1

1. Charakter deformacji - kruche lub podatne zależy od dwóch zmiennych i ich zależnościami między sobą: naprężenia (σ) i odkształcenia ().

- podatne - punkt zniszczenia leży daleko za granicami sprężystości (patrz książka, wykres); duża zdolność do odkształceń ciągłych

9. Hakowanie - nie znalazłam nigdzie takiego terminu, być może ma to coś wspólnego z hakami (zboczowymi) powstałymi przez wygięcie warstw w kierunku nachylenia powierzchni zbocza pod wpływem spełzywania osadów zboczowych.

10. Zgnejsowanie - tekstura gnejsowa - wyznaczona przez płasko - równoległe ułożenie blastów (minerałów blaszkowych i podłużnych); soczewkowate i smużyste skupienia mik, często towarzyszy jej mniej lub bardziej wyraźna laminacja, struktury oczkowe.

13. Sejsmity - skała (warstwa)powstała lub zdeformowana pod wpływem ruchów sejsmicznych (np. spływ skalny)

14. Kliważ - istotą są powierzchnie nieciągłości struktury bądź materii (powierzchnie oddzielające fragmenty skały o identycznym składzie i strukturze)

Laminacja - istotą są powierzchnie nieciągłości składu (powierzchnie oddzielające fragmenty skały o odmiennym składzie mineralnym)

18. Pierwszym zadaniem badawczym w tektonice jest opis najdrobniejszych struktur występujących w terenie.

20. Struktury planarne zaliczane do foliacji: kliważe, laminacje, złupkowanie, złupkowacenie.

21. W wykładzie nr 1 wyraźnie pisze: "Tektonika zajmuje się wszystkimi ciałami/obiektami geologicznymi bez względu na stopień ich deformacji" :)

- proces tektoniczny (naciski tektoniczne), często współdziałający z procesem metamorfozy (rekrystalizacja)

23. Penetratywny - występujący tak powszechnie w ciele skalnym, że charakteryzuje to ciało w każdym jego miejscu; przykładami penetratywnej struktury są wszystkie foliacje.

24. Tektonika -> geologia strukturalna (zajmuje się tylko drobnymi i średnimi strukturami - mikro, mezo, makro)

32. Dyskordancja = niezgodność - powierzchnia styku niezgodnych warstw lub kompleksów

- niezgodność kątowa - polega na różnicy upadów, biegów stykających się warstw (w tym niezgodność tektonicza)

37. Odkształcenie niehomogeniczne (niejednorodne) - w różnych punktach struktury tektonicznej odkształcenie jest różne; przyczyną niejednorodnego odkształcenia jest niejednorodność i anizotropowość ciała odkształcanego oraz nieregularny układ naprężeń.

39. Translacja - w matematyce: jest to przesunięcie, które nie zmienia kształtu figury ani żadnych wewnętrznych relacji pomiędzy jej elementami, natomiast zmienia położenie figury w stosunku do innych (nie podlegających translacji) figur.

41. Skały uskokowe - powstają w warunkach tektonicznego kruszenia skał (kataklazy) uskoków kruchych, ze wzrostem rozmiaru przemieszczenia i wielkości tarcia, średnica ziarna produktów kataklazy spada, rodzaje:

42. Diwertykulacja - proces odwrócenia ierwotnego następstwa warstw wskutek ich kolejnego (od najmłodszej do najstarszej) grawitacyjnego ześlizgiwania się po stoku zbiornika, i w konsekwencji złożenia u jego podnóża w odwrotnym następstwie

44. Korzeń płaszczowiny - obszar macierzysty, z którego pochodzi i od którego została oderwana płaszczowina (allochton), często połączony z autochtonem

45. Dywergencja - symetryczny układ grupy fałdów w przekroju poprzecznym, polegającym na tym, że po obu stronach podłużnej osi grupy fałdów ich wergencja skierowana jest na zewnątrz.

46. Dygitacja - podrzędny fałd w obrębie płaszczowiny (grzbiet), nieraz też obalony i złuskowany.

- analiza petrostrukturalna, petrotektonika (badanie budowy wewnętrznej skał pod kątem zapisania się w niej ich historii tektonicznej)

- geotektonika (zajmuje się prawidłowościami ewolucji tektonicznej w skali największej - globalnej i regionalnej)

- geologia strukturalna (dział zajmujący się drobnymi i średnimi strukturami tektonicznymi)

- geodynamika (rozpatruje siły działające we wnętrzu Ziemi, procesy wgłębne będące ich źródłem lub następstwem oraz wielkoskalowe przejawy tych sił i procesów na powierzchni Ziemi)

- tektonofizyka (fizyczna analiza przyczyn, mechanizmu i przebiegu deformacji tektonicznych)

54. Najbardziej rozpowszechnioną klasyfikacją kliważu jest klasyfikacja o charakterze opisowym McPowella (1979). Uwzględnia ona odstęp między powierzchniami kliważu, ich morfologię oraz charakter stowarzyszonych z nim deformacji. Ze względu na odległość między powierzchniami kliważu został on podzielony na ciągły, w którym odstęp jest mniejszy od 0,1 cm, przez co skałę można dzielić na nieskończenie cienkie płytki (co wynika z jej tekstury), oraz kliważ rytmiczny o odstępach dostrzegalnych gołym okiem (>0,1 cm). Kliważ rytmiczny został podzielony na

-krenulacyjny, z którym wiążą się drobne zafałdowania w obrębie mikrolitonów, dzieli się na:

a)strefowy - skrzydła mikrofałdów tworzą strefy kliważowe zaś przeguby - mikrolitony

b)dyskretny - powierzchnie sa ułożone niezależnie od skrzydeł i przegubów tak, że w jednym mikrolitonie może mieścić sie jeden lub kilka mikrofałdów

-kliważ dysjunktywny - powodujący lub nie powodujący wewnętrznej przebudowy.

a) anastomozujący - o przebiegu warkoczowym (powierzchnie łączą się i dzielą)

b) stylolitowy - o gęstych, równoległych powierzchniach o charakterze mikrostylolitów

57. Pseudotachylity - Są to skały czarne, kryptokrystaliczne i podobne do szkliwa towarzyszące niekiedy mylonitom .Występują zazwyczaj w cienkich warstwach lub soczewkach. Powstają w wyniku intensywnego rozkruszania skał wyjściowych pod wpływem stresu i lokalnego topnienia pod wpływem tacia wyzwalającego wysokie temperatury.

- topnienie "mokre" uwodnionych składników (łyszczyki, amfibole) = 650-800 st.

58. Struktura pęcherzykowa - struktura skał wulkanicznych zakrzepłych podczas odgazowywania lawy, wywołana gwałtownym wydzielaniem się gazów rozpuszczonych w magmie, wskutek spadku ciśnienia podczas wydobywania się jej na powierzchnię; pęcherzyki zachowują się gdy duża lepkość lawy nie pozwala im ujść w czasie krzepnięcia; występuje w skałach wyłącznie porfirowych i afanitowych (w tym u. Piroklastycznych - bomby, szlaki, scoria, lapille, pumeks!)

59. ksenolit - enklawa zbudowana ze skały o pochodzeniu odmiennym niż zawierająca ją skała magmowa; jest to zwykle zagarnięty przez magmę fragment ścian zbiornika magmowego lub podczas dalszej jej wędrówki.

- oczkowe - linijna budowa skały jest podkreślona przez opływające oczka łyszczyki

- cienie ciśnień - powstaje w wyniku równoległego ułożenia form oczkowych, będących skutkiem blastezy (proces rekrystalizacji skały w środowisku stałym) nowego minerału lub ich zespołu w cieniach ciśnień porfiroblastów lub kataklastów.

61. Geologia strukturalna obejmuje następujące skale struktur tektonicznych: mikro, mezo, makro (pkt.24), zadaniem geologii strukturalnej jest rozpoznawanie, opis i klasyfikacja struktur tektonicznych, jak również określenie mechanizmu i przyczyn ich powstania.

63. a)struktury budinażowe - struktury o szeregowym ułożeniu wydłużonych fragmentów warstwy skalnej zawsze mniej podatnej niż warstwy przyległe; fragmenty takie tworzą się w wyniku rozciągania w płaszczyźnie warstw lub w wyniku prostopadłego do nich ściskania; typowymi ciałami ulegającymi wówczas rozciąganiu, wcienianiu i rozrywaniu są kompetentne ławice, warstwy i dajki, po deformacji tworzą serię budin

- b. szyjkowy (budinaż niezupełnie wykształcony - warstwa kompetentna nie zostaje rozerwana)

- b. Tabliczki czekolady (warstwa mniej podatna ulega segmentacji w dwóch prostopadłych do siebie kierunkach, dając w efekcie formy tabliczkowe)

b)struktury mulionowe - równolegle ułożone, trójwymiarowe formy skalne mające postać żeber, słupów lub równoległych bruzd na granicach warstw o różnej podatności; struktury te są wynikiem cylindrycznego zakrzywienia powierzchni granicznej warstw, powtarzającego się rytmicznie i będącego skutkiem nabrzmiewania warstwy mniej podatnej, któremu z reguły towarzyszy przerwanie jej ciągłości i powstanie wzajemnie równoległych domen skalnych.

64. Struktura składa się z geometrycznego układu/rozmieszczenia/uporządkowania powierzchni, linii, ciał skalnych etc.

65. Tektonosfera - zewnętrzna strefa kuli ziemskiej, w której odbywają się procesy tektoniczne i procesy wgłębne będące ich bezpośrednią przyczyną. Obejmuje skorupę ziemską i płaszcz górny Ziemi.

77. STYLOLITY - struktury powstałe w wyniku rozpuszczania pod ciśnieniem kierunkowym (gł. W skałach węglanowych); w miejscach zwiększonego ściskania, dzięki przyspieszonemu rozpuszczaniu zachodzi wgłębianie się jednego (nieco trudniej rozpuszczalnego) ziarna w drugi, co ostatecznie wytwarza charakterystyczną dziobatą powierzchnię styku ściskanych i rozpuszczanych partii skały, zwaną szwem stylolitowym;

SLIKOLITY - struktura pośrednia między stylolitami a strukturami ślizgowymi, powstają w procesie rozpuszczania pod ciśnieniem połączonym z niewielkim poślizgiem w płaszczyźnie powierzchni lub strefy rozpuszczanej

TEKTOGLIFY - struktury ślizgowe, rysy tektoniczne, zadziory tektoniczne itp. na lustrze tektonicznym