ORTOPEDIA 

 

 

 

Program nauczania 

 
Badanie narządu ruchu 
1. Badanie podmiotowe 
2. Badanie przedmiotowe 

– badanie 

długości i obwodu kończyn 

–  pomiar zakresu ruchomości stawów i kręgosłupa 
– określanie wielkości przykurczów stawowych 
– określanie osi kręgosłupa i wielkości krzywizn fizjologicznych 
– testowanie 

mięśni 

–  ocena mechaniki chodu 

3.   Badania dodatkowe 

– zdjęcia rtg 
– tomografia 

komputerowa 

– rezonans 

magnetyczny 

– scyntygrafia 
– elektromiografia 
– angiografia 
– badania 

biochemiczne 

– badania 

histopatologiczne 

Pierwotne zaopatrywanie uszkodzeń narządu ruchu 

– zaopatrywanie 

złamań kończyn 

– postępowanie w urazach kręgosłupa 
– zaopatrywanie 

złamań otwartych 

–  zaopatrywanie wielotkankowych uszkodzeń ręki 
– postępowanie w urazach wielomiejscowych i wielonarządowych 

Uszkodzenia w obrębie kończyny górnej 
1.  Epidemiologia urazów kończyny górnej 
2.  Urazy w obrębie obręczy barkowej i bliższej nasady kości ramiennej (diagnostyka 

i metody leczenia): 
– złamania obojczyka 
– zwichnięcie stawu obojczykowo-barkowego 
– zwichnięcie barku 
– złamania w obrębie nasady i przynasady bliższej kości ramiennej 
–  radionegatywne urazy stawu barkowego 

3. Urazy okolicy łokcia (diagnostyka i metody leczenia): 

– typy 

złamań nadkłykciowych kości ramiennej 

– zwichnięcie łokcia 
– złamanie głowy kości promieniowej 
– złamanie wyrostka łokciowego 
– powikłania urazów okolicy łokcia (przykurcz Volkmanna) 

4. Złamania w obrębie przedramienia (diagnostyka i metody leczenia) 

– typy 

złamań w obrębie przedramienia 

– złamania dalszej nasady kości promieniowej 

Dysfunkcje ręki 

1.  Uszkodzenia wielotkankowe 

– diagnoza 
– zaopatrzenie 

2.  Wady wrodzone ręki 

– najczęstsze wady wrodzone 
– możliwości rekonstrukcji 

3.  Pourazowe zniekształcenia ręki 

– rozpoznanie 
– zabiegi 

naprawcze 

4.  Zabiegi operacyjne w obrębie kończyny górnej z użyciem technik mikrochirurgicznych  
Uszkodzenia kończyny dolnej 
1.  Urazy stawu biodrowego 

– zwichnięcie biodra (typy) 
– złamanie panewki stawu biodrowego (centralne zwichnięcie biodra) 
– zwichnięcie biodra ze złamaniem panewki 
–  rozpoznanie kliniczne i radiologiczne 
– postępowanie 
– powikłania wczesne i późne 

2. Złamania w bliższym odcinku kości udowej 

– złamanie szyjki kości udowej 
– złamanie przezkrętarzowe kości udowej 
– złamanie podkrętarzowe kości udowej 
–  rozpoznanie kliniczne i radiologiczne 
– sposoby 

leczenia 

3. Złamania starcze i ich specyfika 

– przyczyny 

złamań 

– rozpoznanie 
– możliwości leczenia (zespalanie łącznikami metalowymi, endoprotezoplastyka 

połowicza biodra) 

– powikłania 

4. Złamania trzonu kości udowej 

– rozpoznanie 
–  sposoby leczenia  
– powikłania wczesne i późne 

5. Złamania w obrębie kolana 

– złamania dalszej nasady kości udowej 
– złamania bliższej nasady kości piszczelowej 
– złamania rzepki 
– postępowanie diagnostyczne 
–  sposoby leczenia (repozycja + unieruchomienie w opatrunku gipsowym, leczenie 

czynnościowe, leczenie operacyjne) 

6.  Radionegatywne uszkodzenia stawu kolanowego 

– uszkodzenia 

łąkotek i więzadeł 

–  kliniczne testy diagnostyczne i rodzaje badań dodatkowych 
– możliwości operacyjnej naprawy w tym z użyciem technik artroskopowych 

7. Złamania trzonów goleni 

–  rozpoznanie i możliwości leczenia 
– powikłania 
– postępowanie w otwartych złamaniach goleni 

–  zasady leczenia stawów rzekomych goleni 

8.  Uszkodzenia stawu skokowego i stopy 

– złamania kostek goleni (typy złamań) 
– zwichnięcia w obrębie stępu 
– złamania kości stopy 
– radionegatywne, 

więzadłowe uszkodzenia stawu skokowego 

–  sposoby leczenia uszkodzeń stawu skokowego i stopy 

Uszkodzenia kręgosłupa 
1. Zaopatrzenie pierwotne 
2.  Zasady transportu chorego i profilaktyka powikłań 
3. Urazy kręgosłupa szyjnego 

–  typy urazów (zgięciowe, wyprostne) 
– złamania kręgosłupa  
– zwichnięcia w obrębie kręgosłupa szyjnego 
– radionegatywne 

więzadłowe uszkodzenia kręgosłupa 

– urazy 

kręgosłupa z uszkodzeniem rdzenia kręgowego 

–  rozpoznanie kliniczne i radiologiczne 
– sposoby 

leczenia 

4. Urazy kręgosłupa w odcinku piersiowym 

– diagnostyka 

 

– leczenie 

5. Urazy lędźwiowego odcinka kręgosłupa 

– typy 

urazów 

– metody 

diagnostyczne 

–  sposoby leczenia  

– czynnościowe 

 – 

reklinacja 

 – 

operacyjne 

 

– zaopatrzenie ortopedyczne (gorsety) 

– postępowanie w przypadkach z uszkodzeniem rdzenia 

– profilaktyka przeciwodleżynowa 
– wytwarzanie automatyzmu pęcherza moczowego 

– wczesna 

rehabilitacja 

6. Złamania patologiczne w obrębie kręgosłupa 

– przyczyny 

złamań 

– możliwości i sposoby leczenia 

Wrodzone zniekształcenia kończyn 
1.  Wrodzona dysplazja stawu biodrowego 

– epidemiologia 
–  badanie kliniczne i radiologiczne 
– zasady 

postępowania leczniczego 

wczesne 
późne 

– powikłania 

2.  Wrodzone wady stopy i goleni 

– stopa 

końsko-szpotawa 

– stopa 

płasko-koślawa 

–  wrodzony staw rzekomy goleni 
–  inne wady wrodzone stopy i goleni 
– postępowanie diagnostyczno lecznicze 

3.  Wzrostowe i nabyte zniekształcenia kończyn dolnych 

–  nabyte wady przodostopia (paluch koślawy) 
– deformacje 

pokrzywicze 

– deformacje 

pourazowe 

– ostroga 

kości piętowej 

– inne 

zniekształcenia 

– postępowanie diagnostyczno lecznicze 

Wrodzone wady kręgosłupa, klatki piersiowej i łopatki 
- krąg przejściowy 
-  wrodzony blok kręgowy 
- wrodzony 

kręcz szyi 

-  wrodzona krótka szyja, zespół Klippela i Feila   
- choroba 

Sprengela 

-  klatka piersiowa lejkowata  
-  klatka piersiowa kurza 
-  inne wady wrodzony 
- postępowanie diagnostyczno lecznicze 
- możliwości leczenia 
Boczne skrzywienie kręgosłupa  

– etiologia 
–  patogneza i patomechanika 
– typy 

skolioz 

–  przebieg kliniczny i rokowanie 
– kompensacja 
–  badanie i radiologiczne określanie rozległości 
– leczenie 

skolioz 

– profilaktyka 

Bóle krzyża 
1.  Przyczyny bólów krzyż 

– dyskopatia 
– kręgozmyk 
– choroba 

zwyrodnieniowa 

– inne 

przyczyny 

2.  Radiologiczna diagnostyka bólów krzyża 
3. Możliwości i sposoby leczenia 
Jałowe martwice kości 
1. Patofizjologia 
2. Jałowe martwice kości u dzieci i młodzieży 

– choroba 

Perthesa 

– choroba 

Blounta 

– choroba 

Scheuermana 

– inne 

jałowe martwice kości 

–  diagnostyka i leczenie 

3. Jałowe martwice kości u dorosłych 
Młodzieńcze złuszczenie głowy kości udowej 
1.  Objawy kliniczne i radiologiczne 
2. Zasady leczenia 
Zmiany zniekształcająco-zwyrodnieniowe stawów 
1.  Etiologia i epidemiologia 
2.  Objawy kliniczne 

3. Badania diagnostyczne 
4. Możliwości leczenia 

– leczenie 

nieoperacyjne 

– endoprotezoplastyka 

stawów 

–  inne zabiegi operacyjne (osteotomie) 

Nowotwory narządu ruchu 
1.  Klasyfikacja guzów kości 
2.  Badanie podmiotowe i przedmiotowe 
3. Badanie radiologiczne 
4. Badanie histopatologiczne 
5. Najczęściej występujące nowotwory kości 

– mięsak 
– szpiczak 
– guz 

Ewinga 

– guz 

olbrzymiokomórkowy 

6.  Granica i możliwości leczenia operacyjnego. 
7.  Zmiany nowotworopodobne kości. 
8.  Przerzuty nowotworów do kości 
9.  Nowotwory i zmiany nowotworopodobne tkanek miękkich 
Zapalenia kości i stawów. 
1.  Ostre krwiopochodne zapalenie kości 
2. Zapalenie kości po złamaniach otwartych 
3. Odmienność leczenia zakażeń kostnych 
4. Profilaktyka zakażeń kości 
Przyczyny niepowodzeń i powikłań w leczeniu narządu ruchu 
1.  Szkody jatrogenne  
2. Zaburzenia zrostu 
3. Zakażenia 
4.  Niepowodzenia w endoprotezoplastyce stawów 
Podstawy zaopatrzenia ortopedycznego 
1. Zaopatrzenie protezowe 

– protezy 

kończyn górnych 

– protezy 

kończyn dolnych 

–  usprawnianie chorych po amputacjach kończyn 

2. Zaopatrzenie ortotyczne 

– ortezy 

kończyn górnych 

– ortezy 

kończyn dolnych 

– ortezy 

kręgosłupa