8. PIERWSZE OŚRODKI WŁADZY LOKALNEJ 1918-1919 (to jest jakieś uzupełnienie, choć w wersji ogólnej już jest to pytanie. Robert przesłał to dziś na wyborową)

• Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego

• powstała 19.X .1918 w Cieszynie

• przewodniczący: Józef Londzin

• cel: przejęcie władzy w ks. Cieszyńskim po rozpadzie Austro-Węgier

włączenie Śląska Cieszyńskiego do Polski

• W nocy z 31 października na 1 listopada 1918 roku, żołnierze polscy dokonują bezkrwawego rozbrojenia żołnierzy austriackich oraz likwidacji austriackiej administracji w Cieszynie, tym samym przejmując władzę na terenie Śląska Cieszyńskiego.

• RNKC zawarła z czeskim Národním Výborem pro Slezsko porozumienie, które dzieliło księstwo na strefy wpływów polskich i czeskich na zasadach etnicznych (większość Śląska Cieszyńskiego, z wyjątkiem rejonu Frydku i Polskiej Ostrawy w strefie polskiej). Podział ten nie został jednak zaakceptowany przez rząd czechosłowacki po proklamowaniu przez ten kraj niepodległości.

• 28 VIII. 1920 rozwiązanie RNKC

• Polska Komisja Likwidacyjna w Krakowie

• powstała 28.X .1918

• przewodniczący: I. Daszyński, W. Witos, B. Roja (wojsko)

• organ o szerokich kompetencjach ustawodawczych i wykonawczych.

• Miała na celu likwidację stosunków państwowo-prawnych łączących Galicję z Austrią oraz utrzymanie bezpieczeństwa i spokoju publicznego do czasu utworzenia niepodległego państwa polskiego.

• Przekształciła się w rząd dzielnicowy i zaczęła organizować administrację

• Rzeczpospolita Zakopiańska

• powstała 13.X .1918

• przewodniczący: Stefan Żeromski

• 30 października Zakopane oficjalnie ogłosiło niepodległość. Polscy oficerowie i żołnierze rozbroili żołnierzy obcych narodowości, przejęli skład broni i stację telefoniczną i oddali się do dyspozycji Organizacji Narodowej.

• 1 listopada zarząd Organizacji Narodowej przekształcił się w Radę Narodową (organ kierowniczy niepodległej, polskiej Rzeczypospolitej Zakopiańskiej). Rada złożyła przyrzeczenie wierności Polsce i objęła w jej imieniu władzę w Zakopanem.

• 16 listopada 1918, wobec objęcia zarządu Galicji przez Polską Komisję Likwidacyjną, Rada Narodowa w Zakopanem rozwiązała się.

• Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej

• Powstał: 6/7. XI. 1918 w Lublinie

• Przewodniczący: I. Daszyński

• W swoim manifeście rząd ten pretendował do miana ogólnopolskiego, nie dzielnicowego, a z programu politycznego wymieniał: postulat rozwiązania Rady Regencyjnej, zapowiadał zwołanie sejmu wybranego w demokratycznych wyborach, równouprawnienie obywateli, wolności: druku, słowa, sumienia, prawo do strajku, ustalał 8-godzinny dzień pracy. Zapowiadał utworzenie armii oraz szeroki program reform, w tym nacjonalizację przemysłu, a także reformy rolne oraz stworzenie ram ochrony socjalnej pracowników.

• Naczelna Rada Ludowa w Poznaniu

• Powstała w 1916 roku w Poznaniu jako nielegalny Komitet Międzypartyjny, nazywany też Centralnym Komitetem Obywatelskim.

• W dniu podpisania rozejmu przez Niemcy, 11 listopada 1918 Komitet ujawnił się zmieniając nazwę na Radę Ludową, a dzień później wyłonił Tymczasowy Komisariat w skład którego weszli: ks. Stanisław Adamski, Wojciech Korfanty i Adam Poszwiński. 14 listopada ponownie zmieniono nazwę, na Naczelną Radę Ludową. Sejm Dzielnicowy, który obradował w Poznaniu, 5 grudnia uznał NRL za legalną władze państwową, zaś 6 grudnia NRL wyłonił Komisariat

• Początkowo NRL popierała pokojowe przejęcie ziem zaboru pruskiego przez odradzające się państwo polskie, jednak wybuch powstania wielkopolskiego wymusił zmianę stanowiska i przejęcie kontroli cywilnej i wojskowej nad wyzwolonymi ziemiami. Po zakończeniu powstania uzgodniono stopniowe włączanie Wielkopolski w ramy odrodzonego państwa. W tym celu, zgodnie z ustawą Sejmu Ustawodawczego powołano Ministerstwo Byłej Dzielnicy Pruskiej, na czele którego staje Władysław Seyda.

• 19 sierpnia NRL uległa samorozwiązaniu.

• Republika Tarnobrzeska

• powołana 6 listopada 1918 jako komitet rewolucyjny

• Tomasz Dąbal, Eugeniusz Okoń.

• głównym postulatem tych władz było przekazanie ziemi chłopom.

• Republika Tarnobrzeska została spacyfikowana przez wojsko na początku 1919 roku.

• Rady Delegatów Robotniczych

• Polsko -Ukraińska Komisja Rządząca w Przemyślu

( istniały także ośrodki takie jak KOMITET NARODOWY POLSKI w Paryżu I RADA REGENCYJNA w Warszawie, ale ich chyba się nie zalicza do lokalnych ośrodków władzy [tak mi wydaje] )