatu jest równa sumie masy 

powłoki walcowej, masy dna i masy substancji.