Wybrane z podręczników:
Mierzejewska - Majcherek J., Podstawy ekonomii, Difin, Warszawa 2005,
Sobiecki R. (red.), Podstawy przedsiębiorczości w pytaniach i odpowiedziach,
Difin, Warszawa 2004.
UBEZPIECZENIA dzielą się na:
społeczne a/ pracowników i innych osób (np. żona pracownika)
b/ rolników indywidualnych
zdrowotne
gospodarcze a/ majątkowe, b/ osobowe
Ubezpieczenia społeczne obejmują:
- ubezpieczenia emerytalne - dożywotnie miesięczne wypłaty pieniężne dla osób, które osiągnęły wiek emerytalny (kobiety 60 lat, mężczyźni 65 lat)
- ubezpieczenia rentowe - wypłata pieniężna dla osób z tytułu niezdolności do pracy, ich szkolenia i pielęgnacji oraz dla rodzin zmarłych ubezpieczonych
- ubezpieczenia chorobowe - wypłata zasiłków w razie chorób i za urlopy macierzyńskie
- ubezpieczenia wypadkowe - wypłata odszkodowań i zasiłków z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Ubezpieczenia zdrowotne - świadczenia udzielane w razie choroby lub urazu, ciąży, porodu i połogu, powszechnej akcji zapobiegania chorobom oraz konieczności dokonania oceny stanu zdrowia.
Obowiązkowi ubezpieczenia podlegają osoby objęte systemem ubezpieczeń społecznych i ubezpieczeniem społecznym rolników oraz członkowie ich rodzin
Ubezpieczenia gospodarcze osobowe - dotyczą życia, zdrowia i zdolności człowieka do pracy. Dzielą się na wypadkowe i ubezpieczenia na życie.
Ubezpieczenia na życie - ubezpieczony zobowiązuje się do płacenia składki, zakład ubezpieczeń do świadczenia umówionej sumy pieniężnej lub renty, w razie zajścia przewidzianego w umowie ubezpieczonego.
Ubezpieczenia wypadkowe - dzielą się na (NW) od następstw nieszczęśliwych wypadków i chorobowe (zdrowotne).
Ubezpieczenia NW - dotyczy trwałego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci.
Ubezpieczenia zdrowotne - dotyczą wielu zdarzeń losowych związanych z chorobą: leczenie szpitalne, operacja, ubezpieczenie medyczne w podróży.
Ubezpieczenia majątkowe - gromadzenie pieniędzy wypłacanych w razie strat majątkowych ubezpieczonego (dotyczy: budynków, urządzeń, materiałów, towarów, gotówki, zwierząt itp.)
Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają następujące osoby:
pracownicy, * członkowie spółdzielni, * osoby odbywające służbę zastępczą.
Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają, na swój wniosek, następujące osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi:
wykonujące pracę nakładczą, * wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osoby współpracujące przy wykonywaniu tych umów,
prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby współpracujące przy prowadzeniu tej działalności,
wykonujące odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, * duchowni.
Pozostali ubezpieczeni nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu.
Ubezpieczenia obowiązkowe
Obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnego i rentowych objęte są osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są:
pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów,
osobami wykonującymi pracę nakładczą,
członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych,
osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osobami z nimi współpracującymi,
osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi,
posłami i senatorami pobierającymi uposażenie oraz posłami do Parlamentu Europejskiego,
osobami pobierającymi stypendium sportowe,
pobierającymi stypendium słuchaczami Krajowej Szkoły Administracji Publicznej,
osobami wykonującymi odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
osobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych lub pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy, na które zostali skierowani przez powiatowy urząd pracy,
osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na staż pracy lub przygotowanie zawodowe,
osobami duchownymi,
żołnierzami niezawodowymi pełniącymi czynną służbę, funkcjonariuszami Służby Celnej,
osobami odbywającymi służbę zastępczą,
osobami przebywającymi na urlopach wychowawczych lub pobierającymi zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego,
osobami pobierającymi świadczenie socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osobami pobierającymi zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia, a także osobami pobierające wynagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego albo w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie, wynikające z odrębnych przepisów i układów zbiorowych pracy,
osobami pobierającymi świadczenie szkoleniowe wypłacane po ustaniu zatrudnienia,
osobami rezygnującymi z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie nie zamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem, * osobami pobierającymi świadczenie pielęgnacyjne,
Składki na ubezpieczenia społeczne za dany miesiąc kalendarzowy należy rozliczyć i opłacić w terminach:
do 5. dnia następnego miesiąca - jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze lub * do 10. dnia następnego miesiąca - osoby fizyczne opłacające składkę wyłącznie za siebie lub
do 15. dnia następnego miesiąca - pozostali płatnicy.
Zasady oraz okres podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym zawarte są w poradniku "Zasady opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych".
|
|
Ubezpieczenia dobrowolne
Prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje:
małżonkom pracowników skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i w innych misjach specjalnych za granicą, w instytutach, ośrodkach informacji i kultury za granicą,
osobom, które z powodu sprawowania opieki nad członkiem rodziny spełniającym warunki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego,
obywatelom polskim wykonującym pracę za granicą w podmiotach zagranicznych oraz obywatelom polskim wykonującym pracę w podmiotach zagranicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli podmioty te nie posiadają w Polsce swojej siedziby ani przedstawicielstwa,
studentom oraz uczestnikom studiów doktoranckich,
alumnom seminariów duchownych, nowicjusze, postulanci i junioryści do ukończenia 25 roku życia,
odbywającym na podstawie nieodpłatnych umów cywilnoprawnych staż adaptacyjny wnioskodawcom - obywatelom państwa członkowskiego Unii Europejskiej w postępowaniu w sprawie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu regulowanego lub działalności regulowanej - w rozumieniu odpowiednio przepisów o zasadach uznawania w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych lub przepisów o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do podejmowania lub wykonywania niektórych działalności.
Zasady oraz okres podlegania dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym zawarte są w poradnikach "Zasady opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych" oraz "Dobrowolne podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym".