background image

 

Ruch prostoliniowy (podano wartości) 

Prędkość średnia  

s

v

t

=

 

Przyspieszenie średnie 

v

a

t

=

;     

F

a

m

=

 

Prędkość 

0

k

v

v

at

= +

 

Droga 

2

0

0

2

at

s

s

v t

= +

+

 

Ruch po okręg (podano wartości) 

Prędkość kątowa 

;

v

R

t

α

ω

ω

=

=

 

k

p

t

ω

ω

ε

=

+

 

Przyspieszenie kątowe 

;

t

ω

ε

=

 

Droga kątowa 

2

0

0

2

t

t

ε

α α ω

=

+

+

 

Przyspieszenie styczne 

st

a

R

ε

=

 

Przyspieszenie dośrodkowe 

2

2

dos

v

a

R

R

ω

=

=

 

Częstotliwość  

1

f

T

=

 

Dynamika 

Pęd 

p

mv

=





 

Druga zasada dynamiki 

;

p

F

ma

F

t

=

=









 

Wartość siły tarcia 

T

N

F

F

µ

=

 

Ciężar ciała 

Q

mg

=





 

Wartość siły dośrodkowej 

2

2

dos

mv

F

m

R

R

ω

=

=

 

Dynamika ruchu obrotowego 

Wartość momentu siły 

( )

sin

,

M

FR

F R

=

 

 

Moment bezwładności 

2

1

n

i i

i

I

m r

=

=

 

Moment pędu 

;

L

r

p L

I

ω

= ×

=











 

Wartość momentu pędu 

( )

sin

,

L

Rp

p R

=





 

Druga zasada dynamiki  
dla ruchu obrotowego 

;

L

M

I

M

t

ε

=

=









 

Środek masy układu n 
punktów materialnych 

1

1

n

i

i

i

s r

n

i

i

m r

r

m

=

=

=





 

Praca, energia 

Energia kinetyczna ruchu 
postępowego i obrotowego 

2

2

;

2

2

k

k

mv

I

E

E

ω

=

=

 

Energia potencjalna (małe 
zmiany wysokości) 

p

E

mgh

=

 

Praca siły 

cos

W

Fs

α

=

 

Praca a energia kinetyczna 

k

E

W

∆ =

 

Moc 

;

;

W

P

P

Fv P

M

t

ω

=

=

=

 

 

 

Grawitacja 

Wartość siły grawitacji 

2

11

1

2

2

2

;

6.67 10

g

m m

Nm

F

G

G

R

kg

=

=

 

Natężenie pola 
grawitacyjnego 

g

F

m

γ

=





 

Energia potencjalna 

1

2

pot

m m

E

G

R

= −

 

Wartość przyspieszenia 
grawitacyjnego przy 
powierzchni Ziemi 

0

2

10

m

g

s

=

 

Hydrostatyka 

Siła parcia a ciśnienie 

F

pS

=

 

Ciśnienie hydrostatyczne 

p

gh

ρ

=

 

Wartość siły wyporu  

W

F

gV

ρ

=

 

Równanie ciągłości 

.

vS

const

=

 

Prawo Bernoulliego  

2

.

2

v

p

gh

const

ρ

ρ

+

+

=

 

Napięcie powierzchniowe 

;

W

F

S

l

σ

σ

=

=

 

Sprężystość 

Siła sprężystości 

F

kx

= −





 

Prawo Hooke’a 

F

l

E

S

l

=

 

Energia potencjalna 
sprężystości 

2

2

p

kx

E

=

 

Warunki równowagi 

0;

0

wyp

wyp

F

M

=

=





 

Ruch drgający 

Przemieszczenie: drgania 
nietłumione 

0

( )

cos(

)

x t

A

t

ω

φ

=

+

 

Częstość kołowa 
oscylatora harmonicznego 

0

0

2

;

k

T

m

π

ω

ω

=

=

  

 

Wartość prędkości 

0

0

( )

sin(

)

v t

A

t

ω

ω

φ

= −

+

 

Okresy wahadeł 

2

l

T

g

π

=

;       

2

I

T

mgh

π

=

 

Przemieszczenie: drgania 
tłumione 

}

{

2

2

0

( )

cos

;

2

t

x t

Ae

t

b

m

β

ω φ

ω

ω

β β

=

+

=

=

 

Energia całkowita 

2

2

2

;

2

2

t

c

c

kA

kA e

E

E

β

=

=

 

Termodynamika 

Rozszerzalność liniowa  

l

l T

α

∆ = ∆

 

Ciepło właściwe, ciepło 
przemiany 

;

Q

c

m T

=

przem

Q

c

m

=

 

Równanie gazu doskonałego 

pV

nRT

=

 

Równanie Mayera 

p

V

C

C

R

=

 

Praca gazu (stałe ciśnienie) 

W

p V

= ∆

 

I zasada termodynamiki 

U

Q W

∆ = +

 

Energia wewnętrzna gazu 
doskonałego 

0

V

U

nC T

U

=

+

 

Zasada ekwipartycji energii 

2

i

kT

 

Sprawność silnika Carnot 

1

0

1

uŜyteczne

cakowitego

Q

T

T

Q

T

η

=

=

 

background image

Geometria

Obwód okręgu = 2πr; pole koła = πr

2

; pole sfery

= 4πr

2

; objętość kuli =

4
3

πr

3

; powierzchnia walca =

2πr

2

+ 2πrh; objętość walca = πr

2

h; pole trójkąta =

1
2

ah.

Iloczyny wektorów

Niech ˆi, ˆj i ˆ

k będą wektorami jednostkowymi kierun-

ków xz. Dowolny wektor ~a o składowych a

x

a

y

a

z

można przedstawić w postaci

~a a

x

ˆi+ a

y

ˆj + a

z

ˆ

k.

Niech ~a~b ~

będą dowolnymi wektorami o długo-

ściach (modułach) ac, a θ będzie mniejszym z ką-
tów między wektorami ~a ~b. Zachodzą związki:

~a · ~b ~b · ~a a

x

b

x

a

y

b

y

a

z

b

z

ab cos θ,

~a × ~b −~b × ~a =







ˆi

ˆj

ˆ

k

a

x

a

y

a

z

b

x

b

y

b

z







= ˆi





a

y

a

z

b

y

b

z





− ˆj





a

x

a

z

b

x

b

z





+ ˆ

k





a

x

a

y

b

x

b

y





= (a

y

b

z

− b

y

a

z

)ˆi + (a

z

b

x

− b

z

a

x

)ˆj+

+ (a

x

b

y

− b

x

a

y

k,



~a × ~b



ab sin θ,

~a · (~b × ~

c) = ~b · (~

c × ~a) = ~

c · (~a × ~b),

~a × (~b × ~

c) = (~a · ~

c)~b − (~a · ~b)~

c.

Wzory Cramera

Układ równań z dwiema niewiadomymi y

a

1

b

1

c

1

oraz

a

2

b

2

c

2

ma rozwiązanie

=





c

1

b

1

c

2

b

2









a

1

b

1

a

2

b

2





=

c

1

b

2

− c

2

b

1

a

1

b

2

− a

2

b

1

oraz

=





a

1

c

1

a

2

c

2









a

1

b

1

a

2

b

2





=

a

1

c

2

− a

2

c

1

a

1

b

2

− a

2

b

1

.

Równanie kwadratowe i jego rozwiązanie

Jeśli ax

2

bx = 0, to =

−b ±

b

2

− 4ac

2a

.

Funkcje trygonometryczne kąta θ

sin θ =

y

r

cos θ =

x

r

tg θ =

y

x

ctg θ =

x

y

sec θ =

r

x

cosec θ =

r

y

-

oś x

0

6

oś y

















r

y

x

θ

Twierdzenie Pitagorasa

W trójkącie prostokątnym
a

2

b

2

c

2

.















c

a

b

Trójkąty

Kąty: ABC.
Boki im przeciwległe: abc.
π.

sin A

a

=

sin B

b

=

sin C

c

.

c

2

a

2

b

2

− 2ab cos C.

Kąt zewnętrzny C.

























J

J

J

J

J

J

J

J

J

A

B

C

D

c

b

a

Tożsamości trygonometryczne

sin(π/− θ) = cos θ

cos(π/− θ) = sin θ

sin θ/ cos θ = tg θ

sin

2

θ + cos

2

θ = 1

sec

2

θ − tg

2

θ = 1

cosec

2

θ − ctg

2

θ = 1

sin 2θ = 2 sin θ cos θ

cos 2θ = cos

2

θ − sin

2

θ = 2 cos

2

θ − 1 = 1 − 2 sin

2

θ

sin(α ± β) = sin α cos β ± cos α sin β

cos(α ± β) = cos α cos β ∓ sin α sin β

tg(α ± β) =

tg α ± tg β

∓ tg α tg β

sin α ± sin β = 2 sin

α ± β

2

cos

α ∓ β

2

cos α + cos β = 2 cos

α β

2

cos

α − β

2

cos α − cos β 2 sin

α β

2

sin

α − β

2