Technik_tech_wyr_skorz_311[35].Z4.01

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Projektowanie- wiadomości wstępne

4.1.1. Materiał nauczania

4.1.2. Pytania sprawdzające

4.1.3. Ćwiczenia

4.1.4. Sprawdzian postępów

4.2. Technika wykonywania projektów - na przykładzie wyrobów kaletniczych

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3. Ćwiczenia

4.2.4. Sprawdzian postępów

4.3. Dokumentacja konstrukcyjna

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.2. Pytania sprawdzające

4.3.3. Ćwiczenia

4.3.4. Sprawdzian postępów

5. Sprawdzian osiągnięć

6. Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Poradnik będzie Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy o projektowaniu wyrobów

skórzanych ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju wzornictwa wyrobów skórzanych,
pomiarów i wymiarowania wyrobów i elementów, techniki wykonywania projektów oraz
dokumentacji konstrukcyjnej.

W poradniku zamieszczono:

−

wymagania wstępne, czyli wykaz niezbędnych umiejętności i wiedzy, które powinieneś
mieć już ukształtowane, aby przystąpić do realizacji tej jednostki modułowej,

−

cele kształcenia tej jednostki modułowej,

−

materiał nauczania (rozdział 4) umożliwia samodzielne przygotowanie się do wykonania
ćwiczeń i zaliczenia sprawdzianów. Wykorzystaj do poszerzenia wiedzy wskazaną
literaturę oraz inne źródła informacji,

−

zestaw pytań, które pomogą Ci sprawdzić, czy opanowałeś podane treści z materiału
nauczania,

−

ćwiczenia, które umożliwią nabycie umiejętności praktycznych,

−

sprawdzian osiągnięć . Zaliczenie testu potwierdzi opanowanie materiału całej jednostki
modułowej,

−

wykaz literatury, z jakiej możesz korzystać podczas nauki,

−

jeżeli masz trudności ze zrozumieniem tematu lub ćwiczenia, to poproś nauczyciela lub
instruktora o wyjaśnienie i ewentualne sprawdzenie, czy dobrze wykonujesz daną
czynność,

−

jednostka modułowa: „”Projektowanie wyrobów skórzanych”, z której treścią teraz się
zapoznasz jest częścią materiału modułu 311[35].Z4 Proces planowania produkcji
wyrobów skórzanych”.

Bezpieczeństwo i higiena pracy

W czasie wykonywania zadań i ćwiczeń musisz przestrzegać regulaminów, przepisów

bhp oraz instrukcji przeciwpożarowych i ochrony środowiska, wynikających z rodzaju
wykonywanych prac. Przepisy te poznasz podczas trwania nauki.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

charakteryzować wyroby skórzane,

−

określać części składowe wyrobów skórzanych,

−

rozróżniać części składowe wyrobów skórzanych,

−

rozpoznawać elementy wyrobów skórzanych,

−

rozpoznawać rodzaje wyrobów skórzanych,

−

dokonywać podziału wyrobów skórzanych na podstawie rozwiązań konstrukcyjnych
i materiałowych,

−

określać cechy użytkowe wyrobów skórzanych,

−

dobierać przybory i materiały do wykonania rysunków,

−

wykonywać szkice podstawowymi technikami rysunkowymi,

−

projektować kompozycje przestrzenne,

−

projektować kompozycje kolorystyczne,

−

wykonywać rysunki techniczne określonych wyrobów,

−

wykonywać rysunki martwej natury,

−

rysować sylwetkę człowieka,

−

rysować rękę w różnych ułożeniach,

−

wykonywać szkice wyrobów skórzanych z zachowaniem proporcji,

−

rozróżniać rodzaje linii kreślarskich,

−

stosować linie kreślarskie w rysunkach technicznych,

−

wykonywać rysunki techniczne elementów w rzutach, przekrojach i widokach,

−

stosować zasady wymiarowania rysunków technicznych,

−

wyjaśniać pojęcie kompozycji plastycznej,

−

określać układ barw,

−

rozróżniać kolory zasadnicze, pochodne i naturalne,

−

rozróżniać kolory ciepłe i zimne,

−

wyjaśniać powstawanie barw zgaszonych i złamanych,

−

rozróżniać zastosowanie monochromatyczne i chromatyczne,

−

rozróżniać barwy harmonizujące i kontrastowe,

−

wykonywać studium kolorystyczne kompozycji płaskiej i przestrzennej,

−

charakteryzować materiały podstawowe i pomocnicze stosowane w wyrobach
skórzanych,

−

określać właściwości chemiczne, fizyczne i użytkowe materiałów do produkcji wyrobów
skórzanych,

−

określać wymagania konstrukcyjne i technologiczne różnych rodzajów wyrobów
skórzanych,

−

określać przeznaczenie wyrobów skórzanych

na podstawie

ich konstrukcji

i zastosowanego materiału,

−

stosować wymiarowanie wyrobów i elementów,

−

stosować normy materiałowe i technologiczne w projektowaniu wyrobów skórzanych,

−

posługiwać się przyrządami pomiarowymi,

−

organizować stanowisko pracy zgodnie z wymogami ergonomii,

−

korzystać z różnych źródeł informacji,

−

przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz
ochrony środowiska.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

scharakteryzować wyroby kaletnicze, rymarskie i rękawicznicze,

−

określić

kryteria

podziału

wyrobów

skórzanych

pod

względem

rozwiązań

konstrukcyjnych,

−

rozróżnić części składowe wyrobów kaletniczych, rymarskich i rękawiczniczych,

−

określić wymagania konstrukcyjne i technologiczne różnych rodzajów wyrobów
skórzanych,

−

wykonać i zinterpretować pomiary związane z projektowaniem wyrobów,

−

określić

przeznaczenie

wyrobów

skórzanych

podstawie

ich

konstrukcji

i zastosowanego materiału,

−

zastosować wymiarowanie wyrobów i elementów, symbolikę i oznaczenia,

−

zastosować normy materiałowe i technologiczne w projektowaniu wyrobów skórzanych,

−

dobrać barwy w projektowaniu wyrobów,

−

dostosować projekt do życzeń klienta,

−

wykonać projekt wyrobu skórzanego,

−

wykonać dokumentacje konstrukcyjną wzoru,

−

wykonać wzorniki do zaprojektowanego wzoru,

−

wykonać makietę zaprojektowanego wzoru i prototyp wyrobu,

−

ocenić jakość wzoru pod względem materiałowo-technologicznym i ekonomicznym.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Projektowanie- wiadomości wstępne

4.1.1. Materiał nauczania

Rozwój wzornictwa

Być modnym oznacza umiejętnie komponować ze sobą np. torebkę, rękawiczki czy

pasek. Stałe nadążanie za aktualną modą, gustami klientów i zaspakajaniem potrzeb ludności,
to  jeden  z  warunków  dobrze  pracującego  zakładu.  Mianem  „wzornictwa”  określa  się
czynność  projektowania  wzorów  tylko  dla  tych  dziedzin  produkcji,  w  których  cechy
plastyczne wyrobu(forma, barwa, faktura itp.) są dominujące. Kształt, barwa, faktura wyrobu
tworzą  wyraz  plastyczny,  a  ten  określa zasięg  możliwości  wkomponowania  w  zespół  rzeczy
wspólnie  użytkowanych.  Współczesne  wzornictwo  wiąże  się  ze  wzrostem  aspiracji
konsumpcyjnych i postępem technicznym w przemyśle a standardowe, masowo projektowane
wyroby    muszą  odpowiadać  wymaganiom  konsumentów.  Tak  więc  rozwój  wzornictwa  jest
życiową koniecznością każdego przedsiębiorstwa. Projektowanie opiera się na przetwarzaniu
informacji  jakie  projektant  ma  do  swojej  dyspozycji.  Na  rozwój  wzornictwa  decydujący
wpływ  ma  nie  tylko  postęp  cywilizacji  i  techniki,  ale  również    historia  i  dlatego  też,
znajomość faktów z historii ubioru znajduje odbicie we wzornictwie wyrobów skórzanych.

Do najstarszych rzemiosł w Polsce należą rymarstwo i garbarstwo. W okresie

średniowiecza , kaletnictwo, rymarstwo i rękawicznictwo rozwinęło się jako samodzielne
rzemiosła.

Rzemiosło kaletnicze swoją nazwę wywodzi od arabskiego wyrazu : „Chartia-chalita”,

z czasem  uproszczona  przez  Turków  na  „kalita”,  a  następnie  spolszczonego  na  „kaleta-
kaletka”.  Kaletą  w  odległych  historycznych  czasach  nazywano  woreczek  skórzany  na
pieniądze,  a  także  sakwy  podróżne  i  od  tego  terminu  przyjęto  nazwę  „kaletnictwo”.
Bezpośredni  wpływ  na  rozwój  wyrobów  kaletniczych,  ma  wyeliminowanie  handlu
wymiennego  z  równoczesnym  wprowadzeniem  środków  płatniczych  w  postaci  pieniędzy.
Zrodziło  to  zapotrzebowanie  na  wyroby  służące  do  ich  bezpośredniego  i  wygodnego
przechowywania.  I tak  powstały  mieszki,  trzosy,  kalety,  a  następnie  powszechnie stosowane
portfele,  portmonetki,  saszetki  czy  też,  w  wielu  odmianach  torebki  damskie.  Szybki  postęp
w dziedzinie  transportu  i  komunikacji  wymusił  na  kaletnictwie  wytwarzanie  wyrobów
potrzebnych do tego celu. Sakwy, juki, worki i kosze podróżne zastąpiono kuframi, walizami,
neseserami, plecakami oraz szerokim asortymentem toreb podróżnych, sportowych
i gospodarczych.

Rękawiczki były znane w czasach starożytnych. Znajdowano je w egipskich grobowcach

i  prawdopodobnie  służyły  do  strzelania  z  łuku.  Skórzane  woreczki  bez  palców  i  kciuka
stanowiły  element  ubioru  zmarłych,  pogrzebanych  na  terenie  dzisiejszej  Rosji  w  erze
paleolitu.  O  tym,  że  praeskimosi  doskonale  opanowali  sztukę  wyrobu  rękawic  z  jednym
palcem,  mogą  świadczyć  zwłoki  odkryte wśród lodowców. Egipcjanki podobnie  jak  później
zamożne  Rzymianki,  wkładały  rękawiczki  do  posiłków  w  celu  ochrony  dłoni,  którymi  nie
używając  sztućców,  sięgały  po  gorące  i  tłuste  potrawy.  Robotnicy  narażeni  na  zetknięcie
z  ogniem  również  chronili  dłonie  rękawiczkami.  Posągi  perskich  wojowników  dowodzą,  że
i tej cywilizacji rękawiczki nie były obce. Ich wierzch był prawdopodobnie kryty metalem jak
w  średniowiecznych  rękawiczkach  rycerskich.  Myśliwi  polujący  z  sokołem  i  łucznicy  także
osłaniali  dłonie,  a  ich  rękawiczki  szyto  ze  skóry  łosia  lub  psa.  Kiedy  zaczęli  nosić  je

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 2. Rękawiczki Marii Stuart ze skóry z haftowanym mankietem [4,s.23].

Rys. 3. Rękawiczki Marii Stuart z cienkiej skóry, mankiet ozdobiony haftem ze srebrnych nici

i jedwabiu w kolorach ciemnoniebieskich i czerwonych [4, s.23].

Dziś używa się innych materiałów, innych skór, bo i zapotrzebowanie jest różnorodne -

od  eleganckich  rękawiczek  damskich  po  sportowe  i  robocze.  Obecnie  wykorzystuje  się  nie
tylko  skóry  kozie  i  jagnięce,  lecz  także  bydlęce,  skóry  reniferów,  antylop,  fok,  psów,
indyków,  strusi  i  perkozów.  Obecnie  przepuszczające powietrze  i  elastyczne syntetyki  zdają
się zagrażać półrzemieślniczej wytwórczości rękawiczek.

Pierwsze „wyroby rymarskie” istniały już 3500 lat przed naszą erą, o czym świadczą

potwierdzone  wynikami  archeologicznych  badań  wykopaliska  uprzęży  używanej  dla  wołu.
Zaś  pierwsza  prymitywna  uprząż  dla  konia  wykonana  ze  skóry,  używana  była
prawdopodobnie w epoce brązu. Składała się ona z kilku rzemieni okręcających głowę i pysk
konia,  przy  czym  rzemienia  używano  również  jako  wędzidła.  Wiele  wzmianek  o  koniach
i rzemieniach  na  jego  głowie,  ozdobionych  malowaną,  purpurową  kością  słoniową  można
znaleźć  u  Homera.  Opisy  te  dotyczą  1000-800r.  p.n.e.  Starożytni  Grecy  (ok.  400  lat  p.n.e.)
jeździli  konno  „na  oklep”,  bez  siodła,  później  weszło  w  użycie  sukno,  z  którego  z  czasem
ukształtowano  wałeczki  mające  tworzyć  siodło.  W  pierwszych  wiekach  p.n.e.  wschodnie
plemiona  koczownicze  wprowadzają  do  Europy  powszechną  znajomość  konia  i  ekwipunku
jeździeckiego.  W  okresie  wczesnośredniowiecznym  można  już  mówić,  choć  z  pewną
ostrożnością, o rzemiośle rymarskim. Początki feudalizmu i dalszy jego rozwój doprowadziły
do nowego, klasowego podziału społeczeństwa. Powstaje klasa panów feudalnych- świeckich
i  duchownych,  powstają  drużyny  książęce.  Koń  staje  się  nieodłącznym  towarzyszem
człowieka-rycerza.  Prowadziło  to  oczywiście  do  rozwoju  sztuki,  a  raczej  rzemiosła
rymarskiego.  Inny  był  skład  rzędu  dla  zwierząt  pociągowych,  a  inny  uprzęży  konia
wierzchowca.  W  wieku  XVI,  z  chwilą  wprowadzenia  dyliżansów  wyrób  uprzęży  połączony

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

był  z  ich  produkcją.  W  Polsce  w  XVII  i  XVIII  w.  wytwórczość  rymarsko-siodlarsko-
galanteryjna  istniała w takich ośrodkach jak  Kraków, Poznań,  Warszawa, Płock czy  Krosno.
Można było tam zamówić zarówno u rymarzy jak i siodlarzy  wszystkie wyroby potrzebne do
jazdy  konnej.  Po  odzyskaniu  niepodległości,  po  I  wojnie  światowej,  nasze  jeździectwo
zaczęło  się  rozwijać  dynamicznie.  Tworzyła  się  baza  dla  sportu  konnego.  Budowę  zrębów
współczesnego  polskiego  sportu  konnego  rozpoczęto  w  pułkach  kawalerii.  Powstały  szkoły
jeździeckie  dla  kadr  kawalerii.  W  szkołach  tych,  oprócz  wyszkolenia  wojskowego
wprowadzono  szkolenie  jazdy  sportowej.  Trzon  jeździectwa  sportowego  tego  okresu
stanowili  oficerowie  artylerii,  jeźdźcy  cywilni  i  amazonki.  W  chwili  wybuchu  II  wojny
światowej  w  Polsce  istniało  40  zakładów  rymarskich,  w  tym  15  zakładów  wytwarzających
pasy  pędne  i  artykuły  techniczne,  oraz  kilka  tysięcy  małych  warsztatów  rymarsko-
siodlarskich,  przeważnie  o  charakterze  chałupniczym.  Obecnie  jeździectwo  polskie  rozwija
się coraz pomyślniej. Osoby uprawiające ten rodzaj sportu zrzeszone są w sekcjach i klubach
jeździeckich.  Muszą  oni  znać  zasady  jazdy,  pielęgnacji  konia  oraz  przeznaczenie  rządu
jeździeckiego. Wyroby rymarskie dla jeźdźców muszą być coraz doskonalsze, aby zapewniać
komfort jazdy zarówno dla konia jak i jeźdźca.

Projektowanie wyrobów skórzanych
Projektowaniem nowych wzorów wyrobów skórzanych zajmują w zakładach komórki

wzorcujące zatrudniające plastyków-projektantów. Od ich pomysłowość i zdolności zależy
poziom wzornictwa, rentowność wzorów, ich atrakcyjność, a tym samym zapewnienie zbytu.
Funkcję tę powierza się więc pracownikowi, którego powinna cechować:

−

znajomość zasad projektowania,

−

duża i gruntowna wiedza zawodowa,

−

umiejętność wykonywania i odczytywania rysunków technicznych,

−

umiejętność szkicowania odręcznego,

−

spostrzegawczość,

−

poczucie estetyki,

−

wyobraźnia.

Przy projektowaniu wyrobów skórzanych projektant powinien zwrócić uwagę na:

−

jedność elementów w systemie ubioru, która wyraża się we wzajemnym dopasowaniu do
siebie takich elementów jak np. torebka, rękawiczki, pasek i obuwie,

−

zasadę  podobieństwa  lub  kontrastu.  Kontrast  (przeciwstawienie)  w  projektowaniu  jest
aktywnym  środkiem  oddziaływania  w  procesie  postrzegania.  W  zasadzie  podobieństwa,
jeden  element  czy  jeden  geometryczny  kształt  rozwija  się  i  powtarza  w  różnych
wariacjach,

−

proporcjonalność- przy opracowaniu wyrobu, określa stosunek wielkości części do
całości i poszczególnych części między sobą,

−

symetrię i asymetrię. Symetria, czyli równość lub analogiczny układ form po każdej
stronie osi symetrii lub punktu w wyrobie. Asymetria oznacza naruszenie symetrii,
ubytek jej elementów, przewagę jednej tendencji nad drugą.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 4. Powtarzanie ogólnej formy w galanterii i obuwiu [5, s. 157].

Projektant-modelarz powinien szybko reagować na zmianę mody, na bieżąco czytać

czasopisma branżowe oraz zapoznawać się z żurnalami krajowymi i zagranicznymi.
W procesie projektowania nowego wzoru należy uwzględnić następujące czynniki:

−

wymagania odbiorcy, aktualną modę, sezonowość i ewentualnie dalszy zbyt,

−

wygląd (kolor, kształt, proporcje), względy estetyczne, jakość ewentualnie oryginalność
i efektowność wyrobu,

−

rodzaj surowca podstawowego, materiały pomocnicze i dodatki; możliwość zastosowania
i połączenia różnych materiałów; celowość czy konieczność zastosowania materiałów
zastępczych bez pogorszenia wyglądu czy jakości wyrobu; możliwość zastosowania
nowych materiałów,

−

trwałość wyrobu, cel jakiemu ma służyć, dobrze przemyślaną i celową konstrukcję
wyrobu oraz dogodność jego użytkowania,

−

prostotę, łatwość i oszczędność wykonania (z uwzględnieniem założeń konstrukcyjnych
czy estetycznych),

−

możliwości produkcyjne zakładu: maszyny, urządzenia, posiadane surowce, możliwości
zastosowania danego rodzaju metody produkcji, kwalifikacje pracowników, system
organizacyjny zakładu itp.

Dobór barw w projektowanym wyrobie

W projektowaniu wyrobów skórzanych istotną rolę pełni barwa. Barwa wyrobów skórzanych
powinna  być  rozpatrywana  przez  pryzmat  całego  ubioru  bowiem  uogólnia  go,  dopełnia
i wykańcza.  Aktualnie  w  modzie  i  przemyśle  na  każdy  sezon  ustala  się  tendencje
kolorystyczne  np.  dla  dodatków  do  ubioru.  Zastosowanie  barw  w  wyrobach  skórzanych
często  określa  różnice  wiekowe  użytkowników.  W  wyrobach  dziecięcych  charakterystyczne
są  barwy  jasne,  pastelowe.  Młodzież  przedkłada  barwy  bardziej  kontrastowe,  dla  dorosłych
właściwe są barwy o głębszych tonach.
Więcej  informacji  o  barwie  znajdziesz  w  jednostce  modułowej  311[35].02.03,  którą  już
zrealizowałeś.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  dokonać analizy wytycznych aktualnej mody w oparciu o żurnale,
4)  zapisać w zeszycie wytyczne aktualnej mody
5)  narysować i pokolorować w zeszycie torebkę i rękawiczki.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

przybory do rysowania i pisania,

–

aktualne żurnale mody,

–

zeszyt,

–

blok rysunkowy

–

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 2

Narysuj trzy piłki do gry nożnej, stosując dwa różne zestawienia barw. Uwagi i wnioski

przedstaw w dyskusji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  dokonać rysunku dwóch piłek,
4)  dokonać pokolorowania piłek stosując różne zestawienia kolorystyczne,
5)  porównać wykonane prace zwracając szczególna uwagę na kolorystykę.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  przybory do rysowania i pisania,
–  blok rysunkowy,
–  katalogi i prospekty piłek,
–  literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 3

Narysuj rysunek modelowy przedstawianego przez nauczyciela wyrobu kaletniczego.

Zmień kolorystykę wyrobu zgodnie z zaleceniami nauczyciela. Uwagi i wnioski dotyczące
wpływu kolorystyki na przeznaczenie wyrobu przedstaw w dyskusji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  wykonać rysunek modelowy przedstawionego wyrobu,
4)  dokonać pokolorowania wyrobu zgodnie z wytycznymi nauczyciela,
5)  porównać kolorystykę wyrobów,
6)  przedstawić wnioski i spostrzeżenia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

przybory do rysowania i pisania,

–

wyroby kaletnicze,

–

blok rysunkowy,

–

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 4

Dokonaj pomiaru wskazanego przez nauczyciela wyrobu kaletniczego ciętego do kantu

i jego części składowych. Wyniki zapisz w zeszycie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  dokonać pomiaru wyrobu i jego części składowych,
4)  wymiary zapisać w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

przybory do rysowania i pisania,

−

wyroby kaletnicze cięte do kantu,

−

narzędzia pomiarowe,

−

zeszyt,

−

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 5

Wykonaj rysunek modelowy przedstawionego przez nauczyciela wyrobu kaletniczego.

Dokonaj jego pomiaru. Nanieś na rysunek uzyskane wymiary.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  wykonać rysunek wyrobu,
4)  dokonać pomiaru wyrobu (długość, szerokość),
5)  nanieść wymiary na rysunek.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

przybory do rysowania i pisania,

–

wyroby kaletnicze,

–

narzędzia pomiarowe,

–

blok rysunkowy,

–

literatura z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Technika wykonywania projektów – na przykładzie wyrobów

kaletniczych

4.2.1. Materiał nauczania

Przystępując do projektowania, projektant określa podstawowe kierunki pracy.

Poszukiwanie pomysłu odbywa  się poprzez szkicowanie- określenie zewnętrznych cech  linii
modelu  wzoru.  Selekcjonując  szkice  wybiera  najlepsze  projekty  i  poddaje  je  wstępnemu
opracowaniu.
Kolejność  rysunków  w  projektowaniu  jest  zwykle  taka,  że  najpierw  wykonuje  się  rysunek
widokowy  (np.  w  perspektywie),  następnie  rysunki  poszczególnych  części  wzoru:  wierzchu
(materiał zasadniczy), usztywnienia i podszewki (materiał pomocniczy), dalej zwymiarowane
wzorniki kontrolne (montażowe) z zaznaczeniem  miejsc załamań i połączeń poszczególnych
części  wzoru, rysunki okuć (  sprzączek, zamków  itp.)  i w razie potrzeby rysunki obrazujące
fragmenty  poszczególnych  części  wzoru,  sposoby  łączenia,  rysunki  ilustrujące  kolejność
wykonywanych  czynności  w  procesie  produkcji  wzoru  wyrobu  itp.  Przy  projektowaniu
wyrobu  należy  pamiętać,  że  wykroje  wierzchu  muszą  być  większe  od  wykrojów
usztywniających  wyrób  i  mieć  pewien  naddatek  na  zawinięcia  brzegów  i  zszycie  połączeń.
Wykroje  podszewki,  jeśli  jest  ona  oddzielnie  usztywniona  kartonem,  również  musi  być
większa  od  usztywnienia  kartonowego  i  też  mieć  naddatek  na  zawiniecie  brzegów
i naklejenie  ich  na  usztywnienie.  Wykroje  podszewki  (usztywnionej  lub  nie  usztywnionej)
i wykroje usztywniające wyrób (z tektury lub kartonu) powinny być tak zaprojektowane, aby
miały  odpowiednie  wymiary  i  dobrze  pasowały  do  poszczególnych  części  składowych
wierzchu  i  sztywnych  części  składowych  wnętrza  wyrobu  (przegród,  kieszeni  itp.)
Po wykonaniu powyższych czynności wykonuje się makietę.

Makieta jest to wzór wyrobu wykonany w wielkościach naturalnych z materiałów

zastępczych,  takich  jak  papier,  karton,  sztywnik  krawiecki,  czy  innych  podrzędnych
materiałów.  Makietowanie  wykonuje  się  w  celu  sprawdzenia  naturalnego  wyglądu  wyrobu,
określenia  wzajemnych  proporcji  między  elementami,  ustalenia  elementów  zdobniczych,
konstrukcyjnych  (np.  naddatków)  i  montażowych.  Po  uzyskaniu  pozytywnej  oceny  makiety
przez komisję, przekazuje się makietę do wykonania wzorników.

Wzorniki stanowią główną część dokumentacji technicznej. Wykonanie ich musi być

dokładne i ściśle powinno odzwierciedlać wszystkie elementy oraz ich układ w wyrobie.
Wzorniki ze względu na ich przeznaczenie dzieli się na:

−

wzorniki dokumentacyjne - przechowywane są w teczce dokumentacyjnej danego wzoru
i służą do sprawdzania wzorników roboczych,

−

wzorniki robocze - które dzielimy na:

•

wzorniki do rozkroju- przeznaczone są do ręcznego wykrawania elementów
wyrobów z materiałów podstawowych i pomocniczych lub są podstawą do
sporządzania wycinaków przy mechanicznym rozkroju,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 7. Wzornik montażowy korpusu torebki [3, s. 235].

Wzorniki robocze wykonuje się z trwalszych materiałów np. preszpanu. Opracowane

wzorniki, po dokładnym ich sprawdzeniu, są znakowane.

Najczęściej stosowanymi oznaczeniami są:

−

punktowe - stosowane na powierzchni wzorników,

−

trójkątne nacięcia na krawędziach,

−

liniowe - służące do oznaczania miejsc naszycia lub połączeń z innymi elementami.

Komplet wzorników dla każdego wyrobu oznacza się ponadto symbolami słownymi
i cyfrowymi.
Na każdym wzorniku należy uwidocznić następujące dane:
1)

nazwę wyrobu albo wyróżnik cyfrowy lub jego odmiany,

nazwę elementu wyrobu i rodzaj wzornika ( montażowy, do rozkroju),

liczbę wykrojów wg wzornika,

rodzaj materiału, do którego przeznaczony jest wzornik,

przy wzornikach asymetrycznych zaznacza się stronę prawą i lewą.

Wszystkie wzorniki dokumentacyjne oznacza się pieczątką firmową danego zakładu.
W oparciu o wzorniki wykonuje się prototyp.

Mianem prototypu  albo  pierwowzoru określa  się  pierwszy wyrób wykonany  z właściwych
materiałów,  zaplanowany  do  dalszej  produkcji  seryjnej.  Służy  on  sprawdzeniu  założeń
projektanta  oraz  właściwemu  opracowaniu  wzorników.  Przed  podjęciem  decyzji  o  seryjnej
produkcji wykonuje się zazwyczaj 2-3 nowe wzory.
Kolejność czynności przy wykonywaniu wzoru może być inna, lecz zawsze należy pamiętać,
aby nie wykonywać właściwego wzoru bez uprzedniego sprawdzenia szczegółów we wzorze
próbnym.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Oceny wzoru dokonuje komisja kwalifikacyjna i ewentualnie zatwierdza wzór do

produkcji. Przy ocenie komisja przyjmuje następujące kryteria: atrakcyjność, estetykę
i walory użytkowe wzoru, prawidłowe zastosowanie materiałów, możliwość wdrożenia do
produkcji, prawidłowość rozwiązań konstrukcyjnych, ekonomikę produkcji itp.

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jakie znasz rodzaje wzorników?
2.  Jaką rolę pełni makieta?
3.  Jakie oznaczenia stosowane są na wzornikach?
4.  Jakiemu celowi służy wykonanie prototypu ?
5.  Jaką rolę pełnią wzorniki dokumentacyjne?
6.  Jak dzielimy wzorniki robocze?
7.  Jakie kryteria są brane pod uwagę przy ocenie wzoru?

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

W oparciu o otrzymany od nauczyciela rysunek poglądowy oraz podane wymiary wyrobu

kaletniczego i jego części składowych, wykonaj makietę i oceń prawidłowość proporcji
poszczególnych elementów w wyrobie.
Wnioski zanotuj w zeszycie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  wyciąć elementy poszczególnych części,
4)  wykonać makietę,
5)  dokonać analizy wzoru w oparciu o wykonaną  makietę.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

rysunek poglądowy wyrobu,

−

wymiary wyrobu i części składowych,

−

materiał do wykonania makiety,

−

przybory do rozkroju, szycia i pisania,

−

zeszyt,

−

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 2

Wykonaj wzornik do rozkroju i wzornik montażowy elementu wyrobu kaletniczego

wskazanego przez nauczyciela znając wymiary elementu i miejsca montażu ozdób oraz
szerokość zawinięcia brzegów elementu. Wskaż różnice między wzornikami.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  przygotować karton,
4)  narysować elementy wg podanych wymiarów,
5)  nanieść oznaczenia na wzorniki,
6)  wyciąć wzorniki,
7)  wskazać różnice pomiędzy wzornikami,
8)  zapisać obserwacje w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

karton,

–

przybory do pisania, rysowania i rozkroju,

–

zeszyt,

–

literatura z rozdziału 6.

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

rozróżnić wzorniki?

wymienić sposoby znakowania wzorników?

wymienić czynności przy projektowaniu nowego wzoru?

wykonać szkic projektu?

scharakteryzować makietę?

scharakteryzować prototyp?

wykonać rysunek modelowy projektowanego wzoru?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.Dokumentacja konstrukcyjna

4.3.1. Materiał nauczania

Dokumentacja techniczna jest to zespół wszystkich dokumentów informujących

o technicznym sposobie otrzymywania wyrobu. Zakres i rodzaj dokumentacji zależy od
wielkości zakładu produkcyjnego. Rozróżniamy dwa rodzaje dokumentacji:
1) dokumentację skróconą - stosowana przy produkcji jednostkowej i małoseryjnej.

W skład takiej dokumentacji wchodzą:

−

rysunek poglądowy (lub fotografia)wyrobu,

−

skrócony opis wyrobu,

−

wzorniki,

−

normy materiałowe,

2) dokumentację pełną – stosowaną przy produkcji seryjnej i wielkoseryjnej.

Na komplet której składają się:

−

rysunek poglądowy (lub fotografia) wyrobu,

−

charakterystyka gotowego wyrobu (opis technologiczny),

−

komplet wzorników kontrolnych wszystkich części składowych wyrobu,

−

karta wymiarów części składowych wyrobu,

−

karta materiałowa wyrobu (na materiały podstawowe, dodatkowe i pomocnicze),

−

rozkładka do rozkroju materiału,

−

karta technologiczna wyrobu,

−

instrukcja wykonania i rysunki techniczne.

Rysunek poglądowy lub zdjęcie wyrobu - informuje o ogólnym wyglądzie wyrobu. Pod

rysunkiem należy podać nazwę wyrobu oraz wymagane oznaczenia cyfrowe artykułu.

Charakterystyka wyrobu - jest to słowny opis techniczny wyrobu, który powinien

zawierać: wymiary gotowego wyrobu, materiały, z których wyrób ma być wykonany,
charakterystykę zewnętrzną i wewnętrzną wyrobu, oraz istotne szczegóły montażu.

Przykład opisu:
Torba na ramię wykonana z tworzywa skóropodobnego, koloru brązowego, typu

półsztywnego,  bez  podszewki,  o  wymiarach:  długość  -  203mm,  wysokość  -  270mm,
szerokość  grzbietu  -  60mm,  szerokość  podstawy  -  160mm,  wysokość  kieszeni  -  145mm.
Torba  wykonana  metodą  płaskiego  łączenia  szyciem  maszynowym.  Krawędzie  cięte  do
kantu.  Na  ściance  przedniej  naszyta  kieszeń  zamykana  ozdobnym  zamkiem.  Wnętrze  torby
dzieli  przegroda  wykonana  z  podszewki,  na  której  jest  naszyta  kieszonka,  również
z podszewki. Usztywnione są następujące elementy: ścianka tylna, spód, klapa, przegroda.

Wzorniki kontrolne - zostały opisane w materiale „Technika wykonania projektów”.

Karta wymiarów części składowych- informuje o nazwie i liczbie części składowych

wchodzących w skład wyrobu. Podaje się w niej wymiary tych części wg wzorników
kontrolnych i wzorników do rozkroju oraz dopuszczalne odchylenia wykrojonych elementów.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wzorniki montażowe

Wzorniki do rozkroju

Części składowe

wyrobu

Liczba

części

wg sch.

Materiał
(grubość

w mm)

części

wg sch.

dł.

w m

szer.

w mm

nr części

wg sch.

dł.

w m

szer.

w mm

Korpus teczki

krupon

świński

1,5 ÷ 1,8

870

440

900

470

Listwa przedniej

ścianki

0.5 ÷ 0,8

440

445

Kieszeń

1,5 ÷ 1,8

230

170

304

260

Listewka kieszeni

0,5 ÷ 0,8

170

Podkładka pod zamek

0,5

140

Przegroda z listwą

1,5 ÷ 1,8

440

340

445

345

Podklasa teczki

1,5 ÷ 1,8

440

270

445

275

Bok - mieszek

1,0 ÷ 1,5

287

134

302

139

Wsuwka do paska na

przedniej ściance

1,5 ÷ 1,8

Wsuwka do paska na

tylnej ściance i klapie

1,5 ÷ 1,8

112

Pasek (wierzch)

1,5 ÷ 1,8

800

860

Spód paska

1,2 ÷ 1,5

850

Wsuwka

0,5

Rączka

krupon

świński

0,6 ÷ 0,7

160

Wkładka rączki
(usztywniająca)

5,0 ÷ 6,0

252

Wyrównanie wkładki

, ,

144

Wyłożenie rączki

, ,

150

Wierzch rączki

krupon

świński

0,6 ÷ 0,7

252

Usztywnienie podklapy

445

92,5

445

92,5

Usztywnienie grzbietu

karton

sztywnik

krawiecki

435

100

435

100

Rys. 9. Karta wymiarów części składowych wyrobu [3, s.191].

Karta materiałowa - informuje pracowników we wszystkich fazach produkcji o doborze

i  jakościowych  wymaganiach  materiałowych  dla  określonych  części  wyrobów.  Zawiera
również  normy  zużycia  materiałów.  Jest  podstawą  działalności  komórek  zaopatrzenia
materiałowego. Karty materiałowe są wykonywane oddzielnie dla materiałów podstawowych
i dodatkowych.
Informacje  na  temat  norm  zużycia  materiałów  znajdziesz  w  jednostce  modułowej
311[35].Z4.02„Sporządzanie dokumentacji technicznej i technologicznej”.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Części składowe wyrobu

Norma zużycia w cm

Lp.

nazwa części

liczba części

Wymagania

techniczne

(symbole)

Dopuszczalne

wady

netto

brutto

Materiały

podstawowe

Korpus (teczki)

Podkładka pod

zamek

1
2

Krupon

świński 1,5

÷ 1,8

gr. 0,5

lico szyte bez

skaz, mizdra

dobrze

wyszlifowana.

małe wady

dopuszczalne

420

196

…………………

(w dalszym ciągu wymienia się wszystkie części składające się na komplet

wyrobu

Zużycie razem

10900

12270

Rys. 10. Karta materiałowa wyrobu Materiały podstawowe [3, s. 244].

Norma zużycia

Lp.

Nazwa materiału

Określenie

cech

i wymagań

(i symbole)

Przeznaczenie Jedn. miary

na szt.

na 100 szt.

Okucia

zamek zatrzaskowy

drabinkowy

dwuczęściowy

stalowy

niklowany

do zamykania

teczki

szt.

200

. . . . . . . . . . . . .

cd.

Inne dodatki

Bawełniane

barwione

nabłyszczane

nr 24

do szycia

teczki

z wyjątkiem

rączki

4500

Nici

. . . . . . . . . . . . .

(w dalszym ciągu wymienia się wszystkie niezbędne dodatki wg norm

Rys. 11. Karta materiałowa wyrobu. Materiały dodatkowe i pomocnicze [3, s. 245].

Rozkładka do rozkroju - jest to plansza obrazująca sposób rozkroju materiałów

przeznaczonych na elementy wyrobów. Rozkładka jest wzorem dla krojczego i informuje, jak
należy ustawić wzorniki na powierzchni materiału, aby wg zasad technologicznych osiągnąć
jak najlepsze wyniki ekonomiczne w trakcie rozkroju materiału.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Karta technologiczna wyrobu - opracowana jest dla wszystkich faz produkcji. Zawiera

wszystkie  czynności,  operacje  i  zabiegi  występujące  przy  określonym  elemencie  wyrobu.
Czynności  ułożone  są  wg  kolejności  przebiegu  procesu  technologicznego  z  podaniem
szczegółowych  wymagań  technologicznych.  Karta  zawiera  również  normy  określające  czas
wykonania danej operacji, który jest dla każdego zakładu inny, bowiem zależy od konstrukcji
wyrobu, stopnia mechanizacji i organizacji zakładu.
Informacje  na  temat  normowania  czasu  pracy  znajdziesz  w  jednostce  modułowej
311[35].Z4.02 „Sporządzanie dokumentacji technicznej i technologicznej”.

Lp.

Rodzaje operacji, czynności lub

zabiegu

Wymagania

techniczne

Norma czasu na

jedn.

Grupa

zaszerego

wania

Faza rozkroju

Rozkrój skóry

wykroić wg

wzorników do

rozkroju bez zacięć

i naddatków

Rozkrój

innych materiałów

wg norm technicznych

. . . . . . . . . .

(ciąg dalszy zgodnie z procesem

technologicznym)

Faza obróbki

Ścienianie części do zawijania

ścieniać maszynowo

na szerokości np. 18 ÷

20mm do grubości

0,4mm

jw.

Ścinanie

innych części

składowych

jw.

. . . . . . . . . .

(ciąg dalszy zgodnie z procesem

technologicznym)

Faza montażu

Smarowanie klejem np.

naddatków do zawinięcia

na szerokość

ścienionego brzegu,

klejem kauczukowym

jw.

Zawijanie i szycie listwy do

przedniej ścianki

Szycie nićmi nr 24 w

kolorze skóry (4 ściegi

na 1cm)

jw.

. . . . . . . . . .

(ciąg dalszy zgodnie z procesem

technologicznym)

Faza wykończenia

. . . . . . . . . .

jw.

. . . . . . . . . .

(wg procesu

technologicznego)

jw.

Nabłyszczanie teczki

apretura kazeinowo-
żywicowa o rzadkiej

konsystencji

jw.

taryfikatora

płac

Rys. 13. Tabela Karta technologiczna wyrobu [3, s.246].

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Instrukcja wykonania - jest to syntetyczny opis grupowanych jednorodnych czynności

technologicznych, oparty na karcie technologicznej. Instrukcja wykonania może być
dodatkowo zaopatrzona w schematyczne rysunki wyjaśniające szczegóły montażu.

Ścianka tylna

Części składowe:

Ścianka tylna 1 – skaj

szt. 1

Listewka tylna ścianki – skaj

Podklapa 4 – skaj

Usztywnienie tyłu 2 – tektura

Usztywnienie klapy 3

Zamek 5 – górna część

Urządzenia i pomoce warsztatowe: maszyna płaska, wycinak, pędzel, młotek, wzornik

roboczy, nici, klej.

Lp.

Nazwa operacji

Sposób wykonania

Ścienianie krawędzi usztywnień

z trzech stron

Ścienianie listewki tylnej

z trzech stron po stronie lica

Naklejanie usztywnień

całą powierzchnię

Naklejanie listewki i podklapy

całą powierzchnię

Obrównanie podklejek

wg kształtów ścianki

Obszycie klapy

długość ściegu 3,5 ÷ 4mm

Zakończenie nici

odległość od krawędzi 2,5 ÷ 3mm zawiązanie

Wycięcie otworu i założenie zamka

Rys. 14. Instrukcja wykonania ścianki tylnej [3, s. 215].

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

8.  Co zawiera karta wymiarów części składowych?
9.  O czym informuje nas karta materiałowa?
10.  Co to jest karta technologiczna?
11.  Co to jest instrukcja wykonania?
12.  W jakiej skali mogą być wykonane rysunki techniczne?
13.  W jakie wymiary zaopatruje się każdy rysunek techniczny?
14.  Jakie znaczenie ma rozkładka do rozkroju?

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wykonaj rysunki części składowych wyrobu kaletniczego wskazane przez nauczyciela

zgodnie z wymiarami i w skali 1:2.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  przygotować  zestaw przyrządów do rysowania,
4)  narysować wzorniki zgodnie z wymiarami,
5)  narysować wzorniki w skali 1:2,
6)  wyjaśnić zasadę wykonywania rysunków w skali,
7)  zapisać obserwacje w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

stół do rysowania,

–

zestaw rysunków technicznych dowolnych części składowych,

–

karton lub arkusz papieru o wymiarach co najmniej A-4,

–

przyrządy do rysowania ołówek, gumka, linia, cyrkiel, ekierka,

–

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 2

W oparciu o wskazany przez nauczyciela rysunek poglądowy i rysunki techniczne części

składowych paska do zegarka sporządź kartę części składowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  przygotować zestaw przyrządów do pisania i rysowania,
4)  narysować tabelę części składowych,
5)  wypełnić kolumny tabeli części składowych.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

stół do rysowania,

–

zestaw rysunków poglądowych i rysunków technicznych różnych pasków do zegarka,

–

zeszyt,

–

przyrządy do rysowania i pisania,

–

literatura z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 3

Wykonaj wzornik do rozkroju i montażowy ścianki przedniej wyrobu o brzegach

zawijanych,  wiedząc  że:  wymiary  ścianki  przedniej  w  gotowym  wyrobie  wynoszą:
260x160mm,  naddatek  na  zawinięcie  wynosi  5mm,  na  ściance  tej  naszyta  będzie  kieszonka
zewnętrzna  cięta  do  kantu  o  wymiarach  100x140mm.  Kieszonka  będzie  naszyta  w  prawym
dolnym rogu w odległości 20mm od brzegów ścianki.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  wykonać rysunek techniczny ścianki przedniej według podanych wymiarów,
4)  wykonać wzornik do rozkroju,
5)  wykonać wzornik montażowy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

stół roboczy,

–

blok techniczny, karton,

–

nóż modelarski do wycinania wzorników,

–

przybory do rysowania i pisania,

–

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 4

Wykonaj wzorniki do rozkroju korpusu i spodu torebki damskiej w kształcie woreczka

ściąganego, o spodzie okrągłym.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  wykonać rysunek techniczny spodu według dowolnie przyjętych wymiarów,
4)  wykonać wzornik spodu w oparciu o rysunek techniczny,
5)  obliczyć  wymiary  korpusu  torebki  dostosowane  do  obwodu  spodu  z  uwzględnieniem

naddatku na zszycie,

6)  wykonać rysunek techniczny korpusu torebki,
7)  wykonać wzornik korpusu torebki w oparciu o rysunek techniczny,
8)  wykonać makietę,
9)  dokonaj korekty wzorników jeżeli zauważyłeś błędy w makiecie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

stół roboczy,

–

blok techniczny, karton,

–

nóż modelarski do wycinania wzorników,

–

przybory do rysowania i pisania,

–

papier szary do wykonania makiety,

–

literatura z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 5

W oparciu o wskazaną przez nauczyciela kartę wymiarów części składowych wyrobu

kaletniczego wykonaj wzorniki do rozkroju i montażowe.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  wykonać rysunek techniczny części składowych wyrobu kaletniczego,
4)  wykonać wzornik do rozkroju,
5)  wykonać wzornik montażowy,
6)  dokonać korekty wzorników jeżeli zauważyłeś błędy w makiecie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

stół roboczy,

–

karta części składowych dowolnego wyrobu,

–

blok techniczny, karton,

–

nóż modelarski do wycinania wzorników,

–

przybory do rysowania i pisania,

–

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 6

Sporządź charakterystykę wskazanych przez nauczyciela wyrobów kaletniczych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z rozdziałem materiału nauczania,
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
3)  wykonać opis techniczny wyrobu.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

stół roboczy,

–

zestaw dowolnych wzorów wyrobów kaletniczych,

–

przykładowe charakterystyki wyrobów kaletniczych,

–

zeszyt,

–

przybory pisania,

–

literatura z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

podać rodzaje dokumentacji?

wymienić elementy dokumentacji skróconej?

wymienić elementy dokumentacji pełnej?

wyjaśnić kiedy stosujemy dokumentację skróconą a kiedy
pełną?

scharakteryzować kartę wymiarów części składowych?

scharakteryzować kartę materiałową wyrobu?

scharakteryzować kartę technologiczną?

wyjaśnić czym jest instrukcja wykonania?

podać w jakie wymiary zaopatruje się rysunki techniczne?

10) podać w jakiej skali można wykonywać rysunki techniczne?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych.
4.  Test  zawiera  20  zadań  dotyczących  projektowania  wyrobów  skórzanych.  Wszystkie

pytania są pytaniami wielokrotnego wyboru.

5. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej

rubryce znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem,
a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.

6. Odpowiedzi udzielaj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję

z wykonanego zadania.

7. Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego

rozwiązanie na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

8. Na rozwiązanie testu masz 60 min.

Powodzenia

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Komórka wzorcująca w zakładzie produkującym wyroby skórzane zajmuje się

a)  sprzedażą wyrobów.
b)  montażem wyrobów.
c)  projektowaniem i modelowaniem nowych wzorów.
d)  zaopatrzeniem w niezbędne materiały do produkcji.

2. Element dokumentacji skróconej to

a)  karta wymiarów.
b)  wzorniki.
c)  rysunki techniczne.
d)  rozkładka do rozkroju.

3. Makieta jest to

a)  wyrób poddany badaniom laboratoryjnym.
b)  wyrób wykonany w wielkościach naturalnych z materiałów zastępczych.
c)  wyrób wykonany z materiałów właściwych.
d)  wyrób przeznaczony do sprzedaży.

4. Rysunki skomplikowanych szczegółów projektu wykonuje się zwykle w dużym

powiększeniu, to znaczy w skali

a)  1:1.
b)  1:2.
c)  1:5.
d)  5:1.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

14. Instrukcja wykonania jest to

a)  norma czasu ustalona dla wszystkich operacji czynności.
b)  norma czasu wynikająca z norm średnich.
c)  syntetyczny  opis  zgrupowanych  jednorodnych  czynności  technologicznych,  oparty

na karcie technologicznej.

d) karta informująca o zasadach bezpiecznej prac.

15. Prototyp wykonuje się w oparciu o

a)  makietę.
b)  wzorniki.
c)  wycinek z żurnalu.
d)  instrukcję wykonania.

16. Przy projektowaniu elementów wyrobu należy pamiętać aby wykroje wierzchu były

a)  większe od wykrojów usztywniających wyrób.
b)  mniejsze od wykrojów usztywniających wyrób.
c)  dwukrotnie mniejsze od wykrojów usztywniających wyrób.
d)  trzykrotnie mniejsze od wykrojów usztywniających wyrób.

17. Wzorniki części składowych wzoru wykonuje się w skali

a)  1:2.
b)  1:1.
c)  2:1.
d)  1:5.

18. Miejsca załamań i połączeń poszczególnych części wzoru umieszcza się na

a)  wzornikach do rozkroju.
b)  wzornikach montażowych.
c)  rysunku modelowym.
d)  makiecie wyrobu.

19. Na każdym wzorniku należy umieścić m.in. następujące symbole słowne i cyfrowe

a)  sposobu łączenia.
b)  nazwę wyrobu, elementu i rodzaj wzornika.
c)  nazwę maszyn stosowanych do rozkroju i obróbki.
d)  rodzaj linii oznaczających miejsca naszyć.

20. Karta materiałowa wyrobu zawiera m.in. następujące informacje:

a)  nazwę maszyn i urządzeń niezbędnych przy montażu wyrobu.
b)  nazwę, liczbę części składowych wyrobu i ich wymiary.
c)  nazwę  materiału  dla  określonych  części  z  jakościowymi  wymaganiami  i  normami

zużycia.

d) nazwę czynności przy wykonywaniu określonego elementu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ……………………………………………………..

Projektowanie wyrobów skórzanych

Zakreśl poprawną odpowiedź

zadania

Odpowiedź

Punkty

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

Razem: