Wykład XI / 11 XII 2006 r.
Clostridium botulinum - laseczka jadu kiełbasianego
powoduje ekstremalną toksykenia - botulizm
zakaża żywność hermetycznie zamykaną (przetwory mięsno-warzywne, owocowe, warzywne)
botulina jest neurotoksyną
Clostridium tetani - laseczka tężca
tetanospazmina - neurotoksyna działająca na włókna mięśniowe i powodująca ich długotrwałe napięcie
naturalnie występuje w przewodzie pokarmowym zwierząt kopytnych
Pałeczki Gram(-)
Pseudomonas aeruginosa - pałeczka ropy błękitnej
występuje w środowiskach naturalnych, ale częściej jest związany z człowiekiem i zwierzętami
długość 3-5 μm, ∅ 1,2 μm
bardzo zmienny pod względem biochemicznym
posiada fimbrie
wywołuje różne choroby od zakażeń skóry do posocznicy włącznie
szczep szpitalny - atakuje osoby o obniżonej odporności
drogi zakażenia: inkubatory, respiratory, cewniki, sondy, rurki tracheotomijne (inne narzędzia inwazyjne), baseny, materiały opatrunkowe, ścieki, żywność
szczególnie narażone są narządy pozbawione układu odpornościowego: gałka oczna i ucho środkowe
bakteria to wydziela barwniki fluorescencyjne, co ma duże znaczenie w identyfikacji
Legionella pneumophila - pałeczka legionistów
wywołuje legioneliozę
może występować w podgrzewanych zbiornikach wodnych (baseny) oraz klimatyzatorach
rozwija się wewnątrz komórek
w Polsce nie występuje
Brucela abortus
wywołuje chorobę zwaną burcellozą
powoduje obumieranie płodu u zwierząt i człowieka
jest endopasożytem namnażającym się w makrofagach
występuje w moczu, krwi, płynie mózgowo-rdzeniowym, komórkach gruczołowych
Haemophilus infuenzae - pałeczka grypowa
hodowlę tej bakterii prowadzi się na pożywkach z krwią, gdzie powodują zmianę podłoża z czerwieni na brąz (agar czekoladowy)
występuje w górnych drogach oddechowych stanowiąc naturalną mikroflorę
Haemophilus durceyi
powoduje zapalenie tkanek miękkich
Francisella tularensis
tularemia - choroba zbliżona do dżumy, przenoszona przez zające
atakuje węzły chłonne
Enterobacteriaceae - pałeczki jelitowe
- naturalna mikroflora przewodu pokarmowego
- groźne patogeny
- saprofity i pasożyty
- Gram(+)
- mikroaerofile, nieposiadające oksydazy cytochromowej
- przeprowadzają fermentacje
Salmonella enteritidis
posiada Fimbrie
wywodzi się od Escherichia coli
głównym źródłem patogenów jest drób (mięso, jaja, wytłaczanki)
pierwsze objawy występują w niedługim czasie po spożyciu (15 min.)
wydzielają endotoksyny - jady pojawiające się po rozpadzie komórki, najczęściej substancje wpisane w ścianę komórkową; działają zapalnie
może prowadzić do perforacji ścian jelita, co wymaga resekcji jego fragmentu
Shigella dysenteriae
wywołuje czerwonkę: uszkodzenie nabłonka jelita może powodować krwawienia
dotyczy głównie przedszkolaków
skażenie produktów mlecznych
główną metodą leczenia chorób jelitowych jest podanie kroplówki
Klebsiella pneumoniae
zakaża płuca
szczególnie narażone są noworodki i wcześniaki (poprzez inkubatory)
bakterie posiadają otoczki (bez otoczek nie są groźne), które uniemożliwiają ich likwidacje przez makrofagi
Proteus mirabilis
bakteria bardzo zmienna
składnik mikroflory
enterotoksyny mogą spowodować zakażenia układu moczowego (w tym także nerek)
na pożywce stałej kolonia rozpływa się, uniemożliwiając rozwój innych drobnoustrojów
Escherichia coli - pałeczka okrężnicy
bakteria laktozo(+)
składnik mikroflory ludzi i zwierząt
posiada zdolność rozkładu kwaśnego i gazowego laktozy w temperaturze 45°C
posiada zdolność do syntezy niektórych witamin
wyróżnia się szczepy enteropatogenne i uropatogenne (genetyczne predyspozycje do zasiedlania określonych obszarów organizmu)
leczenie polega na ustabilizowaniu mikroflory jelitowej
90 % zakażeń układu moczowego to zakażenia E. coli
jest to duża bakteria z dużym genomem
na tej bazie tworzone są sztuczne bakterie
jest induktorem skażenia środowiska (miano coli)
materiał badany
krew żółć kał, mocz
i inne
agar zwykły bulion cukrowy bulion z żółcią
bulion z żółcią
pożywka MacConkey'a
chromoagary
↓
etap I - SIM
↓
etap II - dodatkowe cechy biochemiczne
i serologiczne
38