2 

 

1.  Wstęp teoretyczny 

Dezynfekcja jest najczęściej ostatnim etapem procesu uzdatniania wody. Najczęściej, tym 

terminem określa się niszczenie bakterii chorobotwórczych  różnymi czynnikami chemicznymi. Wiele 
ze stosownych środków dezynfekcyjnych działa tylko na niektóre, wrażliwe na dany czynnik bakterie, 
często nie niszcząc przetrwalników.  

Podstawowym celem dezynfekcji wody jest zniszczenie mikroorganizmów patogennych oraz 

zabezpieczenie wody przed wtórnym jej zanieczyszczeniem z sieci podczas przepływu od stacji 
uzdatniania do użytkowników. 

Dezynfekcja wody związkami chloru jest najstarszą i najczęściej stosowaną metodą 

dezynfekcji. Chlor powoduje inaktywację enzymów, głównie oddechowych oraz niszczenie struktur 
komórkowych. Za jego stosowaniem przemawiają między innymi wysoka skuteczność i niskie koszty. 
Chlor jest trwały w środowisku wodnym, dobrze więc zabezpiecza wodę przed jej wtórnym 
zanieczyszczeniem. 

 

2.  Cel ćwiczenia 

Celem ćwiczenia jest ocena skuteczności dezynfekcji chloranem (I) sodu w zależności od szczepu 

bakterii oraz czasu dezynfekcji.  

Ćwiczenie obejmuje: 

- określenie zapotrzebowania wody na chlor 

- przeprowadzenie dezynfekcji wody metodą chlorowania  

- określenie liczebności bakterii w wodzie przed dezynfekcją i po dezynfekcji 

- określenie skuteczności dezynfekcji wody dla różnych szczepów bakterii i parametrów procesu 

 

3.  Opis przebiegu wykonywania badań 

Przygotowano trzy zlewki po 250 ml, które wypełniono zdechlorowaną wodą.  Do wody dodano  

0,1 ml bakterii Escherichia coli tak aby otrzymać wynik rzędu 10

3

-10

4

 komórek na 1ml. Następnie 

zlewki ustawiono na mieszadle i mieszano. W pierwszej kolejności oznaczono tzw. natychmiastowe 
zapotrzebowanie na chlor. Do pierwszej zlewki dodano chloranu (I) sodu NaClO tak aby otrzymać 
stężenie 0,5mg/l. Analizę fizyko-chemiczną zawartości chloru przeprowadzono wlewając do cylindra 
Nesslera 100ml badanej próbki i dodano 5ml roztworu ortotolidyny, a następnie dokonano odczytu 
metodą kolorymetryczną porównując ze skalą wzorców. Wykonano również posiew głębinowy z 
wody przed dezynfekcją z rozcieńczeń 10

-2

 oraz 10

-

3. Następnie do dwóch pozostałych zlewek 

dodano środek dezynfekcyjny. Po piętnastu minutach mieszania aby zdezaktywować chlor dodano 
2,5 ml triosiarczanu sodu i po kolejnych dwóch minutach dokonano rozcieńczenia 10

-1

. Wykonano 

posiew głębinowy z rozcieńczeń 10

0

,10

-1

 czyli naniesiono po 1 ml zawiesiny i zalano podłożem 

agarowym odżywczym. Czynność tą powtórzono dla zlewki numer 3 po mieszaniu przez 30 minut. 

3 

 

Hodowle inkubowano przez 48h w 37

o

C. Po okresie inkubacji policzono kolonie, określono liczbę 

bakterii wyrażoną jako jtk/cm

3

 badanej próbki. Wyniki przedstawiono w tabelce. 

4.  Wyniki 

Escherichia coli 

Bacillus 

Czas 

[min] 

10

0 

10

-1 

10

-2 

10

-3

 

JTK/cm

3

 

10

0 

10

-1 

10

-2 

10

-3

 

JTK/cm

3 

0 

nb 

nb 

213/122  16/21  1,76*10

4 

nb 

nb 

140/140  22/12  1,55*10

4 

15 

0 

0 

nb 

nb 

0 

np 

476/486 

nb 

nb 

4,81*10

3

 

30 

0 

0 

nb 

nb 

0 

np 

672/940 

nb 

nb 

8,06*10

3 

np – niepoliczalne; nb - niebadane  

Obliczenie JTK/g nośnika: 

JTK ={( 213+122+160+210)/4}*10

2

 = 176*10

2

 = 1,76*10

4 

Skuteczność dezynfekcji: 

ῃ = N

0

-N

k

/N

0

*100% 

gdzie:   N

0

 – liczebność bakterii w wodzie przed dezynfekcją 

 

N

k

 – liczebność bakterii w wodzie po dezynfekcji 

ῃ = [(15,5*10

3

 – 4,81*10

3

)/15,5*10

3

]*100% = 69% 

ῃ = [(15,5*10

3

 – 8,06*10

3

)/15,5*10

3

]*100% = 48% 

5.  Wnioski 

Analizując  wyniki  widzimy,  że  pod  wpływem  środka  dezynfekcyjnego  bakterie  E.coli  uległy 

zniszczeniu w 100%, natomiast nie udało się całkowicie zniszczyć bakterii Bacillus. Spowodowane jest 
to  tym,  że  Bacillus  są  bakteriami  przetrwalnikowanymi  i  są  odporne  na  działanie  dezynfetanta. 
Ciekawym  zjawiskiem  jest  to,  że  również    JTK  tych  bakterii  Bacilus  po  30  minutach  wzrosło  w 
stosunku  do  bakterii  po  piętnastu  minutach  dezynfekcji.  Dzieje  się  tak,  gdyż  żyją  one  w  tzw. 
łańcuszkach  i  w  wyniku  działania  środka  dezynfekującego  następuje  ich  rozrywanie,  co  możemy 
zauważyć w postaci zwiększonej liczby JTK/cm

3

.