K1 - ojciec i jego rola we współczesnej rodzinie; udział ojca w opiece nad dzieckiem

1. pojęcie:

- ojciec:

• media w edukacji - mężczyzna mający własne dziecko lub dzieci; w znaczeniu prawnym ojcem staje się mężczyzna, gdy dziecko rodzi się w związku małżeńskim, lecz także pozamałżeńskim lub w wyniku adopcji;

• okoń - mężczyzna, w związku małżeńskim w którym rodzi się dziecko, też pozamałżeńskim lub w wyniku adopcji

• Paweł Świeboda - słownik socjologii - Marshall:

- mężczyzna poprzez którego określa się związki pochodzenia

- mężczyzna poprzez którego dochodzi się do praw własności

- mężczyzna którego jawnie uznawany niekoniecznie genetyczny związek z dzieckiem decyduje o pełnym uczestnictwie dziecka w społeczeństwie

- mężczyzna którego jawnie uznawany związek dzieckiem decyduje o społecznej przynależności grupowej tego dziecka w ramach społeczeństwa

• Encyklopedia PWN - wg prawa polskiego mężczyzna:

- który jest mężem matki dziecka urodzonego w małżeństwie lub przed upływem 300 dni od jego ustania albo unieważnienia,

- który dziecko dobrowolnie uznał,

- którego ojcostwo zostało ustalone sądownie,

- który dziecko adoptował.

- ojcostwo:

• encyklopedia PWN - pochodzenie dziecka od mężczyzny i związany z tym biologicznym faktem stosunek prawny łączący ojca i dziecko;

• media w edukacji - aspekty ojcostwa

- prawny - mąż matki dziecka; uznanie dziecka; sądowe ustalenie ojcostwa;

- biologiczny - rodziciel; zaangażowanie emocjonalne mężczyzny

- duchowy - chęć przekazania wartości, kształtowania drugiego człowieka; chęć pozostawienia po sobie kogoś podobnego;

2. czy współczesnej rodzinie zagraża rzeczywistość pozbawienia ojca

- encyklopedia - skutki braku ojca:

• rozwój przestępczości nieletnich

• nowotwory, nadciśnienie, zaburzenia psychiczne, samobójstwa

• anoreksja

• niska samoocena, słaba motywacja do nauki i pracy, duża podatność na grupę rówieśniczą

3. co oznacza być prawdziwym ojcem

- Mierzwiński:

• kochać dziecko

• nieustannie zdawać sobie sprawę że najważniejszy w wychowaniu jest przykład osobisty

• znaleźć dla dziecka czas: interesować się jego problemami, umieć słuchać, prowadzić rzetelny dialog, starać się zrozumieć

• konsekwentnie egzekwować wydawane polecenia

- Parson - uczenie dziecka zdobywania wykształcenia, różnego rodzaju zręczności - przygotowanie dziecka na podbój świata

4. jakie modele ojcostwa i typy ojców kreują współczesne media na przykładzie wybranych filmów i seriali TV

• media w edukacji - modele ojcostwa funkcjonujące w literaturze:

1. model ojcostwa o cechach, które tradycja kulturowa przypisuje mężczyznom:

- zainteresowanie głównie warunkami materialnymi rodziny;

- nieznaczny udział ojca w zapewnianiu korzystnych warunków sytuacji opiekuńczej, wychowawczej oraz kulturalnej dzieci;

- niewielkie zainteresowanie nauką szkolną dzieci;

- brak czasu na pomoc w odrabianiu lekcji;

- brak zainteresowania szkołą do której uczęszczają dzieci;

- oddziaływania wychowawcze ograniczają się do dyscyplinowania;

- brak zainteresowania czasem wolnym dzieci;

2. model ojcostwa o cechach, które tradycja kulturowa przypisuje obojgu rodzicom:

- zaangażowanie w realizację obowiązków domowych;

- włączanie się w działania opiekuńcze nad dziećmi;

- utrzymywanie kontaktów z nauczycielami dzieci;

- oddziaływania wychowawcze to: modelowanie, przekaz słowny, dyscyplinowanie;

- stosowanie systemu nagród: aprobata, uznanie, pochwałą słowna, serdeczność, nagrody rzeczowe, pieniądze;

- wyrozumiałość, tolerancja wynikająca z umiejętności nawiązania kontaktu z dziećmi;

- zainteresowanie doborem literatury, programów telewizyjnych, z którymi mają kontakt sami i dzieci;

- stwarzanie możliwości realizowania różnych form spędzania wolnego czasu

3. model ojcostwa o cechach, które tradycja kulturowa przypisuje kobietom:

- udział w realizacji obowiązków domowych;

- włączenie się w tworzenie sytuacji opiekuńczej w stosunku do dzieci;

- w kontaktach z dziećmi serdeczność, ciepło, opanowanie;

4. model negatywny ojcostwa:

- brak zainteresowania warunkami materialnymi rodziny;

- brak udziału w zapewnieniu korzystnych warunków sytuacji opiekuńczej, wychowawczej i kulturalnej;

- zjawisko alkoholizmu, konflikty rodzinne;

- stosowanie kar, krzyk, wyżywanie się, poniżanie;

- brak zaangażowania w prowadzenie gospodarstwa domowego;

• modele wg A. Jankowskiej:

1. ojciec kultywujący wartości materialne i konsumpcyjne:

- żywiciel rodziny, który nie podejmuje czynności opiekuńczych i wychowawczych wewnątrz rodziny, w stosunku do dzieci;

- przekonanie, że dbając o bezpieczeństwo materialne rodziny wypełnia całkowicie swoje obowiązki względem niej;

2. ojciec kultywujący wartości duchowe:

- opieka nad dziećmi równie ważna jak praca i kariera zawodowa;

- układanie harmonogramu pracy by mieć czas dla żony i dzieci;

- wcielanie w życie pięknych postaw ojcowskich;

3. ojciec kultywujący wartości materialne i jednocześnie duchowe:

- żywiciel rodziny i jednocześnie człowiek zdolny do stwarzania atmosfery miłości, zrozumienia we własnym środowisku rodzinnym;

- odpowiedzialność za rodzinę;

- konsekwencje w działaniu;

- opiekuńczość w stosunku do dzieci i do żony;

• Dąbrowska - typy ojcostwa

- Symboliczne - bóg, stworzyciel, mędrzec, opiekun, nauczyciel, sędzia

- Biologiczne - zdolność prokreacji

- Świadome - planowane

- Prenatalne

- Upragnione

- Długotrwałe - w wieku dojrzałym i senioralnym

- Sporne - ustalenie sądowe

- Domniemane

- -Zaprzeczone

- Alimentacyjne

- Nieobecne

- Ograniczone

- Wymuszone

- Niespełnione

- Nieszczęśliwe

- Zastępcze

- Adopcyjne

- Ojczymostwo

- Bezradne

- Bezrobotne

- Nietypowe

- Anonimowe

- wstydliwe

- biseksualne

- dyskryminowane

- wojujące

- diasporowe

- samotne

- toksyczne

- patologiczne

3