background image

Kary porządkowe dla świadków

Obowiązek bycia świadkiem może spotkać każdego. Nie każdy 
jednak traktuje ten obowiązek poważnie, lekceważąc wezwanie 
sądu czy innego organu. Co grozi takiej osobie, która bez 
usprawiedliwienia nie stawi się w sądzie?

Kodeks postępowania karnego przewiduje trzy zasadnicze kary dla osób, 
które nie stosują się do wezwań organu lub niewypełniają należycie 
nałożonych przez organ na nich obowiązków:

- kara grzywny do 3.000 zł 
- zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie 
- kara aresztu w rozmiarze do 30 dni 

Kara pieniężna może być zastosowana wobec świadków, biegłych i 
tłumaczy za nie usprawiedliwione niestawiennictwo na wezwanie organu 
prowadzącego postępowanie lub za samowolne wydalenie się 
wymienionych osób z miejsca czynności przed jej zakończeniem. Ponadto 
karę pieniężną można nałożyć na osobę, która bezpodstawnie uchyla się 
od złożenia zeznania, wykonania czynności biegłego lub tłumacza, 
złożenia przyrzeczenia wydania przedmiotu, dopełnienia obowiązku 
poręczyciela albo spełnienia innego ciążącego na niej obowiązku, w toku 
postępowania. 

Przymusowe doprowadzenie osoby z reguły dotyczy świadka i można je 
stosować gdy bez usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie organu 
lub bez zezwolenia wydalił się z miejsca czynności zanim została ona 
zakończona. Przymusowe doprowadzenie biegłego i tłumacza należy 
stosować tylko w wypadku wyjątkowym. 

Aresztowanie porządkowe może być stosowane w razie uporczywego 
uchylania się osób od złożenia zeznań, wykonania czynności biegłego 
oraz przy wydaniu przedmiotu. Areszt ten można stosować niezależnie od 
kary pieniężnej. Określenie uporczywości zawiera w sobie element 
wielokrotności w niewywiązywaniu się ze swoich obowiązków osób 
występujących w postępowaniu lub oznacza, że zastosowana kara 
pieniężna czy przymusowe doprowadzenie nie spełniły określonego celu. 

Osobę, która nie wykonała obowiązków (stawiennictwa, pozostawania do 
dyspozycji organu, zeznawania, złożenia przyrzeczenia, wykonania 

1

background image

ekspertyzy, tłumaczenia i innych wynikających z art. 285 § 1 i 287 § 1 
k.p.k.), można ukarać obciążeniem dodatkowym i kosztami 
postępowania, jeżeli wskutek niewykonania tych obowiązków one 
powstały. Możliwe jest obciążenie tymi kosztami kilku osób solidarnie. 

Karę pieniężną należy uchylić, jeżeli ukarany usprawiedliwi swe 
niestawiennictwo w ciągu tygodnia od daty doręczenia postanowienia 
wymierzającego karę pieniężną lub przy pierwszej czynności, do której 
wezwano osobę ukaraną.

Aresztowanie porządkowe należy uchylić, jeżeli osoba aresztowana spełni 
swój obowiązek albo postępowanie przygotowawcze lub postępowanie w 
danej instancji ukończono. 
Złożone zażalenie wstrzymuje wykonanie postanowienia o aresztowaniu 
porządkowym.

2