1
GRAFIKA IN
ś
YNIERSKA
RODZAJE RYSUNKÓW STOSOWANYCH
W PRAKTYCE IN
ś
YNIERSKIEJ
KATEDRA MECHANIKI I PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN
POLITECHNIKA OPOLSKA
dr in
Ŝ
. Roland PAWLICZEK
Literatura
[1]
Dobrza
ń
ski T.,Rysunek Techniczny Maszynowy, WNT,
Warszawa, 2004.
Cel, zakres i wymagania
Rysunek techniczny:
zapis konstrukcji na no
ś
niku (papier, pami
ęć
komputera),
słu
Ŝ
y komunikacji pomi
ę
dzy konstruktorem i wykonawc
ą
Zapis konstrukcji stanowi zbiór informacji o cechach
geometrycznych, materiałowych i innych
cechach technicznych wytworu.
Cel, zakres i wymagania
Rysunek techniczny powinien spełnia
ć
nast
ę
puj
ą
ce zasady:
Zasada jednoznaczno
ś
ci wymaga stosowania sposobu
zapisu konstrukcji opartego o przyj
ę
te ujednolicone zasady,
przepisy i symbole.
Zasada niesprzeczno
ś
ci dotyczy jednoznacznego
przedstawiania konstrukcji.
Zasada zupełno
ś
ci wymaga uwzgl
ę
dnienia w zapisie
konstrukcji wszystkich koniecznych i wystarczaj
ą
cych
informacji.
2
Rodzaje rysunków
PN-ISO 10209-1:1994
Rysunek szkicowy – zwykle odr
ę
czny, słu
Ŝ
y do wyboru
ko
ń
cowego rozwi
ą
zania lub do dyskusji pomi
ę
dzy stronami.
Rysunek kontrolny – jest stosowany w ramach operacji
odbioru, charakteryzuje stan zrealizowanych prac.
Rysunek instalacyjny
–
przedstawia ogólny układ
elementów i informacje niezb
ę
dne do zainstalowania danego
elementu w stosunku do współpracuj
ą
cych z nim lub
zwi
ą
zanych z nim innych elementów.
Rysunek
podzespołu
–
rysunek
przedstawiaj
ą
cy
ograniczona liczb
ę
grup lub cz
ęś
ci.
Plan sytuacyjny
–
jest to rysunek przedstawiaj
ą
cy
rozmieszczenie obiektów budowlanych w stosunku do
lokalizacji innych punktów, dojazdy i ogólne rozplanowanie
terenu.
Rodzaje rysunków
PN-ISO 10209-1:1994
Rysunek wykonawczy – zawiera wszystkie informacje
potrzebne do wykonania elementu.
[1]
Rodzaje rysunków
PN-ISO 10209-1:1994
Rysunek zło
Ŝ
eniowy – przedstawia wzajemne usytuowanie
i kształt przedmiotu na wy
Ŝ
szym poziomie strukturalnym.
[1]
Rodzaje rysunków
PN-ISO 10209-1:1994
Schemat – jest to rysunek, w którym stosuje si
ę
symbole
graficzne w celu pokazania funkcji cz
ęś
ci składowych układu
i ich współzale
Ŝ
no
ś
ci.
[1]
3
Według metody rzutowania:
rysunek rzutowy
rzuty prostok
ą
tne
rysunek aksonometryczny
Rodzaje rysunków
PN-ISO 10209-1:1994
[1]
[1]
Normalizacja pozwala na zagwarantowanie tych samych
parametrów wyrobów w ramach danej konstrukcji.
Unifikacja wprowadza standardy dla typowych elementów
umo
Ŝ
liwiaj
ą
c ich zastosowanie w ró
Ŝ
nych konstrukcjach.
Ujednolicenie elementów konstrukcyjnych
Formaty arkuszy PN-80/M-01612
Obramowanie arkusza:
ramka 5 mm dla A3 i mniejszych
ramka 7 – 10 dla wi
ę
kszych
Znormalizowane elementy rysunku technicznego
A4 do A0 – formaty
podstawowe
A4 – format zasadniczy
[1]
[1]
Formaty arkuszy PN-80/M-01612
Oznaczenia stref dla du
Ŝ
ych rysunków:
Znormalizowane elementy rysunku technicznego
[1]
4
Tabliczki rysunkowe PN-85/M-01119
Tabliczka powinna by
ć
umieszczona w prawym dolnym rogu
ramki rysunkowej.
Znormalizowane elementy rysunku technicznego
[1]
[1]
Rodzaje tabliczek rysunkowych:
podstawowe – zawieraj
ą
bardzo szczegółowe informacje
zmniejszone
uproszczone
UWAGA: Dotyczy
ć
wicze
ń
z grafiki in
Ŝ
ynierskiej.
Arkusz A4 z ramk
ą
i wypełnion
ą
tabel
ą
nale
Ŝ
y
przygotowa
ć
przed zaj
ę
ciami !!!
Znormalizowane elementy rysunku technicznego
Kre
ś
lił
ocena
podpis
data
nazwisko
Nr rys.
Skala
Sprawdził
Politechnika Opolska
Wydział Mechaniczny
MiBM (I
Ś
/TRiL) gr. ........
1 :1
1-01
nazwa
30
35
15
20
20
160
6
1
2
3
2
Linie i ich zastosowanie PN-82/N-01616
linie wymiarowe, linie pomocnicze, linie odniesienia, linie kreskowe
5 ci
ą
gła cienka
poł
ą
czenia lutowane lub klejone, linie na wykresach
4 ci
ą
gła bardzo gruba
osie symetrii i
ś
lady płaszczyzn symetrii
3 punktowa cienka
zarysy niewidoczne
2 kreskowa cienka
widoczne zarysy przedmiotu, oznaczenie płaszczyzn przekroju
1 ci
ą
gła gruba
3
2
Uprzywilejowane
grupy linii:
0,25
0,18
cienka
0,7
0,5
gruba
1,4
1,0
b . gruba
Znormalizowane elementy rysunku technicznego
1
2
3
5
[1]
Pismo techniczne PN-80/N-01606
Pismo rodzaju A (proste lub pochyłe):
Znormalizowane elementy rysunku technicznego
[1]
5
Pismo techniczne PN-80/N-01606
Zalecane wysoko
ś
ci pisma w zale
Ŝ
no
ś
ci od formatu arkusza:
Znormalizowane elementy rysunku technicznego
[1]
Podziałki rysunkowe – stosunek liczbowy wymiarów na
rysunku do odpowiadaj
ą
cych im wymiarów rzeczywistych.
Typy podziałek:
naturalna
1:1
zmniejszaj
ą
ca
1:2
1:5
1:10 ...1:10 000
zwi
ę
kszaj
ą
ca
2:1
5:1
10:1
20:1
50:1
główna
dotyczy rysunku, jest umieszczana
w tabliczce rysunkowej
pomocnicza
do opisu szczegółów rysunku, jest
umieszczana obok fragmentu
rysunku, którego dotyczy
Znormalizowane elementy rysunku technicznego
Znormalizowane elementy rysunku technicznego
[1]