Przewodnik przygotowania
powierzchni
Dla jednoskładnikowych poliuretanów – klejów
i uszczelniaczy serii Sikaflex
®
-200 oraz SikaTack
®
Wersja 05/2009
Industry
04/
2009
Polska
Sika Poland Sp. z o.o.
BU Industry
Ul. Łowińskiego 40
31-752 Kraków
Tel: 012 644 04 92
Fax: 012 644 16 09
E-mail: industry.poland@pl.sika.com
Internet: www.sika.pl
Uwagi dotyczące
przygotowania powierzchni
1. Aluminium
Aluminium i stopy aluminium dostępne
są w różnych formach: profili, kształ-
towników, arkuszy, płyt i odlewów. In-
formacje dotyczące przygotowania tych
powierzchni i ich gruntowania odnoszą
się do całej grupy form. Stopy aluminium
zawierające magnez, w wyniku działania
wody, mogą pokrywać się tlenkiem ma-
gnezu. Warstwa tego tlenku musi zostać
usunięta włókniną ścierną (Very Fine). W
przypadku gdy powierzchnia aluminium
była chromowana, anodowana lub po-
wlekana, podstawowe przygotowanie po-
wierzchni jest zazwyczaj wystarczające.
2. Aluminium anodowane
Aluminium jest materiałem reaktyw-
nym, który utlenia się w kontakcie z po-
wietrzem. Utlenianie elektrochemiczne
lub chemiczne tworzy twardą warstwę
wierzchnią. Tak przygotowane powierzch-
nie łatwo wchłaniają barwniki lub pigment.
W celu wzmocnienia odporności chemicz-
nej warstwy utlenionej oraz/lub utrwalenia
koloru stosuje się przezroczyste lakiery
o różnym składzie chemicznym, które na-
kłada się na powierzchnię. Konieczne jest
więc przeprowadzanie wstępnych testów
w celu sprawdzenia przyczepności takich
podłoży.
3. Stal
W zależności od warunków zewnętrz-
nych, stal ulega korozji. Podkłady Sika
®
nałożone bardzo cienką warstwą nie za-
pobiegają korozji jako takiej.
4. Stal nierdzewna
Określenia „stal nierdzewna” i „stale spe-
cjalne” obejmują całą grupę produktów
o różnym składzie chemicznym, z róż-
norakim wykończeniem powierzchni, co
ma ważny wpływ na przyczepność. Po-
wierzchnia może zawierać proste typy
tlenku chromu. Usunięcie go włókniną
ścierną poprawia adhezję podłoża.
5. Stal cynkowana
Podstawowe metody powlekania sta-
li cynkiem to a) proces Sendzimira, b)
elektrogalwanizacja, c) cynkowanie na
gorąco taśmy i blachy. W przypadku a)
i b) powierzchnia przygotowywana jest
pod określone wymagania a kompozycja
warstwy zewnętrznej jest mniej więcej
równomierna na całej powierzchni. W
przypadku cynkowania na gorąco kom-
pozycja warstwy zewnętrznej nie jest tak
równomierna i dlatego zaleca się okreso-
we kontrole przyczepności . Przed uży-
ciem, zatłuszczona stal cynkowana musi
zostać oczyszczona. W przypadku stali
elektrogalwanizowanej nie należy stoso-
wać materiałów ściernych.
6. GRP (tworzywo wzmacniane
włóknem szklanym)
Te materiały najczęściej składają się
z termoutwardzalnego tworzywa sztucz-
nego powstałego z nienasyconych poli-
estrów, rzadziej z żywic epoksydowych
lub poliuretanów. Nowo wytwarzane
składniki bazujące na nienasyconych
poliestrach zawierają styren w postaci
monomerów, rozpoznawalny przez jego
wyrazisty zapach. Składniki te nie zosta-
ły jeszcze w pełni utwardzone i w związ-
ku z tym ulegają dalszemu obkurczaniu
w następstwie ich odformowywania. Dla-
tego też, do połączeń klejonych powinno
się wybierać wyłącznie GRP sezono-
wany lub odpuszczony. Gładka strona
(żelkot) może być zabrudzona pozosta-
łościami po środku ułatwiającym wyjmo-
wanie z formy, co niekorzystnie wpływa
na przyczepność. Warstwa od strony
włókien, pozostająca w kontakcie z po-
wietrzem w trakcie wytwarzania, zwy-
kle zawiera parafinę dodawaną w celu
ułatwienia procesu suszenia. Wymaga
się oszlifowania tej strony i dokładnego
jej oczyszczenia przed dalszą obróbką
powierzchni. Cienkie fragmenty GRP,
z bezbarwnego lub jasnokolorowego
tworzywa są przezroczyste. W tych przy-
padkach wymagane jest wprowadzenie
odpowiedniej bariery UV (patrz także
pkt 9, Powierzchnie bezbarwne lub prze-
zroczyste). W przypadku GRP ze skład-
nikami ognioodpornymi, konieczne jest
przeprowadzanie testów wstępnych dla
określenia najbardziej właściwych metod
przygotowania powierzchni.
7. Tworzywa sztuczne
Niektóre tworzywa sztuczne wymaga-
ją specjalnej obróbki fizyko-chemicznej
zanim mogą być pomyślnie sklejone
(obróbka ogniowa lub wytrawianie pla-
zmą w połączeniu z chemiczną obróbką
wstępną). Przykładami są polipropylen
i polietylen. W przypadku wielu miesza-
nek tworzyw niemożliwe jest ustalenie
konkretnych wskazówek ze względu na
dużą różnorodność zawartych związków,
które mogą utrudniać budowanie adhe-
zji. Tworzywa termoplastyczne narażone
są na pęknięcia naprężeniowe (ESC).
W przypadku klejenia takich tworzyw,
naprężenia wewnętrzne muszą zostać
usunięte przez odpuszczanie tempera-
turowe.
8. PMMA / PC
Dla powierzchni PMMA i PC zaleca się
Sikaflex
®
-222UV lub Sikaflex
®
-295 UV
w kombinacji z taśmą ochronną przed
UV (patrz także pkt. 7 i 9). W przypadku
powłok chroniących PMMA i PC przed
zarysowaniami, należy tę wartswę usu-
nąć w miejscach klejenia przy pomocy
papieru ściernego (ziarno 120) i postę-
pować jak w przypadku określonym dla
powierzchni nie powlekanych.
9. Powierzchnie bezbarwne
lub przezroczyste
W przypadku powierzchni bezbarwnych
lub przezroczystych, miejsca klejenia na-
rażone są na światło słoneczne padające
przez warstwę bezbarwną lub przezro-
czystą. W celu zabezpieczenia tego miej-
sca, konieczne jest wprowadzenie jakiejś
formy bariery przed UV. Może to być nie-
przezroczysta taśma ochronna, ekrany
ograniczające przepuszczalność światła,
czarny podkład do powierzchni półprze-
zroczystych lub takich jak półprzezro-
czyste GRP lub sitodruk. Czarny podkład
nie powinien jednak stanowić wyłącznej
ochrony zewnętrznego miejsca klejenia
na silne oddziaływanie UV (wyjątkiem
mogą być np. prototypy o ograniczonej
trwałości). Natomiast dla zastosowań
wewnętrznych lub połączeń sporadycz-
nie narażonych na działanie UV, czarny
podkład jest zwykle wystarczający jako
jedyna ich ochrona.
10. Powierzchnie powlekane
i malowane
Przed klejeniem powierzchni powleka-
nych należy przeprowadzić próby wstęp-
ne. Zasadniczo, systemy które są utwar-
dzane termicznie (kataforeza, powlekanie
kontaktowe, powlekanie proszkowe) lub
poprzez dodatkową polimeryzację (farby
epoksydowe lub poliuretanowe) mogą
być skutecznie łączone materiałami Si-
kaflex
®
. Żywice alkidowe, schnące przez
utlenianie, nie nadają się do klejenia.
Farby bazujące na mechanizmie utwar-
dzania fizycznego – typowego dla powłok
bazujących na poliwinylu butyralu lub
estrów żywic epoksydowych – są prze-
ważnie kompatybilne z uszczelniaczami
lecz nie klejami. Uwaga: Dodatki do farb
wpływające na tworzącą się powłokę, np.
silikony, środki matujące lub zmiękcza-
jące itd., mogą niekorzystnie wpływać na
przyczepność malowanej powierzchni.
Powłoki muszą być stale kontrolowane
pod kątem jakości oraz niezmienności
składników.
11. Sklejka z warstwą fenolową
Są to panele ze sklejki, z wodoodporną
warstwą zewnętrzną w kolorze żółtym lub
brązowym. Przygotowanie powierzchni
jest w tym przypadku analogiczne jak dla
powierzchni powlekanych i malowanych.
Ze względu na różnorodność powłok żą-
dana przyczepność nie zawsze jest moż-
liwa do uzyskania. W takich przypadkach
należy zeszlifować powłokę do warstwy
drewna i postępować w sposób właściwy
dla powierzchni drewnianych.
12. Malowanie
Materiały Sikaflex
®
mogą być malowa-
ne większością z tradycyjnych metod.
Najlepsze rezultaty uzyskuje się gdy
przed malowaniem pozwoli się na pełne
utwardzenie masy. Jeśli konieczne jest
wcześniejsze malowanie, należy prze-
prowadzić próby w celu sprawdzenia
kompatybilności z metodą malowania.
Uwaga: Nieelastyczne powłoki malarskie
mogą hamować elastyczność połączeń,
co w skrajnych przypadkach może pro-
wadzić do pękania farby. Farby na bazie
PVC oraz schnące przez utlenianie (ole-
jowe lub na bazie żywic alkidowych) ge-
neralnie nie nadają się do stosowania na
materiały Sikaflex
®
.
